ECB tăng lãi suất, dự kiến sẽ có thêm hai lần tăng nữa từ nay đến đầu năm sau
Ngày 11/6, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã quyết định tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023 để đối phó với lạm phát cao hơn do chiến sự Trung Đông gây ra.
ECB đã tăng lãi suất tiền gửi chính từ 2% lên 2,25%, một động thái mà thị trường tài chính dự đoán sẽ là lần tăng đầu tiên trong chuỗi tăng 3 lần đến mùa xuân năm sau. Lạm phát giá tiêu dùng khu vực đồng Euro đã tăng lên 3,2% trong tháng 5 năm 2026, từ 3% trong tháng 4, làm dấy lên lo ngại rằng cuộc xung đột ở Trung Đông sẽ buộc các nhà sản xuất và nhà bán lẻ phải đẩy giá lên cao trong mùa hè và mùa thu để duy trì mức lợi nhuận. Mục tiêu lạm phát của ECB là 2%.
Chủ tịch ECB, bà Christine Lagarde, cho biết triển vọng về lạm phát và nền kinh tế nói chung vẫn chưa chắc chắn trong khi chiến sự Iran tiếp tục đẩy chi phí năng lượng lên cao. Bà cho biết: “Toàn bộ tác động của cuộc chiến đối với lạm phát và tăng trưởng trung hạn sẽ phụ thuộc vào cường độ và thời gian kéo dài của cú sốc giá năng lượng, cũng như quy mô của các hiệu ứng gián tiếp và vòng hai của nó”.
Việc tăng lãi suất được xem là nỗ lực của ECB nhằm kiểm soát lạm phát ngay từ giai đoạn đầu, sau những lời chỉ trích về việc trì hoãn tăng lãi suất vào năm 2022 sau chiến sự Nga - Ukraine. Lãi suất đối với các hoạt động tái cấp vốn chính, lãi suất mà các ngân hàng thương mại sử dụng để vay vốn từ ECB, cũng được nâng lên 2,4%, từ mức 2,15%. Các quan chức ECB đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng khu vực đồng Euro xuống 0,8% vào năm 2026 và 1,2% vào năm 2027. Con số này thấp hơn so với các dự báo trước đó là 0,9% và 1,3%. Bà Lagarde cho biết: “Rủi ro đối với triển vọng tăng trưởng nghiêng về phía giảm, chủ yếu là do chiến sự ở Trung Đông, điều này đã làm gia tăng sự bất ổn trong môi trường chính sách toàn cầu. “Sự gián đoạn kéo dài nguồn cung năng lượng có thể làm tăng giá năng lượng hơn nữa và trong thời gian dài hơn so với dự kiến hiện tại.” ECB đã giữ nguyên lãi suất cho đến nay với hy vọng Mỹ và Iran sẽ ký một thỏa thuận hòa bình, hạn chế nhu cầu tăng lãi suất để chống lại áp lực lạm phát. Tuy nhiên, cho đến nay, một thỏa thuận vẫn chưa thể đạt được và giá dầu vẫn ở mức trên 90 USD/thùng, so với khoảng 70 USD/thùng trước khi chiến sự nổ ra.
Hồi tháng 3, bà Lagarde cho biết, Hội đồng điều hành ECB đã xem xét việc “bỏ qua” sự tăng giá năng lượng do xung đột ở Trung Đông gây ra, nhưng rõ ràng giá dầu và khí đốt tăng cao đã đẩy lạm phát lên. Mark Wall, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Âu tại Deutsche Bank, cho biết: “Đây là một thời điểm quan trọng. Đây không chỉ là lần tăng lãi suất đầu tiên của ECB kể từ năm 2023, mà còn là lần tăng lãi suất đầu tiên của một trong những ngân hàng trung ương lớn trên thế giới để đối phó với cú sốc năng lượng. “ECB đang nói rằng chiến lược ‘bỏ qua’ không phải là một phản ứng mạnh mẽ.” Tuy nhiên, ông cho rằng thị trường tài chính đã sai khi kỳ vọng thêm hai lần tăng lãi suất nữa vào tháng 3 năm sau khi rõ ràng nền kinh tế đang suy yếu với tỷ lệ thất nghiệp gia tăng và tăng trưởng chậm lại. “Câu hỏi đặt ra là chu kỳ thắt chặt này có thể đi đến đâu. Câu trả lời của chúng tôi là không xa. Có rủi ro tăng lạm phát, nhưng cũng có rủi ro giảm tăng trưởng,” ông nói.
Nhìn rộng ra ngoài khu vực châu Âu, các nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất của Vương quốc Anh ở mức 3,75% khi họp vào tuần tới để xem xét tác động của giá năng lượng tăng cao đối với lạm phát, vốn đã giảm xuống 2,8% trong tháng 4 nhưng dự kiến sẽ tăng trở lại vào mùa hè này. Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cũng dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất vào tuần tới, bất chấp việc có tỷ lệ lạm phát cao nhất trong nhóm G7 các nền kinh tế lớn, ở mức 4,2%.