Đảng bộ Cơ quan Ngân hàng Trung ương lịch sử 70 năm xây dựng và trưởng thành

Ngày đăng : 07:21, 03/05/2021

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Sự ra đời và hoạt động của Đảng bộ Ngân hàng Trung ương (NHTW) gắn với lịch sử xây dựng, phát triển của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam qua các thời kỳ cách mạng, gắn liền với lịch sử dân tộc, lịch sử toàn Đảng từ giữa thế kỷ XX. Đảng bộ NHTW ra đời và hoạt động ngay khi cơ quan NHTW được thành lập.

 

Sự ra đời và hoạt động của Đảng bộ NHTW gắn với lịch sử xây dựng, phát triển của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam qua các thời kỳ cách mạng, gắn liền với lịch sử dân tộc, lịch sử toàn Đảng từ giữa thế kỷ XX. Đảng bộ NHTW ra đời và hoạt động ngay khi cơ quan NHTW được thành lập. Từ đó đến nay, Đảng bộ NHTW đã lần lượt trực thuộc các Đảng bộ cấp trên khác nhau, như: Đảng bộ các cơ quan Chính - Dân - Đảng Trung ương, Đảng bộ Khu phố Hoàn Kiếm - Thành phố Hà Nội, Đảng bộ Khối cơ quan Phân phối lưu thông Trung ương, Đảng bộ Khối cơ quan Kinh tế Trung ương, Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương. Trải qua các giai đoạn cách mạng của đất nước: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp; kháng chiến chống đế quốc Mỹ; thời kỳ Tổ quốc thống nhất, cả nước tiến lên CNXH; thời kỳ đổi mới toàn diện, Đảng bộ đã kịp thời đổi mới tổ chức và hoạt động cho phù hợp.

Lịch sử ra đời và hoạt động của Đảng bộ NHTW từ khi thành lập đến khi kết thúc kháng chiến chống Pháp (1951 - 1954):

Đại hội toàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 02/1951) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, Đại hội đã thông qua các chính sách cơ bản về xây dựng và phát triển Đảng; đồng thời, đề ra chính sách riêng về mặt tài chính: (1) Thiết lập Quốc gia Ngân hàng, phát hành đồng bạc mới; (2) Quy định rõ ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương; (3) Phát hành công trái quốc gia; (4) Dân chủ hóa chế độ thuế khóa. Ngày 06/5/1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 15/SL thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Cùng với việc thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam là sự ra đời và hoạt động của Đảng bộ Ngân hàng Trung ương (NHTW) vào tháng 5/1951 tại Bó Tảng, Bản Niếng, xã Vinh Quang, huyện Chiêm Hoá, tỉnh Tuyên Quang, đã đặt nền móng, mở đầu lịch sử xây dựng và phát triển vẻ vang của Đảng bộ, góp phần quan trọng vào thành tích xây dựng và trưởng thành của hệ thống Ngân hàng Việt Nam.

Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt ở chiến khu Việt Bắc, Ban Chấp hành Cơ ủy NHTW đã phối hợp với Đảng Đoàn ngân hàng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ ngân hàng các cấp; xây dựng chính sách, cơ chế nghiệp vụ ngân hàng; triển khai các hoạt động tiền tệ, tín dụng, ngoại hối,… phục vụ nhiệm vụ sản xuất, lưu thông hàng hóa và nhiệm vụ kháng chiến; thực hiện đấu tranh tiền tệ với địch. Tổ chức in tiền, phát hành tiền, xây dựng và bảo vệ kho tàng, giao nhận và vận chuyển tiền, bảo đảm an toàn tiền bạc và tài sản. Tổ chức cuộc chỉnh huấn theo Chỉ thị “Về cuộc vận động chỉnh Đảng” năm 1952 của Trung ương Đảng tại NHTW, làm cho cán bộ, đảng viên nhận rõ tình hình và nhiệm vụ, nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần kháng chiến trường kỳ, gian khổ, quyết tâm khắc phục khó khăn, quyết tâm kháng chiến. Chú trọng xây dựng tổ chức đảng đoàn kết, thống nhất, tiền phong, gương mẫu, nâng cao giác ngộ chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, phấn đấu thực hiện mục tiêu lý tưởng của Đảng. Đồng thời, cử một số cán bộ ra tiền tuyến phục vụ các chiến dịch; tham gia công tác phát động quần chúng nông dân (4/1953 - 7/1954), thực hiện 05 đợt giảm tô và 01 đợt cải cách ruộng đất ở vùng tự do của ta. Quan tâm lãnh đạo Công đoàn cơ quan vận động cán bộ, nhân viên tích cực tham gia phong trào thi đua yêu nước, tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc,…

Nhiệm kỳ khóa I (1955 - 1956): Đại hội Đảng bộ NHTW lần thứ I, nhiệm kỳ 1955 - 1956 tổ chức tháng 11/1955 tại Hà Nội. Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 11 đồng chí, Ban Thường vụ 03 đồng chí, đồng chí Tạ Hoàng Cơ làm Bí thư Cơ ủy.

