TS. Đào Minh Tú: Khơi thông thị trường vốn để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng
Phát biểu tại Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức sáng ngày 3/7, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, đánh giá cao sự điều hành quyết liệt cũng như những kết quả đạt được của NHNN trong bối cảnh nhiều khó khăn, đồng thời, chỉ ra những thách thức mà ngành Ngân hàng đang đối mặt và đề xuất nhiều giải pháp mang tính dài hạn.
Bày tỏ sự đồng tình và đánh giá cao báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm của NHNN được trình bày tại hội nghị, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Đào Minh Tú cho rằng, dù là khối ngân hàng thương mại, ngân hàng có vốn nhà nước hay ngân hàng liên doanh, tất cả đều có chung mục tiêu xây dựng ngành Ngân hàng ổn định, hiệu quả và phát triển bền vững.
Nhìn lại nửa đầu năm, TS. Đào Minh Tú nhận định, ngành Ngân hàng đã triển khai nhiệm vụ trong bối cảnh có nhiều nhiệm vụ cấp bách, nặng nề do Trung ương, Chính phủ, Quốc hội đã và đang chỉ đạo quyết liệt nhằm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng. Cùng với đó là những tác động phức tạp từ quốc tế như xung đột địa chính trị, chính sách của các nước lớn và sự dịch chuyển dòng vốn toàn cầu. Ở trong nước, bức tranh hoạt động của các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), đang vô cùng khó khăn, tác động trực tiếp đến hoạt động tín dụng.
Trong bối cảnh đó, NHNN đã có sự điều hành quyết liệt, linh hoạt, giúp kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tích cực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng chỉ ra, hệ thống các TCTD đang phải đối mặt với một số khó khăn, vướng mắc như sự mất cân đối cung – cầu vốn. Thực tế cho thấy, nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế hiện nay là rất lớn, trong khi khả năng đáp ứng qua kênh tín dụng gặp nhiều khó khăn; tỷ lệ huy động vốn tăng trưởng thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng tín dụng.
Cùng với đó là lãi suất. Khi thanh khoản và cung cầu vốn mất cân đối, biến động lãi suất là hệ quả tất yếu. Lãnh đạo Chính phủ và NHNN đã chỉ đạo rất quyết liệt việc giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất lúc này không đơn thuần là hỗ trợ doanh nghiệp trước mắt, mà còn phải bảo đảm sự an toàn tài chính của hệ thống ngân hàng. Bài toán cân đối giữa đầu vào, đầu ra, biên lợi nhuận và an toàn hệ thống là vấn đề rất khó nhưng bắt buộc phải xử lý. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mang tính trung và dài hạn thay vì để các NHTM tự gánh toàn bộ chi phí.
Bên cạnh áp lực nguồn vốn, tình hình khó khăn của doanh nghiệp đang kéo theo nguy cơ nợ xấu hiện hữu và tiềm ẩn rất lớn, đặc biệt dưới tác động của thị trường bất động sản.
Một rào cản khác là khâu xử lý tài sản đảm bảo. Khi Nghị quyết 42 hết hiệu lực, tốc độ xử lý nợ xấu có dấu hiệu chậm lại do việc luật hóa các quy định thu hồi nợ chưa cụ thể, gây ra nhiều vướng mắc.
Ngoài ra, theo lãnh đạo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, những rủi ro trong thanh toán số như việc khai thác dữ liệu khách hàng, xác minh tài sản đảm bảo và tình trạng lừa đảo công nghệ cao cũng đang là thách thức lớn. Dù các cơ quan chức năng đã có nhiều biện pháp chế tài, hệ thống vẫn cần những chính sách đề xuất kịp thời hơn để ngăn chặn rủi ro từ sớm.
Từ thực tiễn hoạt động của các NHTM, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất, phát triển mạnh thị trường vốn trung và dài hạn, đặc biệt là thị trường chứng khoán, trái phiếu và các quỹ đầu tư để giảm áp lực cung ứng vốn cho hệ thống ngân hàng.
Thứ hai, các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước cần được xây dựng trên cơ sở phù hợp với thực tiễn, có sự tham gia của NHNN ngay từ đầu để bảo đảm khả năng triển khai.
Thứ ba, cần đồng bộ các quy định pháp luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản... nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ.
Thứ tư, cần có chính sách rõ ràng, cụ thể hơn đối với tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để các NHTM có cơ sở mạnh dạn cho vay, thay vì chỉ dừng ở các quy định mang tính định hướng.
Thứ năm, đẩy nhanh tiến độ sửa đổi Luật NHNN, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền.
"Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các NHTM đã rà soát, tổng hợp nhiều vướng mắc thực tiễn và gửi kiến nghị tới Vụ Pháp chế NHNN để kịp thời nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình sửa luật", lãnh đạo Hiệp hội cho biết thêm.
Kết thúc bài phát biểu, TS. Đào Minh Tú một lần nữa đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành của NHNN trong 6 tháng đầu năm và bày tỏ tin tưởng với kinh nghiệm, bản lĩnh của toàn ngành, hệ thống ngân hàng sẽ hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra trong năm 2026.