Tháo gỡ khó khăn về vốn, khơi thông nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Trước khi Thống đốc phát biểu, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã báo cáo một số khó khăn vướng mắc ở góc độ của một ngân hàng thương mại.

Theo đó, những khó khăn vướng mắc liên quan đến: việc bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng ra thị trường; bất cân đối về nguồn vốn; chi phí vốn tăng trong thời gian tới; nguồn cung ngoại tệ, tỉ giá; và các nội dung liên quan đến chính sách tài sản bảo đảm, cũng như việc vay vốn tại các địa phương mà có quy hoạch làm ảnh hưởng đến tài sản bảo đảm của các ngân hàng.

Chủ tịch HĐQT Vietcombank cho biết, theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank, dưới góc độ nền kinh tế, để đạt được tăng trưởng GDP 10% thì tỷ lệ đầu tư cần đạt là 40% GDP. Tuy nhiên, tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước hiện nay chỉ đạt con số 36,5%. Nếu loại trừ phần kinh tế phi chính thức thì việc tiết kiệm trong nước còn thiếu hơn rất nhiều.

Vietcombank tuân thủ tuyệt đối theo chỉ đạo của Chính phủ và NHNN về mặt bằng lãi suất huy động vốn, do vậy nguồn vốn Vietcombank đang huy động bị thiếu so với nhu cầu để tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, LDR (tỉ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động) NHNN cho phép là 80%, tỷ lệ này tại Vietcombank hiện nay chỉ ở khoảng dưới 70%, được kiểm soát tốt. Vietcombank cam kết trong mọi tình huống đều đảm bảo thanh khoản cho ngân hàng và cho thị trường. Thời gian vừa qua, Vietcombank vẫn bảo đảm cung ứng đủ tiền ra thị trường để hỗ trợ cho thanh khoản.

Từ phân tích nêu trên, ông Nguyễn Thanh Tùng nhận định, tích lũy trong nước sẽ không đủ. Vấn đề cốt lõi là bây giờ các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới. Do vậy, giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài.

Về giải pháp đối với nguồn vốn, lãnh đạo Vietcombank đề xuất cho phép trong thời gian tới Bộ Tài chính có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

“Chúng tôi rất mong trong thời gian tới thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, sẽ được phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện quy mô trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 10% GDP, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Trung Quốc”, Chủ tịch HĐQT Vietcombank phát biểu.

Ông Nguyễn Thanh Tùng cũng cho hay, để giải quyết vấn đề này, ngành Ngân hàng cũng có thể tham gia hỗ trợ thông qua chính sách liên quan đến nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành. Rất nhiều trái phiếu doanh nghiệp phát hành hiện nay khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm, ví như bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay. Chỉ có các tổ chức tín dụng mới có thể nhận được các tài sản này. Nếu đồng bộ cả ngành Ngân hàng và Tài chính thì sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển.

Liên quan đến ý kiến của Vietcombank, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, trong bối cảnh nguồn vốn như hiện nay thì ngân hàng phải vay vốn từ nước ngoài, nên chi phí phải tăng thêm. Để có những chính sách đặc thù thì doanh nghiệp Việt Nam có thể trực tiếp làm việc với nhau để có cơ chế và NHNN sẽ tham gia vào quá trình đó để xem xét.

Thống đốc thông tin, thời gian vừa qua, NHNN điều hành chính sách lãi suất tương đối "vất vả" do nhu cầu vốn rất cao, trong lúc huy động vốn của nền kinh tế còn eo hẹp. Chúng ta tập trung vào tăng trưởng kinh tế, tập trung vào tín dụng, vì vậy khi thiếu hụt vốn thì đương nhiên lãi suất nâng cao. Mà lãi suất huy động đầu vào cao thì lãi suất đầu ra cao, như vậy trực tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.

Vì vậy trong thời gian qua, NHNN đã cố gắng bớt áp lực và các ngân hàng xác định không cạnh tranh huy động vốn lẫn nhau để đầu ra hợp lý.

Về vấn đề huy động vốn từ bên ngoài, Thống đốc cho biết, NHNN đang tính toán và chắc chắn phải có sự vào cuộc. Bộ Tài chính cũng sẽ căn cứ vào cơ sở đó, căn cứ vào nhu cầu vốn của nền kinh tế, cân đối cùng với NHNN triển khai nội dung này.

Về vấn đề cho vay ngoại tệ, NHNN đang nghiên cứu để áp dụng cho một số đối tượng, nếu nhập khẩu để phục vụ cho đầu tư thì có thể nghiên cứu cho vay ngoại tệ. NHNN cũng đang nghiên cứu xem xét mở rộng đối tượng trong thời gian tới để có thể đưa vào áp dụng với cho vay ngoại tệ.

Về nguồn vốn ngân hàng hiện nay, huy động vốn ngắn hạn lên đến 80%, chỉ có 20% trung dài hạn. Cơ cấu nguồn vốn ngân hàng chủ yếu vẫn để cho vay ngắn hạn, nhưng trên thực tế nhu cầu vay trung dài hạn hiện nay của doanh nghiệp rất lớn. Điều đó đòi hỏi, trong quá trình điều hành, từng tổ chức tín dụng phải có trách nhiệm việc kiểm soát an toàn của chính ngân hàng mình để vừa hỗ trợ được doanh nghiệp nhưng bảo đảm an toàn hệ thống.

Còn chính sách về nhận tài sản bảo đảm để doanh nghiệp phát hành trái phiếu ra công chúng hoặc trái phiếu riêng lẻ, NHNN cũng đã báo cáo Chính phủ và tới đây sẽ đưa vào một trong những điều của Luật sửa đổi bổ sung Luật Tổ chức tín dụng. Luật này sẽ cho ngân hàng thương mại quyền được lựa chọn thực hiện dịch vụ quản lý tài sản để phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

“Hy vọng đây cũng là một kênh để thị trường vốn phát triển, gánh đỡ bớt nhu cầu vốn trung dài hạn của doanh nghiệp”, Thống đốc kỳ vọng.

Ngọc Lê