Chứng khoán NSI: Nửa cuối năm 2026 là thời điểm "Phòng thủ để phản công" trên TTCK

Phóng viên: Nhìn lại nửa đầu năm 2026, đâu là những điểm nổi bật nhất của bức tranh kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán?

Ông Nguyễn Văn Trúc: Theo tôi, điều đáng chú ý nhất là nền kinh tế vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhưng hệ thống tài chính bắt đầu chịu áp lực lớn hơn. GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, phản ánh sức bật tích cực của nền kinh tế. Tuy nhiên, đi cùng là áp lực thanh khoản, lạm phát bình quân lên 4,38%, tiệm cận mục tiêu của Quốc hội và nhập siêu khoảng 16,6 tỷ USD, tạo sức ép nhất định lên tỷ giá.

Trên thị trường chứng khoán, sự phân hóa diễn ra rất rõ. Mức tăng của VN-Index chủ yếu được đóng góp bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại giao dịch kém tích cực.

Thanh khoản quý II/2026 cũng giảm đáng kể so với cuối năm 2025, phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền trước mặt bằng lãi suất còn cao và áp lực bán ròng kéo dài từ khối ngoại.

Theo tôi, những yếu tố này sẽ tiếp tục chi phối diễn biến thị trường trong nửa cuối năm, bên cạnh chính sách tiền tệ toàn cầu và kỳ vọng nâng hạng thị trường.

Phóng viên: Khối ngoại vẫn liên tục bán ròng. Đây có phải tín hiệu cho thấy triển vọng thị trường Việt Nam đang suy yếu?

Ông Nguyễn Văn Trúc: Tôi cho rằng chưa nên nhìn nhận theo hướng đó. Xu hướng bán ròng hiện nay phản ánh nhiều hơn quá trình tái cơ cấu danh mục trên phạm vi toàn cầu khi mặt bằng lãi suất quốc tế vẫn duy trì ở mức cao.

Trong khi dòng vốn gián tiếp có sự dịch chuyển, dòng vốn FDI vào Việt Nam vẫn duy trì tích cực, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với triển vọng trung và dài hạn chưa thay đổi đáng kể.

Bên cạnh đó, thị trường cũng đang bước vào giai đoạn trước thời điểm FTSE Russell xem xét nâng hạng. Đây là yếu tố có thể tạo ra sự điều chỉnh danh mục của các quỹ đầu tư và được kỳ vọng sẽ trở thành chất xúc tác quan trọng đối với dòng vốn ngoại trong thời gian tới.

Phóng viên: Trong bối cảnh thị trường phân hóa, hiệu quả hoạt động của các quỹ đầu tư cũng có sự khác biệt. Nhà đầu tư nên đánh giá performance của các quỹ như thế nào?

Ông Nguyễn Văn Trúc: Thị trường phân hóa khiến hiệu suất giữa các nhóm quỹ cũng xuất hiện khoảng cách khá lớn. Một số quỹ mở chủ động vẫn ghi nhận kết quả tích cực nhờ lựa chọn đúng các nhóm cổ phiếu dẫn dắt, trong khi nhiều quỹ ETF hoặc các quỹ có tỷ trọng lớn ở những nhóm ngành kém thuận lợi lại chịu áp lực về hiệu quả đầu tư.

Điều đáng chú ý là nhiều quỹ cổ phiếu đã chủ động nâng tỷ trọng tiền mặt trong danh mục thời gian gần đây. Theo tôi, đây là chỉ báo đáng quan tâm, bởi nó phản ánh cách các nhà quản lý quỹ kiểm soát rủi ro trong bối cảnh thị trường chưa thực sự thuận lợi.

Đối với nhà đầu tư, việc đánh giá một quỹ không nên chỉ nhìn vào mức sinh lời ngắn hạn. Quan trọng hơn là xem hiệu quả đó đến từ năng lực lựa chọn cổ phiếu, cơ cấu phân bổ tài sản hay chỉ đơn thuần hưởng lợi từ một nhóm ngành nhất định. Đồng thời, cần theo dõi thêm tỷ trọng tiền mặt, dòng vốn vào - ra cũng như hiệu suất trong chu kỳ dài hơn để có cái nhìn đầy đủ về chất lượng quản lý danh mục.

Phóng viên: NSI vừa công bố Báo cáo Chiến lược nửa cuối năm 2026 với thông điệp "Phòng thủ & Phản công". Những luận điểm quan trọng nhất là gì?

Ông Nguyễn Văn Trúc: Thông điệp xuyên suốt của chúng tôi là thị trường chưa bước vào giai đoạn tăng trưởng đồng thuận, vì vậy chiến lược đầu tư cần cân bằng giữa phòng vệ rủi ro và chủ động nắm bắt cơ hội.

