Tín dụng Cà Mau tạo dư địa tăng trưởng từ lợi thế đặc thù
Cơ cấu dòng tín dụng Cà Mau đang có cơ hội chuyển từ “cung ứng vốn” sang “kích hoạt lợi thế” để biến lợi thế thành giá trị gia tăng. Khi thủy sản, đặc biệt là con tôm, tiếp tục giữ vai trò trụ cột, công nghiệp chế biến phục hồi và xuất khẩu tăng tốc đi sâu vào chuỗi giá trị, nâng năng lực chế biến, công nghệ hóa sản xuất và tạo được sức bật cho khu vực doanh nghiệp.
Lợi thế đang chuyển thành sức bật
Cà Mau có một nền tảng mà không phải địa phương nào cũng sở hữu, đó là kinh tế biển, hệ sinh thái thủy sản, vùng nuôi tôm lớn, công nghiệp chế biến và khả năng kết nối với thị trường xuất khẩu. Vấn đề đặt là làm thế nào để mỗi lợi thế tạo ra nhiều giá trị hơn trên cùng một đơn vị tài nguyên và diện tích sản xuất.
Số liệu báo cáo của ngành chức năng trong 7 tháng đầu năm 2026 cho thấy những tín hiệu đáng chú ý: Tổng sản lượng thủy sản của Cà Mau đạt khoảng 730.400 tấn, tăng 6,3%; sản lượng tôm đạt 335.985 tấn, tăng 11,4%. Đáng chú ý, sản lượng tôm chế biến tăng 16,7%, cho thấy chuỗi giá trị đang dịch chuyển dần từ sản xuất nguyên liệu sang chế biến sâu. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%, trong khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 19,7%. Xuất khẩu tăng 12,9%, riêng thủy sản tăng 6,9%.
Những con số này cho thấy lợi thế của Cà Mau đang có khả năng chuyển hóa thành tăng trưởng thực, nếu được tiếp sức đúng lúc bằng vốn, công nghệ và thị trường.
Số liệu từ Báo cáo hoạt động của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 cho thấy, dư nợ tín dụng tại Cà Mau cuối tháng 7/2026 đạt 125.475 tỷ đồng, tăng 1,28% so với cuối năm 2025. Ước cuối tháng 8/2026, dư nợ đạt 126.500 tỷ đồng, tăng 0,82% so với tháng trước và tăng 2,11% so với cuối năm 2025.
Tốc độ này chưa phải cao nếu đặt cạnh yêu cầu tăng trưởng GRDP 10% của tỉnh. Nhưng chính độ chênh đó lại cho thấy dư địa tín dụng còn khá lớn, nhất là khi nền kinh tế Cà Mau đang xuất hiện thêm các động lực mới.
Điểm đáng chú ý trong định hướng tín dụng hiện nay là không chạy theo tăng trưởng dư nợ đơn thuần. Dòng vốn đang được định hướng vào các ngành có lợi thế và khả năng tạo giá trị thực, đặc biệt là nông nghiệp, thủy sản, chế biến và xuất khẩu.
Tại Cà Mau, tín dụng nông nghiệp, nông thôn tiếp tục giữ vị trí quan trọng. Đến cuối tháng 7/2026, dư nợ cho vay lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn của toàn Khu vực 15 đạt 235.965 tỷ đồng, tăng 5,35% so với cuối năm 2025. Riêng tỉnh Cà Mau, dư nợ cho vay nông nghiệp, nông thôn đạt 66.541 tỷ đồng, tăng 9,24%, tương đương 53% tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn. Đây là con số đáng chú ý hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng chung.
Bởi nó cho thấy dòng vốn đang bám khá sát cấu trúc kinh tế của địa phương. Trong đó, thủy sản là “mạch dẫn” quan trọng. Dư nợ ngành thủy sản tại Cà Mau đạt 46.647 tỷ đồng, tăng 10,27% so với cuối năm 2025; riêng dư nợ cho vay tôm đạt 23.743 tỷ đồng.
Như vậy, bài toán của Cà Mau không phải đơn giản là bơm thêm tiền vào nuôi tôm. Bài toán lớn hơn là dùng tín dụng để nâng cấp cả chuỗi giá trị con tôm, từ con giống, thức ăn, vùng nuôi, logistics, kho lạnh đến chế biến, truy xuất nguồn gốc và xuất khẩu, mỗi khâu đều cần vốn. Nếu tín dụng chỉ dừng ở vốn lưu động cho hộ nuôi thì giá trị gia tăng sẽ bị giới hạn. Ngược lại, nếu vốn được tổ chức theo chuỗi liên kết giữa người nuôi - doanh nghiệp chế biến - nhà xuất khẩu - ngân hàng, khả năng tạo ra giá trị mới sẽ lớn hơn nhiều.
Tín dụng xanh mở thêm một tầng dư địa
Một hướng đi khác đang ngày càng rõ là tín dụng xanh. Cà Mau có lợi thế lớn về mô hình tôm sinh thái, tôm quảng canh cải tiến, nuôi tôm công nghệ cao và các mô hình giảm phát thải. Đây không chỉ là câu chuyện môi trường mà đã trở thành yêu cầu thương mại khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, phát thải và sản xuất bền vững.
Báo cáo của ngành Ngân hàng Khu vực 15 ghi nhận tại Cà Mau, dòng vốn đang được định hướng hỗ trợ logistics thủy sản, nuôi tôm công nghệ cao, mô hình tôm sinh thái và các hệ thống xử lý nước khép kín, giảm phát thải carbon. Đây là hướng tín dụng có ý nghĩa dài hạn.