Trong nhiệm kỳ, Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo việc hoàn thành nhiệm vụ tiếp quản Nhà băng Đông Dương ở Hà Nội. Khẩn trương triển khai công tác phát hành tiền đồng của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thiết lập thị trường tiền tệ trên miền Bắc, thu hồi tiền của ta ở miền Nam. Lãnh đạo cán bộ, đảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ tham gia cải cách ruộng đất, chấn chỉnh tổ chức và sửa sai, khôi phục kinh tế ở miền Bắc; triển khai và thực hiện tốt nhiệm vụ kiện toàn hệ thống tổ chức ngân hàng trong tình hình mới. Đảng bộ đã phát triển nhanh về tổ chức và đội ngũ cán bộ, đảng viên, thành lập thêm các chi bộ ở các đơn vị mới.

Nhiệm kỳ khóa II (1956 - 1959): Đại hội Đảng bộ NHTW lần thứ II, nhiệm kỳ 1956 - 1959 tổ chức tháng 12/1956 tại Hà Nội. Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 15 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Trần Dương làm Bí thư Cơ ủy.

Đảng bộ NHTW khóa II hoạt động trong bối cảnh miền Bắc thực hiện kế hoạch khôi phục kinh tế, sửa sai cải cách ruộng đất và chấn chỉnh tổ chức của Đảng; ở miền Nam, đế quốc Mỹ công khai không thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, tiếp tục đánh phá, âm mưu chia cắt lâu dài đất nước ta. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng Đoàn, Thủ trưởng cơ quan và Ban Chấp hành Cơ ủy NHTW, các tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ đã thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao trong điều kiện NHTW phải điều động một số lượng lớn cán bộ, đảng viên tăng cường cho các ngân hàng địa phương. Các tổ chức công đoàn, phụ nữ, thanh niên đã tập trung thực hiện tốt phong trào thi đua lao động xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Nhiệm kỳ khóa III (1959 - 1960): Đại hội Đảng bộ NHTW lần thứ III, nhiệm kỳ 1959 - 1960 tổ chức tháng 02/1959 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 13 đồng chí, Ban Thường vụ 03 đồng chí, đồng chí Trần Dương tiếp tục được bầu làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ NHTW khóa III hoạt động trước tình hình miền Bắc đẩy mạnh công cuộc cách mạng XHCN; ở miền Nam, đế quốc Mỹ áp đặt chủ nghĩa thực dân mới, tàn sát đẫm máu lực lượng kháng chiến. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Đoàn và Đảng ủy cơ quan, NHTW tiến hành cải cách tiền tệ, phát hành tiền mới, thay đổi đơn vị tiền tệ, thu đổi tiền cũ, quản lý điều hòa lưu thông tiền tệ phục vụ cải tạo XHCN. Bộ máy cơ quan NHTW từng bước được kiện toàn và phát triển. Thành lập Quỹ Tiết kiệm XHCN, công trường xây dựng trụ sở ngân hàng và nhà ở của cán bộ NHTW,… Đảng bộ tiến hành hai đợt chỉnh huấn, đẩy mạnh phong trào thi đua lao động XHCN; giáo dục cán bộ, công nhân viên nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng, bảo vệ Đảng và Nhà nước.

