Nguồn cung biến động, thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều
Thị trường hàng hóa phân hóa rõ nét khi đà tăng của cao su và một số mặt hàng khác phần nào bù đắp áp lực bán trên nhóm nông sản. Giá cao su lập đỉnh 13 năm trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt, trái ngược với cú sụt giảm hơn 4% của giá ngô sau khi tồn kho Mỹ chạm mức cao nhất 7 năm. Kết phiên cuối cùng của tháng 9 (30/9), MXV-Index tăng 0,2% lên 2.925 điểm.

Giá cao su lập đỉnh 13 năm
Khép lại phiên giao dịch ngày 30/9, thị trường cao su tự nhiên ghi nhận đà tăng trở lại, đặc biệt là đối với cao su TSR 20 tiếp tục leo lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2013, giá kỳ hạn tháng 11 tăng 3,75% trong phiên hôm qua, lên mức 2.548 USD/tấn. Trong khi đó, cao su RSS3 kỳ hạn tháng 11 tăng gần 3%, lên mức 2.831 USD/tấn.
Nguồn động lực hỗ trợ giá cao su tự nhiên vẫn được duy trì nhờ giá cao su nhân tạo duy trì ở mức cao, cùng với nguy cơ gián đoạn sản xuất do thời tiết bất lợi và tình trạng vườn cây già cỗi khiến nguồn cung tại vùng sản xuất trọng điểm Đông Nam Á suy giảm mạnh.

Theo đó, giao thông qua eo biển Hormuz gần như bị gián đoạn trong mấy tháng qua do xung đột địa chính trị đã thúc đẩy giá chi phí dầu thô đầu vào tăng vọt đã khiến các tổ hợp hóa dầu buộc phải cắt giảm công suất, trực tiếp gây thiếu hụt butadiene - một sản phẩm phụ quan trọng trong quá trình cracking (phân cắt các phân tử hydrocarbon lớn thành các phân tử nhỏ hơn) dầu mỏ và là nguyên liệu cốt lõi để sản xuất cao su tổng hợp.
Sự khan hiếm này đã đẩy giá butadiene tăng mạnh. Trước áp lực chi phí, các doanh nghiệp hạ nguồn buộc phải chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên để thay thế, qua đó thúc đẩy thêm nhu cầu đối với cao su TSR20.
Đồng thời, mùa mưa sau tháng 5 tại các vùng sản xuất chính, đặc biệt là tình trạng mưa lớn cục bộ từ cuối tháng 7 ở miền Bắc và Đông Bắc Thái Lan đã cản trở hoạt động cạo mủ và tiến độ khai thác. Diễn biến thời tiết này đã kéo sản lượng xuất khẩu của nước này trong 8 tháng giảm 10%, chỉ ở mức 1,62 triệu tấn.

Tại thị trường Trung Quốc, lượng chứng chỉ lưu kho cho các hợp đồng cao su tương lai nội địa vẫn suy giảm và duy trì ở mức thấp hơn cùng kỳ. Riêng tại trung tâm Thanh Đảo, tính đến ngày 18/9, tổng tồn kho cao su tự nhiên đã sụt giảm 17.400 tấn so với tuần trước, bao gồm 9.100 tấn tại các kho ngoại quan (giảm 9,35%) và 8.300 tấn tại hệ thống kho thương mại thông thường.
Tại thị trường nội địa, trong sáng nay ngày 1/10, giá mủ cao su ghi nhận xu hướng ổn định và tăng nhẹ ở một số khu vực. Cụ thể, giá mủ nước thu mua tại Bình Phước tăng nhẹ 5 đồng/độ so với hôm trước, dao động trong khoảng 550 - 565 đồng/độ, trong khi giá mủ chén duy trì đi ngang ở mức 26.000 - 27.000 đồng/kg. Đối với các doanh nghiệp, giá thu mua phần lớn giữ nguyên mức cũ, công ty Cao su Bình Long duy trì giá thu mua mủ nước ở mức 530 - 540 đồng/độ, còn Công ty Cao su Bà Rịa giữ giá thu mua mủ chén ở mức 18.100 đồng/kg.
Thị trường nông sản chìm trong sắc đỏ, giá ngô “đánh mất” hơn 4%
Đi ngược với xu hướng chung của toàn thị trường, sắc đỏ bao phủ nhóm nông sản trong phiên hôm qua. Trong đó, ngô gây chú ý với giới đầu tư trong nước và quốc tế khi dẫn dắt đà suy yếu của nhóm và nối dài đà tăng sang phiên thứ 3 liên tiếp. Đóng cửa, hợp đồng ngô trên Sở Giao dịch hàng hóa Chicago (CBOT) kỳ hạn tháng 12 giảm 21,25 cent, tương đương 4,07%, xuống 500,75 cent/giạ, tương đương khoảng 197,1 USD/tấn. Đây là mức thấp nhất của hợp đồng này trong khoảng 5 tuần qua.