Bởi khi ngân hàng tài trợ cho công nghệ giúp giảm chi phí, nâng tỷ lệ sống của tôm, tiết kiệm nước, giảm phát thải và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, khoản vay không chỉ tạo doanh thu cho một doanh nghiệp hay hộ nuôi mà còn nâng sức cạnh tranh của cả ngành hàng.
Nói cách khác, tín dụng đang có cơ hội trở thành vốn đầu tư cho năng lực cạnh tranh, thay vì chỉ là vốn lưu động cho một mùa vụ.
Dư địa còn lớn nhưng sức hấp thụ vốn là điểm nghẽn
Một điểm nghẽn khác là khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn chưa thực sự mạnh. Báo cáo ngành Ngân hàng Khu vực 15 cho rằng, tín dụng có thể tăng tốc khi đầu tư công được đẩy nhanh, doanh nghiệp bước vào chu kỳ tích trữ nguyên liệu phục vụ đơn hàng xuất khẩu cuối năm và các dự án lớn được triển khai.
Nếu doanh nghiệp thiếu đơn hàng, thiếu tài sản bảo đảm hoặc không chứng minh được dòng tiền, ngân hàng dù có nguồn vốn cũng khó giải ngân. Vì vậy, mở rộng tín dụng cho Cà Mau không thể chỉ đặt câu hỏi “ngân hàng có bao nhiêu tiền”, mà phải đặt câu hỏi “nền kinh tế có bao nhiêu dự án đủ khả năng hấp thụ vốn và tạo dòng tiền?”. Đó là sự khác biệt giữa tăng trưởng tín dụng cơ học và tín dụng tạo tăng trưởng.
Từ lợi thế sang động lực tăng trưởng mới
Cà Mau đang đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10% trong năm 2026. Trong khi đó, GRDP 6 tháng đầu năm mới tăng 6,6%, cho thấy khoảng cách cần thu hẹp trong những tháng cuối năm vẫn rất đáng kể.
Muốn tạo bước nhảy, tỉnh cần đồng thời kích hoạt nhiều động lực thủy sản, chế biến, xuất khẩu, năng lượng, thương mại - dịch vụ, đầu tư công và các dự án mới.
Năm 2026, Cà Mau đã đưa ra danh mục 96 dự án kêu gọi đầu tư trải rộng từ năng lượng, giao thông, du lịch đến nông nghiệp, thủy sản, thương mại - dịch vụ và hạ tầng khu, cụm công nghiệp. Đây là “đất” để tín dụng mở rộng trong giai đoạn tới.
Nhưng điều quan trọng là dòng vốn cần đi theo thứ tự ưu tiên: Vốn cho sản xuất trước, vốn cho chế biến sau, vốn cho logistics và hạ tầng chuỗi tiếp theo; đồng thời tăng tín dụng xanh để nâng chuẩn sản xuất và khả năng xuất khẩu. Khi đó, mỗi đồng tín dụng không chỉ tạo thêm một khoản dư nợ mà còn có thể tạo thêm sản lượng, việc làm, kim ngạch xuất khẩu và nguồn thu ngân sách.
Cà Mau không thiếu lợi thế. Điều còn thiếu là một cơ chế đủ mạnh để nối lợi thế với vốn, công nghệ và thị trường. Vì vậy, dư địa tăng trưởng của tín dụng Cà Mau trong những tháng cuối năm không nên đo bằng việc dư nợ tăng thêm bao nhiêu phần trăm, mà bằng câu hỏi quan trọng hơn: Dòng vốn ấy đã giúp con tôm, ngành chế biến, doanh nghiệp xuất khẩu và kinh tế biển tạo thêm bao nhiêu giá trị?
Nếu trả lời được câu hỏi đó, tín dụng sẽ không còn đứng bên ngoài câu chuyện tăng trưởng. Nó sẽ trở thành một trong những “đòn bẩy” trực tiếp biến lợi thế tự nhiên của Cà Mau thành năng lực cạnh tranh và động lực phát triển mới.
ThS. Trần Văn Phước, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 nhận định, lợi thế chỉ trở thành động lực tăng trưởng khi được tổ chức thành chuỗi giá trị có khả năng tạo dòng tiền.
Với Cà Mau, trọng tâm của tín dụng thời gian tới không nên chỉ là mở rộng quy mô cho vay, mà phải nâng chất lượng phân bổ vốn. Con tôm là lợi thế, nhưng chuỗi tôm mới là động lực. Vì vậy, ngân hàng cần mạnh dạn thiết kế các khoản vay theo chuỗi từ vùng nguyên liệu, doanh nghiệp chế biến đến xuất khẩu; coi dòng tiền từ hợp đồng, đơn hàng và chuỗi liên kết là một cơ sở quan trọng bên cạnh tài sản bảo đảm truyền thống.
Cùng với đó, tín dụng xanh cần được xem là một hướng mở rộng dư địa tăng trưởng, nhất là với nuôi tôm sinh thái, nuôi tôm công nghệ cao, chế biến sâu, kho lạnh và logistics. Khi vốn ngân hàng giúp doanh nghiệp giảm chi phí, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và nâng giá trị sản phẩm, tác động của tín dụng sẽ vượt xa quy mô của chính khoản vay. Đây cũng là cách để Cà Mau vừa khai thác lợi thế hiện hữu, vừa tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới trong giai đoạn phát triển 2026-2030.