Nhiệm kỳ khóa IV (1960 - 1961): Đại hội Đảng bộ NHTW lần thứ IV, nhiệm kỳ 1960 - 1961 tổ chức tháng 2/1960 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 15 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Trần Dương tiếp tục làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ NHTW khóa IV hoạt động trong bối cảnh cách mạng XHCN ở miền Bắc được đẩy mạnh, phong trào cách mạng ở miền Nam phát triển mạnh mẽ, đạt được một số kết quả quan trọng. Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo thực hiện tốt kế hoạch 03 năm cải tạo và phát triển kinh tế, văn hóa (1958 - 1960) do Đảng đề ra. Lãnh đạo các đơn vị và các đoàn thể quần chúng thi đua hoàn thành nhiệm vụ, tích cực tham gia xây dựng CNXH ở miền Bắc và chi viện đắc lực cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước ở miền Nam. Chỉ đạo thực hiện tốt “Cuộc vận động xây dựng chi bộ và đảng bộ cơ sở bốn tốt”. Đẩy mạnh các phong trào học tập chính trị, văn hóa, chuyên môn và tập trung lãnh đạo tốt việc chuẩn bị thực hiện lương mới.

Nhiệm kỳ khóa V (1961 - 1962): Đại hội đại biểu Đảng bộ NHTW lần thứ V, nhiệm kỳ 1961 - 1962 tổ chức tháng 7/1961 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 15 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Trần Dương tiếp tục làm Bí thư Đảng ủy.

Trong giai đoạn này, miền Bắc tập trung thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961 - 1965), bước đầu xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật của CNXH, hoàn thành công cuộc cải tạo XHCN, thực hiện một bước công nghiệp hóa XHCN. Quân và dân miền Nam tiếp tục cuộc kháng chiến trường kỳ chống Mỹ cứu nước. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng Đoàn và Đảng ủy cơ quan, cán bộ, đảng viên NHTW đã có sự tiến bộ rõ rệt về công tác nghiệp vụ, nắm sâu tình hình kinh tế các ngành, đề ra các biện pháp cải tiến và mở rộng nghiệp vụ ngân hàng, phục vụ phát triển kinh tế, phát huy vai trò động lực qua các mặt công tác ngân hàng.

Nhiệm kỳ khóa VI (1962 - 1964): Đại hội đại biểu Đảng bộ NHTW lần thứ VI, nhiệm kỳ 1962 - 1964 tổ chức tháng 10/1962 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 15 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Phạm Cự Hải làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ NHTW khóa VI hoạt động trong bối cảnh miền Bắc ra sức thi đua xây dựng XHCN; quân và dân miền Nam đẩy mạnh chiến tranh cách mạng nhằm làm cho chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ bị phá sản. Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện và hoàn thành tốt các nhiệm vụ công tác chuyên môn. Đẩy mạnh các phong trào “Ba cải tiến”, “Xung kích”, “Tình nguyện”, “Hai tốt”,...

Nhiệm kỳ khóa VII (1964 - 1966): Đại hội đại biểu Đảng bộ NHTW lần thứ VII, nhiệm kỳ 1964 - 1966 tổ chức tháng 5/1964 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 13 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Trần Học Hải làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ NHTW khóa VII hoạt động trong điều kiện cách mạng miền Nam tiếp tục giành nhiều thắng lợi; đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại ở miền Bắc, ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho cách mạng ở miền Nam. Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt việc nghiên cứu, học tập các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương để vận dụng vào công tác chuyên môn. Đẩy mạnh phong trào thi đua “Mỗi người làm việc bằng hai” và phong trào “Ba cải tiến”. Lấy cuộc vận động xây dựng chi bộ “Bốn tốt” làm nội dung chủ yếu để củng cố, xây dựng Đảng. Tập trung lãnh đạo đợt Chỉnh huấn mùa Xuân năm 1965… Nhờ đó, tư tưởng chủ nghĩa cá nhân được đẩy lùi một bước; tác phong, lề lối làm việc có tiến bộ rõ rệt.

Nhiệm kỳ khóa VIII (1966 - 1967): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ VIII, nhiệm kỳ 1966 - 1967 tổ chức tháng 01/1966 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 15 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Trần Học Hải tiếp tục được bầu làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa VIII hoạt động trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt trên cả 2 miền Nam, Bắc. Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện và hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ chính trị đề ra.

Nhiệm kỳ khóa IX (1967 - 1969): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ IX, nhiệm kỳ 1967 - 1969 tổ chức vào tháng 8/1967 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 17 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Trần Dương làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa IX hoạt động trong điều kiện cả nước tiếp tục sục sôi khí thế cách mạng, đấu tranh kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện và hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ chính trị đề ra. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng được tăng cường, gắn sát với nhiệm vụ chuyên môn. Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt công tác tổ chức, xây dựng Đảng; đặc biệt là cuộc vận động bảo vệ Đảng. Các cấp ủy, chi bộ sinh hoạt nền nếp, nội dung sinh hoạt được cải tiến, chất lượng ngày càng được nâng cao.

