AI và quản trị dữ liệu là nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành Ngân hàng

Ngày 5/8/2026, tại Hà Nội, Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ phối hợp cùng Ủy ban Công nghệ và Ủy ban Chính sách trực thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức Hội thảo “AI và quản trị dữ liệu trong hoạt động ngân hàng”.

Hội thảo được chủ trì bởi: TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; ông Đỗ Việt Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội, thành viên Ủy ban Chính sách, thành viên HĐQT Vietcombank; bà Trần Thị Thanh Bích, Tổng Biên tập Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ; ông Trần Công Quỳnh Lân, Chủ nhiệm Ủy ban Công nghệ Hiệp hội, Phó Tổng Giám đốc VietinBank.

Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; đại diện một số Ủy ban của Quốc hội; đại diện lãnh đạo các vụ, cục thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và một số bộ, ngành liên quan như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước...; đại diện lãnh đạo các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp Fintech, các hiệp hội ngành nghề liên quan; cùng các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ và phóng viên báo chí trong, ngoài ngành Ngân hàng.

Phát biểu dẫn đề tại hội thảo, bà Trần Thị Thanh Bích nhận định, trí tuệ nhân tạo (AI) xuất hiện, thâm nhập nhanh chóng và được triển khai ngày càng sâu rộng trong các hoạt động ngân hàng. AI đã làm thay đổi căn bản vị thế và phương thức khai thác dữ liệu ngân hàng, biến dữ liệu trở thành nguồn lực chiến lược phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh tại các ngân hàng. Thực tế thời gian qua cho thấy, các yêu cầu về quản trị AI và quản trị dữ liệu đang cần được cụ thể hóa hơn bao giờ hết.

Trong bố cảnh đó, Việt Nam đã nhanh chóng thích ứng, từng bước xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo. Theo đó:

Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) tạo lập khuôn khổ pháp lý chung cho hoạt động xây dựng, bảo vệ, quản trị, xử lý và sử dụng dữ liệu theo toàn bộ vòng đời; khai thác và phát huy giá trị của dữ liệu như một nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế số, Chính phủ số và xã hội số.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026) cùng Nghị định số 356/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành đã đưa bảo vệ dữ liệu cá nhân lên tầng luật, tập trung vào việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân đối với dữ liệu của mình thông qua việc quy định các nguyên tắc xử lý dữ liệu cá nhân, quyền của chủ thể dữ liệu và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân kiểm soát, xử lý dữ liệu cá nhân.

Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) đặt yêu cầu bảo vệ dữ liệu và hệ thống thông tin trước nguy cơ bị truy cập trái phép.

Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/3/2026) thiết lập khuôn khổ pháp lý trực tiếp đối với hoạt động nghiên cứu, cung cấp và sử dụng AI, làm rõ yêu cầu quản lý rủi ro, trách nhiệm các bên và sử dụng AI an toàn, minh bạch.

Đối với ngành Ngân hàng, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2024) đã củng cố các yêu cầu về kiểm soát nội bộ, quản lý rủi ro và bảo mật thông tin khách hàng;

Bên cạnh Luật, bà Trần Thị Thanh Bích cho biết, ngành Ngân hàng cũng đang trong những bước hoàn thiện để ban hành Thông tư quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai đối với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành Ngân hàng. Đây sẽ là hành lang pháp lý quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong kỷ nguyên số.

Trước đó, ngành Ngân hàng là một trong những ngành đã sớm triển khai các yêu cầu về bảo vệ dữ liệu cá nhân ở mức độ nhất định thông qua hệ thống kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro và các tiêu chuẩn về an toàn, bảo mật thông tin được xây dựng trong nhiều năm và theo các quy định cụ thể trong hoạt động ngân hàng từ Ngân hàng Nhà nước.

Thời gian tới, việc ứng dụng AI trong ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục bước sang một giai đoạn phát triển mới – bài bản hơn, an toàn hơn, có định hướng rõ ràng từ phía Nhà nước và cơ quan quản lý. Bởi vậy, hơn lúc nào hết, việc tối ưu hóa giá trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro trong kỷ nguyên AI mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp ngành Ngân hàng Việt Nam có thể tận dụng tốt nguồn lực dữ liệu, đồng thời phát triển bền vững trong khuôn khổ pháp lý và các quy định mới.

"Hội thảo AI và quản trị dữ liệu trong ngành Ngân hàng được tổ chức ngày hôm nay mang tính thời sự và có ý nghĩa chiến lược quan trọng, nhằm định hình lộ trình phát triển an toàn, bền vững cho hệ thống tổ chức tín dụng trước làn sóng công nghệ thế hệ mới", bà Trần Thị Thanh Bích nhấn mạnh.

Hội thảo tập trung trao đổi vào 4 nhóm vấn đề trọng tâm gồm: Hoàn thiện khung khổ pháp lý cho AI và quản trị dữ liệu trong hoạt động ngân hàng; thực tiễn ứng dụng và quản trị AI tại các ngân hàng; xu hướng phát triển cùng các giải pháp đồng bộ từ góc độ pháp lý đến thực tiễn vận hành; và kinh nghiệm quốc tế trong triển khai AI, khai thác dữ liệu phục vụ hoạt động ngân hàng.

Kết thúc bài phát biểu, bà Trần Thị Thanh Bích bày tỏ tin tưởng rằng, với tinh thần cởi mở, khoa học và thực tiễn, hội thảo sẽ góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn, mang đến các góc nhìn đa chiều, đề xuất những giải pháp khả thi và định hướng quan trọng phục vụ công tác quản lý, giúp ngành Ngân hàng Việt Nam khai thác hiệu quả sức mạnh của AI và dữ liệu trong giai đoạn phát triển mới.

Các ý kiến, phân tích và khuyến nghị tại hội thảo sẽ được Ban Tổ chức tổng hợp, gửi tới Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan chức năng nhằm góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ khó khăn, bảo đảm hoạt động ngân hàng phát triển an toàn, ổn định và bền vững.

P.V