Giải ngân đầu tư công đạt 46,7%, áp lực tăng tốc trong những tháng cuối năm

Hơn 1 triệu tỷ đồng được giao cho đầu tư công

Năm 2026, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao lên tới 1.022.607 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương (NSTW) là 372.380,4 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương (NSĐP) 650.226,6 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, các địa phương đã giao tăng 14.709,6 tỷ đồng kế hoạch vốn cân đối NSĐP so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Như vậy, tổng kế hoạch vốn được giao đến thời điểm báo cáo lên tới 1.037.316,6 tỷ đồng.

Quy mô nguồn lực dành cho đầu tư công rất lớn, song tốc độ đưa nguồn vốn này vào nền kinh tế vẫn là vấn đề đáng chú ý. Theo Báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 20/8, giải ngân mới đạt 477.177,9 tỷ đồng, tương đương 46,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Điều này đồng nghĩa với việc còn hơn một nửa kế hoạch vốn phải được thực hiện trong thời gian còn lại của năm. Tiến độ giải ngân vì vậy không chỉ là câu chuyện thủ tục đầu tư mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng chuyển nguồn lực ngân sách thành các công trình, dự án và sức cầu thực tế của nền kinh tế.

Còn khoảng 30.000 tỷ đồng, chiếm 2,9% kế hoạch chưa phân bổ chi tiết

Ở khâu phân bổ, tiến độ có phần tích cực hơn. Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết. Nếu không tính phần kế hoạch vốn cân đối NSĐP được các địa phương giao tăng 14.709,6 tỷ đồng, tổng vốn đã phân bổ chi tiết đạt 992.489,7 tỷ đồng, tương đương 97,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.

Như vậy, nút thắt hiện nay không nằm hoàn toàn ở khâu phân bổ vốn. Số vốn NSTW chưa được phân bổ chi tiết còn 30.117,3 tỷ đồng, chiếm 2,9% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, thuộc 7 bộ, cơ quan trung ương và 26 địa phương.

Theo báo cáo, phần vốn này chủ yếu chưa được phân bổ do mới được giao bổ sung từ đầu tháng 8/2026, cần thêm thời gian hoàn thiện thủ tục đầu tư; hoặc do một số đơn vị đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn vì không còn nhu cầu, qua đó điều chuyển cho các bộ, cơ quan và địa phương có nhu cầu sử dụng.

Tuy nhiên, đáng chú ý hơn là vẫn còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung cả nước. Trong đó, 4 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 6%, thậm chí chưa phát sinh giải ngân.

Khoảng cách giữa tỷ lệ phân bổ vốn và tỷ lệ giải ngân cho thấy thách thức lớn nhất hiện nay là khả năng hấp thụ vốn và tổ chức thực hiện dự án, thay vì đơn thuần thiếu nguồn lực.

Trong bối cảnh đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tạo động lực tăng trưởng, việc đẩy nhanh giải ngân trong những tháng cuối năm sẽ quyết định mức độ chuyển hóa hơn 1 triệu tỷ đồng kế hoạch vốn thành dòng tiền đầu tư thực tế. Đây cũng là thời điểm các bộ, ngành và địa phương phải xử lý nhanh các điểm nghẽn về thủ tục, điều chỉnh vốn và tổ chức thực hiện, tránh tình trạng vốn đã được bố trí nhưng chậm đi vào nền kinh tế.

Thanh Thanh