Nhiệm kỳ khóa X (1969 - 1973): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ X, nhiệm kỳ 1969 - 1973 tổ chức tháng 8/1969 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 15 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Nguyễn Duy Bình làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa X thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện đất nước vừa phải tập trung cho công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc, vừa phải chi viện cho cách mạng ở miền Nam; ngày 02/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần. Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện và hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ chính trị đề ra. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng được thực hiện gắn với nhiệm vụ chính trị ngành Ngân hàng và nhiệm vụ chống Mỹ cứu nước. Đã chỉ đạo hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyển quân, vận chuyển hàng “đặc biệt” cho các chiến trường B, C; thực hiện tốt cuộc vận động xây dựng chi bộ, đảng bộ “Bốn tốt”.

Nhiệm kỳ khóa XI (1973 - 1977): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XI, nhiệm kỳ 1973 - 1977 tổ chức tháng 9/1973 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 13 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Nguyễn Duy Bình tiếp tục được bầu làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XI hoạt động trong bối cảnh miền Bắc đẩy mạnh công cuộc xây dựng CNXH, khôi phục phát triển kinh tế, ra sức chi viện cho miền Nam hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ. Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị ngành Ngân hàng và công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ.

Nhiệm kỳ khóa XII (1977 - 1979): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XII, nhiệm kỳ 1977 - 1979 tổ chức tháng 02/1977 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 14 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Nguyễn Duy Bình tiếp tục làm Bí thư Đảng ủy.

Trong điều kiện cả nước triển khai thực hiện kế hoạch 05 năm lần thứ hai (1976 - 1980), vừa xây dựng CNXH, vừa chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc. NHNN Việt Nam chính thức tham gia Ngân hàng Đầu tư quốc tế - MIB và Ngân hàng Hợp tác kinh tế quốc tế - MBES (5/1977). Việt Nam gia nhập Hội đồng Tương trợ kinh tế XHCN (6/1978). NHNN tiến hành cuộc thu đổi tiền tệ trên toàn lãnh thổ Việt Nam (02/5/1978). Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo kiện toàn tổ chức bộ máy NHTW; hình thành 05 ngân hàng chuyên nghiệp (Ngân hàng Nông nghiệp, Ngân hàng Công nghiệp, Ngân hàng Thương nghiệp, Ngân hàng Ngoại thương, Quỹ tiết kiệm XHCN). Tập trung lãnh đạo việc xây dựng tư tưởng chính trị của giai cấp công nhân cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ. Tham gia kiện toàn tổ chức, cải tiến chế độ làm việc nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của Ngành. Đảng ủy đã thường xuyên tổ chức các đoàn công tác đi cơ sở để nắm tình hình. Cán bộ, đảng viên và quần chúng trong Đảng bộ tích cực tham gia lao động xây dựng Thủ đô.

Nhiệm kỳ khóa XIII (1979 - 1982): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XIII, nhiệm kỳ 1979 - 1982 tổ chức tháng 6/1979 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 15 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Nguyễn Duy Bình tiếp tục làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XIII hoạt động trong bối cảnh nền kinh tế nước ta tiếp tục mất cân đối, bội chi ngân sách, tiền mặt ngày càng lớn, thị trường hàng hóa, giá cả không ổn định,... Năm 1980, Việt Nam trở thành thành viên của 03 tổ chức tài chính quốc tế lớn là Quỹ tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển Châu Á. Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo và hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước giao; thống nhất chế độ lưu thông tiền tệ, đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư, tín dụng phục vụ khôi phục và phát triển kinh tế, đảm bảo vốn và tiền mặt cho nhu về quốc phòng, an ninh, thu mua lương thực, thực phẩm, nông sản, hàng hóa.

Nhiệm kỳ khóa XIV (1982 - 1986): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XIV, nhiệm kỳ 1982 - 1986 tổ chức tháng 12/1982. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 17 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Nguyễn Duy Bình tiếp tục làm Bí thư Đảng ủy.