Báo cáo được xây dựng trên 3 luận điểm chính:

Thứ nhất, nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh nhưng hệ thống tài chính cũng chịu áp lực lớn hơn về thanh khoản và chi phí vốn;

Thứ hai, Việt Nam đang bước vào chu kỳ cải cách mới với nhiều chính sách thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, thu hút FDI chất lượng cao và hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường;

Thứ ba, việc FTSE Russell xem xét nâng hạng được kỳ vọng sẽ trở thành chất xúc tác quan trọng đối với dòng vốn ngoại.

Trên cơ sở đó, NSI xây dựng kịch bản cơ sở với tăng trưởng GDP cả năm khoảng 8-8,5% và tăng trưởng tín dụng tối thiểu 15%. Trong bối cảnh phân hóa mạnh, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng lựa chọn doanh nghiệp và quản trị danh mục thay vì kỳ vọng thị trường tăng đồng loạt.

Phóng viên: Báo cáo cũng đề cập mô hình thị trường hình chữ K và xu hướng dư nợ margin tiếp tục tăng. Nhà đầu tư cần lưu ý điều gì?

Ông Nguyễn Văn Trúc: Mô hình chữ K phản ánh việc thị trường không còn vận động đồng đều. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, khả năng tạo dòng tiền ổn định và tiếp cận vốn thuận lợi sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, trong khi nhóm phụ thuộc nhiều vào tín dụng hoặc có sức khỏe tài chính yếu sẽ chịu nhiều áp lực hơn.

Đối với ngành chứng khoán, đây vẫn là lĩnh vực có cơ hội khi cơ cấu doanh thu đang dịch chuyển từ môi giới sang cho vay ký quỹ, đầu tư tài chính và các dịch vụ ngân hàng đầu tư. Cùng với đó, làn sóng tăng vốn của nhiều công ty chứng khoán cũng tạo dư địa mở rộng hoạt động kinh doanh trong thời gian tới.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng lưu ý rằng tốc độ tăng trưởng dư nợ margin hiện đang nhanh hơn tốc độ tăng lợi nhuận của nhiều công ty chứng khoán. Trong bối cảnh chi phí vốn vẫn ở mức cao, điều này có thể khiến biên lợi nhuận chịu áp lực và gia tăng rủi ro nếu thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh mạnh.

Với nhà đầu tư, việc sử dụng đòn bẩy cần được kiểm soát chặt chẽ hơn so với giai đoạn lãi suất thấp. Margin chỉ nên được sử dụng ở mức hợp lý, ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, thanh khoản cao và hạn chế chạy theo các nhịp tăng ngắn hạn.

Phóng viên: Ông nhìn nhận như thế nào về làn sóng IPO và vai trò của mảng nghiên cứu đang được NSI đẩy mạnh trong những năm gần đây?

Ông Nguyễn Văn Trúc: Theo tôi, sự trở lại của các thương vụ IPO không đơn thuần là hiện tượng mang tính chu kỳ mà phản ánh xu hướng dịch chuyển từ mô hình huy động vốn dựa vào tín dụng sang thị trường vốn. Khả năng hấp thụ các thương vụ quy mô lớn sẽ phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp, mức định giá hợp lý cũng như sự cải thiện của dòng vốn, đặc biệt nếu quá trình nâng hạng thị trường diễn ra đúng kỳ vọng.

Đối với NSI, chúng tôi xác định năng lực nghiên cứu không phải là hoạt động hỗ trợ đơn thuần, mà là nền tảng chiến lược cho toàn bộ hệ sinh thái kinh doanh. Trong bối cảnh thị trường ngày càng phân hóa theo mô hình chữ K, giá trị của một khuyến nghị đầu tư không còn nằm ở việc dự báo xu hướng chung của chỉ số, mà nằm ở khả năng nhận diện chính xác câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp, từng ngành.

Đây là năng lực đòi hỏi đầu tư liên tục vào chất lượng dữ liệu, phương pháp luận định giá và đội ngũ chuyên môn.

Về định hướng hỗ trợ các mảng kinh doanh truyền thống, nghiên cứu chất lượng cao giúp nâng tầm tư vấn đầu tư từ mức độ giao dịch đơn thuần sang mức độ đồng hành chiến lược với khách hàng, đồng thời tạo nền tảng tri thức để công ty tham gia sâu hơn vào các thương vụ ngân hàng đầu tư – tư vấn phát hành, bảo lãnh và thu xếp vốn – vốn đang trở thành động lực tăng trưởng cấu trúc quan trọng của ngành trong giai đoạn tới.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Mai Hương