Áp lực bán gia tăng sau khi Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố báo cáo tồn kho ngũ cốc ngày 30/9. Theo đó, lượng ngô tồn kho của Mỹ tính đến ngày 1/9 đạt 2,095 tỷ giạ, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn đáng kể so với mức dự báo bình quân khoảng 1,92 tỷ giạ của thị trường. Đây cũng là mức tồn kho cao nhất trong khoảng 7 năm.
Đáng chú ý, lượng tồn kho tại các kho chứa đạt 1,31 tỷ giạ, tăng 44% so với cùng kỳ, trong khi tồn kho tại trang trại đạt 787 triệu giạ, tăng 22%. Quy mô tồn kho lớn hơn dự kiến cho thấy lượng ngô còn lại từ niên vụ 2025-2026 cao hơn ước tính trước đó, qua đó làm tăng lượng tồn kho chuyển sang niên vụ 2026-2027 và bổ sung nguồn cung sẵn có trong giai đoạn đầu vụ.
Về sản xuất, trong báo cáo WASDE tháng 9, USDA đã hạ dự báo sản lượng ngô Mỹ niên vụ 2026-2027 xuống 15,8 tỷ giạ, giảm 213 triệu giạ so với tháng trước. Tuy nhiên, lượng tồn kho cuối niên vụ cũ cao hơn dự kiến phần nào bù đắp cho mức điều chỉnh giảm này. USDA đồng thời điều chỉnh giảm sản lượng ngô niên vụ 2025-2026 xuống 57 triệu giạ, còn 16,96 tỷ giạ, dù đây vẫn là mức sản lượng kỷ lục. Năng suất bình quân được giữ ở 186,5 giạ/mẫu.

Về nhu cầu, lượng ngô được rút khỏi nguồn cung trong giai đoạn tháng 6-8 năm nay đạt 3,2 tỷ giạ, tăng so với 3,09 tỷ giạ cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lượng ngô được sử dụng vẫn thấp hơn dự kiến trước đó, góp phần khiến tồn kho chuyển sang niên vụ mới cao hơn dự báo. Thị trường hiện cũng chờ khả năng USDA điều chỉnh giảm nhu cầu ngô dùng cho thức ăn chăn nuôi và các mục đích khác trong báo cáo WASDE tháng 10.
Trong khi đó, vụ thu hoạch mới đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Tính đến ngày 27/9, Mỹ đã thu hoạch khoảng 18% diện tích ngô, tương đương mức trung bình 5 năm. Nguồn cung từ vụ mới vì thế sẽ tiếp tục được bổ sung trong bối cảnh lượng tồn kho chuyển vụ đang ở mức cao.
Diễn biến giá cũng chịu thêm sức ép từ hoạt động điều chỉnh vị thế của các quỹ, trong bối cảnh lượng mua ròng vẫn ở mức lớn. Theo Báo cáo Cam kết vị thế của nhà giao dịch (COT) do Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) công bố, tính đến ngày 22/9, nhóm các nhà quản lý tiền (Managed Money) duy trì vị thế mua ròng 404.097 hợp đồng ngô, giảm 10.363 hợp đồng so với tuần trước. Lượng mua ròng của nhóm này vẫn ở mức cao. Khi số liệu tồn kho bất ngờ cao hơn dự kiến, các quỹ có thể đẩy mạnh bán ra để thu hẹp vị thế, qua đó khiến giá ngô giảm nhanh hơn.
Về hoạt động thương mại, ngày 28/9, Trung Quốc công bố danh sách một số nông sản Mỹ được giảm thuế, trong đó có ngô và lúa mì, nhưng không bao gồm đậu tương. Thông tin này phần nào mở thêm dư địa cho ngô Mỹ tại thị trường Trung Quốc, song chưa đi kèm một cam kết mua mới cụ thể. Do đó, tín hiệu tích cực từ thương mại chưa đủ để bù đắp áp lực từ lượng tồn kho cao hơn dự kiến của Mỹ.
Theo ông Trần Sơn Tùng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Đông Nam Á (SACT) - Thành viên Kinh doanh 045 của MXV, diễn biến giá ngô trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào số liệu năng suất thực tế của vụ 2026. Nếu năng suất thu hoạch thấp hơn đáng kể so với mức USDA đang sử dụng, phần sản lượng sụt giảm có thể bù đắp một phần lượng tồn kho đầu kỳ tăng thêm. Ngược lại, nếu năng suất tiếp tục duy trì ở mức cao, cán cân cung-cầu niên vụ 2026/27 sẽ chịu thêm áp lực.
Bên cạnh đó, tốc độ xuất khẩu và nhu cầu ngô cho sản xuất ethanol là hai yếu tố có thể tạo ra thay đổi đáng kể trong cán cân cung-cầu. Sau giai đoạn bảo trì mùa vụ, nếu sản lượng ethanol phục hồi trong bối cảnh tồn kho ethanol ở mức thấp, nhu cầu sử dụng ngô có thể tăng trở lại.
Ông Sơn Tùng cho rằng báo cáo WASDE ngày 9/10 sẽ là mốc thông tin quan trọng để thị trường đánh giá lại triển vọng niên vụ 2026-2027. Nếu USDA duy trì dự báo năng suất và sản lượng ở mức cao, lượng tồn kho đầu kỳ lớn sẽ tiếp tục gây sức ép lên cán cân cung-cầu. Ngược lại, một đợt điều chỉnh giảm đáng kể về năng suất hoặc sản lượng có thể làm thay đổi đáng kể cách thị trường nhìn nhận về nguồn cung trong niên vụ mới.
Tại thị trường nội địa, giá ngô chưa phản ứng tương ứng với mức giảm mạnh trên CBOT. Ghi nhận trong ngày 30/9 cho thấy giá ngô giao ngay tại các cảng phía Bắc ở mức 7.800 đồng/kg, trong khi khu vực phía Nam ở mức 7.600 đồng/kg, không thay đổi so với ngày hôm trước. Thị trường phía Bắc đồng thời đã xuất hiện giao dịch ngô giao trong các tháng 1, 2, 3 và 4/2027.
Mức giảm mạnh trên CBOT hiện chưa tạo ra thay đổi tương ứng trên thị trường ngô trong nước. Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp bắt đầu chốt giá cho những lô hàng giao trong quý I/2027, mặt bằng giá thế giới mới có thể dần được phản ánh vào giá nhập khẩu và giá giao dịch trong nước.
Diệp Anh