Trong bối cảnh tình hình đất nước đứng trước nhiều khó khăn, thách thức; cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp kéo dài nhiều năm đã kìm hãm sản xuất, làm cho đất nước lâm vào khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng. Đại hội V của Đảng (3/1982) đã đặt ra vấn đề “đổi mới chế độ quản lý và kế hoạch hóa hiện hành, xóa bỏ cơ chế quản lý hành chính quan liêu bao cấp”. Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Đại hội và các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, đặc biệt là các nghị quyết về giá-lương-tiền; về phát huy quyền tự chủ sản xuất, kinh doanh của các đơn vị kinh tế cơ sở,… Kết quả bước đầu đã cải tiến được một số chính sách, nghiệp vụ cụ thể, phát huy quyền chủ động của các đơn vị kinh tế và các ngân hàng cơ sở. Hoạt động tiền tệ, tín dụng ngân hàng tập trung phục vụ sản xuất, hỗ trợ ngân sách Nhà nước để bảo đảm những yêu cầu chi cấp bách.

Nhiệm kỳ khóa XV (1986 - 1989): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XV, nhiệm kỳ 1986 - 1989 tổ chức tháng 10/1986 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 19 đồng chí, Ban Thường vụ 05 đồng chí, đồng chí Nguyễn Nghĩa Tiệu làm Bí thư Đảng ủy.

Trong bối cảnh toàn ngành Ngân hàng thực hiện công cuộc đổi mới theo Nghị quyết Đại hội VI của Đảng. Hệ thống ngân hàng bắt đầu thực hiện chuyển sang hoạt động kinh doanh. Đảng bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo việc sắp xếp, kiện toàn lại và ổn định nhiệm vụ của NHTW; thành lập ngân hàng khu vực; thành lập 04 ngân hàng chuyên nghiệp hạch toán kinh doanh độc lập; sắp xếp lại hệ thống quỹ tiết kiệm; thành lập các công ty kinh doanh vàng bạc tỉnh, thành phố. Chỉ đạo các cấp ủy đảng cùng chính quyền tăng cường nắm bắt diễn biến tư tưởng cán bộ, đảng viên, kịp thời giải đáp thắc mắc, uốn nắn những lệch lạc trong tư tưởng và hành động khi triển khai thực hiện công cuộc đổi mới của Đảng. Đã chỉ đạo kịp thời việc bổ sung, kiện toàn và nâng cao chất lượng cấp ủy các cấp; thực hiện đúng nguyên tắc 09 bước phát triển Đảng; tăng cường công tác kiểm tra và nâng cao hoạt động của các tổ chức đoàn thể quần chúng.

Nhiệm kỳ khóa XIV (1989 - 1991): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XVI, nhiệm kỳ 1989 - 1991 tổ chức tháng 6/1989 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 19 đồng chí, Ban Thường vụ 07 đồng chí, đồng chí Vũ Xuân Hựu làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XVI hoạt động trong bối cảnh ngành Ngân hàng tiếp tục công cuộc đổi mới, hình thành hệ thống ngân hàng 02 cấp. Mô hình tổ chức và hoạt động của hệ thống ngân hàng được đổi mới; hoàn thành cơ bản việc xây dựng hệ thống luật lệ, cơ chế chính sách nghiệp vụ ngân hàng. Đảng bộ đã coi trọng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quán triệt thực hiện nghiêm túc nghị quyết, đường lối đổi mới của Đảng. Kiện toàn các tổ chức đảng phù hợp với mô hình tổ chức mới của chính quyền.

Nhiệm kỳ khóa XVII (1991 - 1994): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XVII, nhiệm kỳ 1991 - 1994 (vòng 1) tổ chức tháng 3/1991 tại Hà Nội, bầu Đoàn đại biểu đi dự Đại hội đại biểu Đảng bộ Khối cơ quan Kinh tế Trung ương lần thứ II. Đại hội đại biểu Đảng bộ (vòng 2) tổ chức tháng 11/1991 tại Hà Nội, bầu Ban Chấp hành gồm 19 đồng chí, Ban Thường vụ 07 đồng chí, đồng chí Lê Thị Ngọt, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XVII hoạt động trong bối cảnh kinh tế, chính trị thế giới diễn biến phức tạp; kinh tế trong nước có nhiều khó khăn, vừa chuyển từ cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp sang cơ chế thị trường, vừa tiếp tục chỉnh sửa, khắc phục những hậu quả nặng nề do các sai phạm từ những năm trước. Quán triệt nhiệm vụ chính trị được Đại hội VII của Đảng xác định đối với ngành Ngân hàng: “ Hệ thống ngân hàng phải vươn lên làm tốt chức năng là trung tâm tiền tệ, tín dụng và thanh toán,...”, Đảng ủy cơ quan NHTW đã phối hợp với Ban Cán sự đảng NHNN lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, các đơn vị và cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ tập trung nghiên cứu xây dựng và vận hành hệ thống cơ chế, chính sách mới về tiền tệ, tín dụng, thanh toán,... phân định rõ chức năng của NHNN và các ngân hàng kinh doanh, ngân sách và tín dụng, áp dụng hình thức ngân hàng cổ phần. Thực hiện cải cách căn bản về lãi suất, đáp ứng yêu cầu vốn tín dụng trong nền kinh tế; mở rộng hoạt động đối ngoại ngân hàng và đổi mới công nghệ ngân hàng,...

