Giải ngân đầu tư công mới đạt 35,5% kế hoạch
Đến hết tháng 6, cả nước giải ngân gần 357 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Dù giá trị giải ngân tăng hơn 38 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước, nhưng để đạt mục tiêu 100% kế hoạch, trong 6 tháng cuối năm, các bộ, cơ quan và địa phương vẫn cần thực hiện nhiều giải pháp để thúc đẩy giải ngân đầu tư công.
Đã phân bổ 98,1% tổng số vốn
Thông tin về kết quả giải ngân vốn đầu tư công trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính cho biết, đến hết ngày 30/6/2026 cả nước đã giải ngân 356.935,1 tỷ đồng, đạt 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Dù kết quả giải ngân cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 nhưng vẫn cần nhiều giải pháp để thực hiện mục tiêu thúc đẩy giải ngân đầu tư công đạt 100% kế hoạch.
Bộ Tài chính cho biết, số vốn đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ đã giao cho các bộ, cơ quan trung ương, địa phương là 1.004.586 tỷ đồng.
Trong tổng số vốn này, còn hơn 89,4 nghìn tỷ đồng thuộc thẩm quyền phân bổ của Chính phủ. Cụ thể, 44.810,55 nghìn tỷ đồng dự kiến bố trí cho các dự án khởi công mới sau khi hoàn thành đánh giá hiệu quả đầu tư và được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; 16,1 nghìn tỷ đồng dự kiến bố trí cho các nhiệm vụ, dự án thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia; 9.877,96 nghìn tỷ đồng dành cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; 18.627,89 nghìn tỷ đồng là nguồn điều chỉnh giảm kế hoạch vốn năm 2026 của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương để đưa về số vốn chưa phân bổ chi tiết thuộc thẩm quyền của Chính phủ.
Đến hết tháng 6, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết là 999.970,5 tỷ đồng cho danh mục nhiệm vụ, dự án. Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng 14.709,6 tỷ đồng, tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 985.260,9 tỷ đồng, đạt 98,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao (bao gồm 5% cả tiết kiệm ngân sách địa phương cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng).
Hiện còn 19.325,1 tỷ đồng (chiếm 1,9% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao) số vốn chưa phân bổ chi tiết của 9 bộ, cơ quan trung ương và 26 địa phương.
Theo báo cáo, nguyên nhân chủ yếu do đang hoàn thiện các thủ tục đầu tư, chưa đảm bảo điều kiện phân bổ vốn cho các nhiệm vụ, dự án; đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn do không còn nhu cầu để điều chuyển cho bộ, cơ quan và địa phương có nhu cầu sử dụng.
Về giải ngân, tính đến hết ngày 30/6/2026, cả nước đã giải ngân 356.935,1 tỷ đồng, đạt 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân này cao hơn 38.361,9 tỷ đồng về số tuyệt đối và thấp hơn 0,5% về tỷ lệ.
Nếu không tính phần hơn 32,5 nghìn tỷ đồng (tương đương 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương) thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt 36,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Khó khăn và giải pháp thúc đẩy giải ngân đầu tư công
Bộ Tài chính cho biết, trên cơ sở báo cáo của các bộ, cơ quan và địa phương, tiến độ giải ngân đang gặp phải một số vướng mắc về tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công; chưa đồng đều trong việc điều động nguồn cung vật liệu giữa các vùng.
Cùng với đó, giá xăng, dầu, chi phí vận chuyển biến động mạnh, làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải thực hiện điều chỉnh hợp đồng.
Ngoài ra, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch.
Năng lực, trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, Ban Quản lý Dự án, nhà thầu vẫn còn hạn chế, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Mặt khác, việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, cùng với chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt, dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai...
Để thúc đẩy giải ngân đầu tư công, Bộ Tài chính cho biết, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể sau:
Một là, tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết.
Hai là, về giải phóng mặt bằng và nguyên vật liệu cần thực hiện theo theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/20266 và Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 1/4/20267 về các giải pháp quản lý, điều hành, kiểm soát giá nguyên vật liệu xây dựng và tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng.
Ba là, Bộ Xây dựng chủ động đôn đốc, phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, chỉ đạo điều phối nguồn cung vật liệu liên vùng đảm bảo đủ nguồn cung cho các dự án.
Bốn là, đối với các dự án giao thông trọng điểm, Bộ Xây dựng và các địa phương nghiêm túc thực thiện theo nhiệm vụ, giải pháp tại Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 1/7/2026 của Văn phòng Chính phủ để đẩy nhanh tiến độ, tăng sản lượng thực hiện và giải ngân trong quý III/2026 với mục tiêu đạt tỷ lệ giải ngân các công trình, dự án trọng điểm phải cao hơn mức trung bình cả nước.
Năm là, khắc phục các tồn tại trong công tác cán bộ; Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm khắc các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm. Có giải pháp sắp xếp bố trí cán bộ đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý và triển khai các dự án tại các xã, phường, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.