Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026): Khắc ghi công ơn các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng
Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại thành phố Đà Nẵng lấy nguyên mẫu từ Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ (1904-2010), người mẹ có nhiều con cháu hy sinh nhất trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.
Mẹ Thứ sinh sống tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt 2 (nay thuộc phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng) . Mẹ có 9 con trai, một con rể và hai cháu ngoại hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Con gái cả của mẹ Thứ là mẹ Lê Thị Trị cũng được trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vì có chồng và hai con gái là liệt sĩ.
Thống kê các tài liệu cho thấy, có 10 mẹ vừa là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đồng thời là Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Đó là: Mẹ Văn Thị Thừa (sinh năm 1915, quê ở Đà Nẵng), mẹ Nguyễn Thị Rành (sinh năm 1900, quê ở TP. Hồ Chí Minh), mẹ Phạm Thị Ngư (sinh năm 1912, quê ở Lâm Đồng), mẹ Võ Thị Nhã (sinh năm 1921, quê ở Quảng Ngãi), mẹ Đỗ Thị Phúc (sinh năm 1906, quê ở Ninh Bình), mẹ Bùi Thị Thêm (sinh năm 1924, quê ở An Giang), mẹ Huỳnh Thị Tân (sinh năm 1906, quê ở Cần Thơ), mẹ Đoàn Thị Nghiệp (sinh năm 1925, quê ở Đồng Tháp), mẹ Mai Thị Út (sinh năm 1913, quê ở Đồng Tháp) và mẹ Nguyễn Thị Điểm (sinh năm 1941, quê ở TP. Hồ Chí Minh).
Có ba chị em ruột đều là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng là mẹ Bùi Thị Hải (sinh năm 1908), mẹ Bùi Thị Tư (sinh năm 1916), mẹ Bùi Thị Nhỏ (sinh năm 1922) đều ở xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng.
Dù năm tháng sẽ đi qua, nhưng sự hy sinh vô cùng to lớn của các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng sẽ sống mãi. Đảng, Nhà nước và Nhân dân sẽ đời đời ghi nhớ những hy sinh, công lao, đóng góp của các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
Giáo sư Vũ Khiêu (Viện trưởng đầu tiên của Viện Xã hội học Việt Nam) đã viết câu đối ca ngợi hình tượng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng: “Tổ quốc ghi công con liệt sỹ/ Nhân dân nhớ nghĩa mẹ anh hùng”. Trong bài hát “Hát về Mẹ Việt Nam Anh hùng” của Thiếu tướng, nhạc sĩ An Thuyên cũng có đoạn: “Đời dâng hiến giống nòi, mẹ sống giữa gian lao, vì đất nước hy sinh cả cuộc đời”.
Ngày 10/9/1994, Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký Lệnh số 36L/CTN, công bố Pháp lệnh quy định Danh hiệu vinh dự nhà nước “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”. Pháp lệnh ra đời nhằm: “Để ghi nhớ công lao to lớn của các Bà mẹ Việt Nam đã có nhiều cống hiến, hy sinh cho Tổ quốc” và “Để phát huy và giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta”.
Hiện tại, các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng là tấm gương sáng để cho thế hệ con cháu noi theo. Bên cạnh đó, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước không ngừng chăm lo đẩy mạnh phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” bằng những việc làm thiết thực như phụng dưỡng cho các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống và xây dựng nhà tình nghĩa cho các mẹ... 100% Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được các địa phương, đơn vị nhận phụng dưỡng.
Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta ngày càng làm sâu sắc hơn các hoạt động “đền ơn, đáp nghĩa” tri ân các anh hùng liệt sĩ, thương bệnh binh, gia đình chính sách. Trải qua 79 năm (27/7/1947- 27/7/2026), các chính sách chăm lo người có công, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân liệt sĩ, thương bệnh binh đã nhiều lần được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước.
Chỉ thị số 14-CT/TW, ngày 19/7/2017 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng”, nêu rõ: “Kết hợp việc bố trí tăng ngân sách nhà nước với đẩy mạnh huy động, đa dạng hóa các nguồn lực xã hội đối với công tác người có công với cách mạng; gắn trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc huy động, quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng; chú trọng công tác tu bổ, tôn tạo mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ, các công trình ghi công liệt sĩ; hỗ trợ cải thiện nhà ở, xây dựng, cải tạo, nâng cấp các cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng cho người có công với cách mạng”.
Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 đã trở thành ngày toàn dân tưởng nhớ, tri ân những người có công với nước. Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 thể hiện sự tiếp nối truyền thống “đền ơn, đáp nghĩa”, “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” của dân tộc; thể hiện sự biết ơn, trân trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do và thống nhất của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân.
Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 khẳng định việc chăm sóc thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công là vinh dự, là trách nhiệm của các cấp, các ngành, tổ chức chính trị - xã hội và của mọi người, của thế hệ hôm nay và mai sau đối với sự cống hiến, hy sinh của các anh hùng, liệt sĩ, thương binh cho độc lập, tự do của dân tộc, cho hạnh phúc của Nhân dân.
Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, qua đó phát huy tinh thần yêu nước, củng cố và bồi đắp niềm tin vào sự nghiệp cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta và Nhân dân ta đã lựa chọn.
Trong dịp kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết với tựa đề “Uống nước nhớ nguồn”. Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: “Mỗi năm vào tháng Bảy, Nhân dân ta lại dành những tình cảm thiêng liêng và sâu lắng nhất để tưởng nhớ, tri ân những người hy sinh vì non sông đất nước, các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh-những người đã không tiếc máu xương, tính mạng vì nền độc lập, tự do và sự bình yên của Tổ quốc. Ngày 27 tháng 7 hằng năm cũng là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thể hiện lòng biết ơn sâu nặng tới gia đình người có công với cách mạng. Truyền thống cao đẹp "uống nước nhớ nguồn" đã trở thành sợi dây thiêng liêng kết nối các thế hệ người Việt Nam, là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn để toàn dân tộc đoàn kết, vượt qua mọi khó khăn, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh, xứng đáng với những hy sinh, cống hiến to lớn của lớp lớp các thế hệ cha anh đi trước”.
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Chúng ta không thể có ngày hôm nay, không thể có một Việt Nam đổi mới, phát triển, hội nhập sâu rộng nếu không có mồ hôi, máu xương của bao thế hệ chiến sĩ cách mạng, bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những người mẹ, người cha sẵn sàng động viên con cháu ra trận và giành phần khó khăn, gian khổ, mất mát về mình với tinh thần "quyết tử cho tổ quốc quyết sinh", "tất cả vì tiền tuyến". Cùng với cha ông, hơn 1,2 triệu liệt sĩ, 9,2 triệu người có công với cách mạng và thân nhân người có công trên toàn quốc hiện nay, tất cả Họ là linh hồn bất tử của dân tộc, là biểu tượng cao đẹp nhất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam”.