Nhiệm kỳ khóa XVIII (1994 - 1996): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 1994 - 1996 tổ chức tháng 8/1994 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 27 đồng chí, Ban Thường vụ 09 đồng chí, đồng chí Đỗ Quế Lượng, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XVIII hoạt động trong bối cảnh hệ thống ngân hàng tiếp tục được vận hành theo 02 Pháp lệnh ngân hàng, đang trên đà chuyển mạnh sang kinh doanh theo cơ chế thị trường, định hướng XHCN. Với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Ban Cán sự đảng NHNN và Đảng ủy cơ quan NHTW, ngành Ngân hàng đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong chỉ đạo, điều  hành chính sách tiền tệ, bước đầu thực hiện tốt vai trò hướng dẫn, quản lý, giám sát hệ thống ngân hàng; các ngân hàng thương mại được củng cố thêm một bước về hệ thống tổ chức và kinh nghiệm điều hành kinh doanh; quan hệ hợp tác quốc tế từng bước được mở rộng; công tác thanh tra, kiểm soát và công tác thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được quan tâm, chỉ đạo sát sao. Đảng bộ cơ quan NHTW được nâng cấp thành Đảng bộ cấp trên cơ sở (tháng 11/1995); cấp ủy các cấp được kiện toàn đủ về số lượng và nâng cao về chất lượng, đáp ứng yêu cầu về lãnh đạo, chỉ đạo trong tình hình mới.

Nhiệm kỳ khóa XIX (1996 - 2000): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XIX (vòng 1) tổ chức tháng 02/1996 tại Hà Nội, bầu đoàn đại biểu đi dự Đại hội đại biểu Đảng bộ Khối cơ quan Kinh tế Trung ương lần thứ III. Đại hội đại biểu Đảng bộ (vòng 2) tổ chức tháng 12/1996 tại Hà Nội, bầu Ban Chấp hành gồm 31 đồng chí, Ban Thường vụ 11 đồng chí, đồng chí Đỗ Quế Lượng, Quyền Thống đốc NHNN Việt Nam tiếp tục được bầu làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XIX hoạt động trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đảng bộ cơ quan NHTW đã phối hợp chặt chẽ với Ban Cán sự đảng NHNN lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đạt kết quả tốt nhiều nhiệm vụ quan trọng như tổng kết 10 năm đổi mới hoạt động Ngân hàng; tổng kết 02 Pháp lệnh Ngân hàng; tập trung xây dựng, trình Quốc hội ban hành Luật NHNN Việt Nam và Luật các TCTD ngày 12/12/1997, thay thế 02 Pháp lệnh ngân hàng. Chỉ đạo thực thi hiệu quả chính sách tiền tệ, điều hành linh hoạt lãi suất và tỷ giá, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô,… góp phần hạn chế các tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới kinh tế. Các tổ chức đảng được điều chỉnh phù hợp với mô hình và quy mô tổ chức của NHTW và ngành Ngân hàng.

Nhiệm kỳ khóa XX (2000 - 2005): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XX, nhiệm kỳ 2000 - 2005 tổ chức tháng 12/2000 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 25 đồng chí, Ban Thường vụ 07 đồng chí, đồng chí Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XX hoạt động trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế thế giới biến động phức tạp, khó lường. Đảng và Nhà nước tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối phát triển kinh tế theo cơ chế thị trường, định hướng XHCN. Trong nhiệm kỳ, Ban Thường vụ Đảng ủy đã phối hợp chặt chẽ với Ban Cán sự đảng NHNN trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị ngành Ngân hàng và công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ. Kết quả được thể hiện rõ nét trên các mặt công tác chủ yếu sau: (1) Thị trường tiền tệ ổn định, lạm phát được kiểm soát, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; giá trị của đồng Việt Nam được giữ vững, lòng tin của người dân và các nhà đầu tư vào hệ thống ngân hàng được củng cố; (2) Công tác thanh tra, giám sát ngân hàng có sự đổi mới, tăng cường hoạt động giám sát từ xa; (3) Hoàn thành việc sắp xếp lại tổ chức của các đơn vị thuộc NHNN và thực hiện sắp xếp lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp Nhà nước; (4) Thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và quần chúng trong Đảng bộ, tạo sự đoàn kết thống nhất tại các đơn vị; (5) Đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; (6) Đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác phát triển đảng viên mới; (7) Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng; (8) Chú trọng công tác dân vận và quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động của các đoàn thể quần chúng,...

Nhiệm kỳ khóa XXI (2005 - 2010): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2005 - 2010 tổ chức tháng 10/2005 tại Hà Nội. Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 21 đồng chí, Ban Thường vụ 07 đồng chí, đồng chí Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam tiếp tục được bầu làm Bí thư Đảng ủy.

Nhiệm kỳ 2005 - 2010, có nhiều sự kiện quan trọng diễn ra, tác động đến hoạt động của ngành Ngân hàng và Đảng bộ cơ quan NHTW như: Việt Nam chính thức gia nhập WTO năm 2007; cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2008; thực hiện việc sắp xếp lại các Đảng bộ Khối Trung ương, trong đó Đảng bộ cơ quan NHTW được chuyển giao về trực thuộc Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương,… Ban Thường vụ Đảng ủy đã phối hợp chặt chẽ với Ban Cán sự đảng NHNN trong việc lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị ngành Ngân hàng và công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ đạt nhiều kết quả quan trọng: (1) Hoạch định và điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, thận trọng, phù hợp với các mục tiêu kinh tế vĩ mô; (2) Tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật về tiền tệ và hoạt động ngân hàng, trọng tâm là dự án Luật NHNN Việt Nam (sửa đổi) và dự án Luật Các TCTD (sửa đổi); (3) Thành lập Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng, đánh dấu bước tiến quan trọng trong tiến trình cải cách cơ cấu tổ chức của NHNN; (4) Hoàn thành và được Chính phủ phê duyệt Đề án tổng thể về thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2006 - 2010, định hướng đến năm 2020; (5) Đẩy mạnh việc đổi mới, sắp xếp và cổ phần hóa các ngân hàng thương mại Nhà nước; (6) Tổ chức thực hiện có hiệu quả Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; (7) Triển khai thành công Đề án “Sắp xếp, kiện toàn các tổ chức đảng thuộc Đảng bộ cơ quan NHTW” theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 khóa X; trong đó đã chuyển giao các đảng bộ NHTM Nhà nước, Ngân hàng Chính sách xã hội, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam về trực thuộc Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương và sắp xếp, kiện toàn các tổ chức đảng trực thuộc trong Đảng bộ, sau chuyển giao, sắp xếp, kiện toàn, tình hình tư tưởng cán bộ, đảng viên ổn định, phấn khởi; (8) Đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, nâng cao chất lượng kết nạp đảng viên mới,...

Nhiệm kỳ khóa XXII (2010 - 2015): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2010 - 2015 tổ chức tháng 8/2010 tại Hà Nội. Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 23 đồng chí, Ban Thường vụ 07 đồng chí, đồng chí Trần Minh Tuấn, Phó Thống đốc Thường trực NHNN Việt Nam làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XXII thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh kinh tế vĩ mô không ổn định do tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu. Hệ thống chính sách pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng tiếp tục được đổi mới và hoàn thiện, điển hình là Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011 - 2015 và Đề án xử lý nợ xấu của các TCTD,... Ban Thường vụ Đảng ủy đã phối hợp chặt chẽ với Ban Cán sự đảng NHNN lãnh đạo, chỉ đạo: (1) Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, nhất quán mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; (2) Thanh khoản ngoại tệ được cải thiện, tình trạng đô la hóa giảm, quy mô dự trữ ngoại hối Nhà nước tăng mạnh; thị trường vàng được tổ chức, sắp xếp lại theo đúng chủ trương của Đảng, Nhà nước; (3) Chất lượng công tác thanh tra, giám sát được nâng lên, góp phần bảo đảm an toàn hệ thống, hỗ trợ tích cực cho quá trình cơ cấu lại các TCTD và xử lý nợ xấu; (4) Một số giải pháp có tính đột phá trong công tác tổ chức, cán bộ được triển khai thực hiện, nhất là xây dựng được hệ thống vị trí việc làm, làm cơ sở cho việc bố trí, sử dụng cán bộ; (5) Các cấp ủy đảng luôn chủ động nắm sát diễn biến tư tưởng cán bộ, đảng viên và làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng; (6) Tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” và Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; (7) Công tác tổ chức, cán bộ và quản lý đảng viên tiếp tục được chú trọng; (8) Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng được tăng cường và nâng cao về chất lượng,...

Nhiệm kỳ khóa XXIII (2015 - 2020): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2015 - 2020 tổ chức tháng 8/2015 tại Hà Nội. Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 28 đồng chí, Ban Thường vụ 09 đồng chí, đồng chí Nguyễn Kim Anh, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam làm Bí thư Đảng ủy.

Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XXIII hoạt động trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Đó là các thách thức an ninh phi truyền thống, việc nước Anh rời khỏi Liên minh Châu Âu, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ - 2016, những tranh chấp trên Biển Đông; sự bùng nổ của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư; thị trường tài chính, tiền tệ toàn cầu biến động mạnh; sự bùng phát và diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19,…

Trong nhiệm kỳ, Ban Thường vụ Đảng ủy đã phối hợp chặt chẽ với Ban Cán sự đảng NHNN, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đạt kết quả các chỉ tiêu, nhiệm vụ đề ra: (1) Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, đảm bảo ổn định giá trị đồng tiền, kiểm soát lạm phát ở mức thấp, duy trì ổn định tỷ giá, giảm lãi suất, tín dụng tăng trưởng hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; (2) Khuôn khổ pháp lý về tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng tiếp tục được hoàn thiện, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế và các chuẩn mực, thông lệ quốc tế; (3) Công tác thanh tra, giám sát được tăng cường; công tác tái cơ cấu và xử lý nợ xấu được triển khai quyết liệt, có hiệu quả; (4) Hệ thống thanh toán phát triển mạnh mẽ trên nền tảng công nghệ hiện đại; (5) Hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng tiếp tục được đẩy mạnh; công tác cải cách hành chính phát triển vượt bậc, nhiều năm liên tục dẫn đầu các bộ, ngành về chỉ số PAR INDEX; (6) Biên soạn, xuất bản thành công cuốn Lịch sử Đảng bộ cơ quan NHTW sau 70 năm thành lập; (7) Tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, sáng tạo Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh, gắn với các quy định của Trung ương về trách nhiệm nêu gương; (8) Ban hành và chỉ đạo triển khai thực hiện 03 Nghị quyết chuyên đề về “Nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng”, “Tăng cường tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị” và “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác dân vận”; (9) Phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp có nhiều đổi mới, sáng tao; chất lượng sinh hoạt chi bộ và chất lượng chi bộ được nâng cao một bước.

Nhiệm kỳ khóa XXIV (2020 - 2025): Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XXIV tổ chức tháng 8/2020 tại Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 25 đồng chí, Ban Thường vụ 08 đồng chí, đồng chí Nguyễn Thị Hồng, Phó Thống đốc NHNN (nay là Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban Cán sự đảng, Thống đốc NHNN Việt Nam) được bầu làm Bí thư Đảng ủy.

Đại hội đã quyết nghị về phương hướng, chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể cho nhiệm kỳ 2020 - 2025 với 03 khâu đột phá chiến lược, đó là: “Nâng cao chất lượng công tác tham mưu, nhất là việc hoàn thiện thể chế pháp luật về tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực phục vụ những lĩnh vực trụ cột của NHTW”, “Phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị trong triển khai thực hiện nhiệm vụ” và “Tập trung nâng cao chất lượng cấp ủy, chất lượng chi bộ trong toàn Đảng bộ cơ quan NHTW”.

Với truyền thống 70 năm xây dựng và trưởng thành cùng với lịch sử 70 năm Ngân hàng Việt Nam, với thế và lực mới, với quyết tâm chính trị cao và tinh thần hành động “Đoàn kết - Chủ động - Sáng tạo - Trách nhiệm”, Đảng bộ cơ quan NHTW khóa XXIV, nhiệm kỳ 2020 - 2025 khẳng định quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ cơ quan NHTW lần thứ XXIV, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương lần thứ XIII và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng./.

Trần Việt Bắc, Tô Thị Linh