Từng khoản chi tiết kiệm, từng đồng vốn sinh lời

Đất nước đặt mục tiêu mỗi năm kinh tế tăng trưởng từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026–2030. Muốn vậy, mỗi đồng vốn phải làm ra nhiều giá trị hơn, mỗi giờ làm việc phải tạo ra nhiều kết quả hơn. Với một ngân hàng, tiết kiệm không chỉ là tắt bớt đèn, dùng bớt giấy. Tiết kiệm đúng cách giúp giảm chi phí; chi phí giảm thì ngân hàng có thêm điều kiện để giảm lãi suất, giảm phí cho doanh nghiệp mà vẫn có lãi. Cả quá trình ấy diễn ra dưới sự lãnh đạo của Đảng, và bắt đầu từ những việc rất nhỏ ở Chi nhánh Hoàn Kiếm.

Là người làm kế toán, mỗi lần khóa sổ cuối kỳ, tôi như đọc lại cuốn nhật ký của chi nhánh bằng những con số. Đằng sau mỗi dòng trong bảng chi phí là một quyết định chi tiêu, một bộ chứng từ, một lần thanh toán. Cộng tất cả các khoản chi như thế trong toàn hệ thống, ta có chi phí hoạt động của cả ngân hàng, nơi mỗi người làm ngân hàng đều có một phần đóng góp. Lãng phí hiếm khi nằm ở một khoản chi lớn bất thường. Nó thường lặng lẽ ẩn trong những khoản nhỏ, lặp đi lặp lại mỗi ngày mà ít ai để ý.

Lãng phí – cản trở lớn của sự phát triển

Trong bài viết “Chống lãng phí” (13/10/2024), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gọi lãng phí là “giặc nội xâm”, cần đấu tranh quyết liệt như phòng, chống tham nhũng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra những biểu hiện đang làm chậm sự phát triển: quy định chưa đồng bộ, thủ tục rườm rà làm tốn thời gian của doanh nghiệp và người dân, bộ máy cồng kềnh, giải ngân vốn đầu tư công chậm, nguồn lực dùng chưa hiệu quả. Đến bài viết “Thực hành tiết kiệm” (01/6/2025), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Đảng và Nhà nước coi thực hành tiết kiệm là “quốc sách hàng đầu”, đồng thời yêu cầu siết chặt kỷ luật tài chính và quản lý chặt tài sản công.

Chủ trương này nằm trong một loạt nghị quyết cùng chung một hướng đi. Nghị quyết số 57-NQ/TW (22/12/2024) đặt mục tiêu đến năm 2030, 80% giao dịch được thực hiện không dùng tiền mặt. Nghị quyết số 68-NQ/TW (04/5/2025) coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia, đồng thời chỉ ra khu vực này còn khó tiếp cận nguồn lực, nhất là vốn. Đặt cạnh nhau, ta thấy một mạch logic rõ ràng: muốn kinh tế tư nhân bứt phá thì vốn phải rẻ hơn, thủ tục phải nhanh hơn; muốn vốn rẻ hơn mà ngân hàng vẫn vững vàng thì ngân hàng phải biết tiết kiệm ngay trong “ngôi nhà” của mình.

Ngày 02/4/2026, Ngân hàng Nhà nước đề nghị toàn ngành chuyển trọng tâm: từ cách tiết kiệm quen thuộc (điện, nước, họp hành) sang tiết kiệm thời gian, nhân lực, nâng cao năng suất, cải tiến quy trình và chuyển đổi số. Ngân hàng Nhà nước cũng lưu ý tránh kiểu tiết kiệm hình thức hoặc cực đoan, để việc tiết kiệm không làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc.

Đảng ủy Vietcombank biến chủ trương thành hành động

Tại Hội nghị sơ kết công tác Đảng và hoạt động kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026 (10/7/2026), Đảng bộ Vietcombank được nhận Cờ thi đua của Đảng ủy Chính phủ cho thành tích nhiệm kỳ 2020–2025. Hội nghị xác định nhiệm vụ trọng tâm nửa cuối năm là tiếp tục ưu tiên vốn cho sản xuất kinh doanh, các dự án trọng điểm quốc gia, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Cách lãnh đạo ấy rất cụ thể: Đảng ủy đưa ra định hướng, Ban điều hành biến định hướng thành chương trình tín dụng, quy trình và chỉ tiêu.

Về nhân lực, Đảng ủy Vietcombank nêu một nguyên tắc: “Nguồn lực được giải phóng ở đâu phải được tổ chức lại ở nơi có khả năng tạo ra giá trị cao hơn”. Hiểu đơn giản, tiết kiệm không chỉ là “phép trừ” mà sau phép trừ còn phải có “phép cộng”. Việc mua sắm được tập trung tại hội sở, giúp tiết kiệm chi phí, nhân lực và thời gian. Công cụ số VCB Tablet giúp nhiều thủ tục được rút ngắn từ vài chục phút xuống còn vài giây, tiết kiệm nhiều giờ công cho cán bộ. Ngân hàng cũng triển khai trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa quy trình bằng robot (RPA) và nền tảng D-One.

Từ nghị quyết đến việc làm hằng ngày ở Chi nhánh Hoàn Kiếm

Nghị quyết chỉ có sức sống khi đi vào từng bàn làm việc. Ở Chi nhánh Hoàn Kiếm, hành trình từ chủ trương đến hành động giống một sợi dây gồm nhiều mắt xích: cấp ủy lãnh đạo, Ban lãnh đạo tổ chức thực hiện, chi bộ phân công, Đảng viên làm gương, mọi người lao động cùng làm, công đoàn và Đoàn Thanh niên lan tỏa.

Cấp ủy lãnh đạo, Ban lãnh đạo tổ chức thực hiện. Cấp ủy Chi nhánh tổ chức học tập các chỉ đạo của Đảng về tiết kiệm, chống lãng phí để mọi người hiểu đây là trách nhiệm chung, không phải việc riêng của một bộ phận. Nội dung này được đưa vào chương trình công tác; trách nhiệm người đứng đầu được xác định rõ; việc kiểm tra được làm định kỳ; kết quả được gắn với đánh giá cán bộ và xét thi đua, khen thưởng. Trong phạm vi quy định chung của hệ thống, Ban lãnh đạo Chi nhánh cụ thể hóa thành dự toán và định mức chi tiêu, nguyên tắc tổ chức họp, biểu mẫu báo cáo thống nhất và việc dùng công nghệ. Phòng Kế toán là đầu mối theo dõi chi phí, các bộ phận khác phối hợp cung cấp số liệu để lãnh đạo kịp thời điều chỉnh.

Chi bộ phân công, đảng viên làm gương. Các chi bộ đưa tiết kiệm, chống lãng phí vào sinh hoạt định kỳ và sinh hoạt chuyên đề; phân công mỗi đảng viên một việc, để họ đăng ký nội dung làm gương và báo cáo kết quả trước chi bộ. Bí thư chi bộ và cấp ủy viên đi đầu, nhắc nhở thường xuyên. Người đứng đầu các phòng, tổ làm trước: chi tiêu đúng dự toán, định mức; họp trực tuyến khi có thể, họp trực tiếp khi cần bàn chuyên môn, kinh doanh; chủ động dùng công nghệ và AI trong công việc. Đảng viên làm kế toán chấp hành đúng chế độ, giữ chứng từ minh bạch. Đảng viên làm tín dụng, chăm sóc khách hàng chủ động hướng dẫn khách dùng nền tảng số và tiếp cận chương trình ưu đãi lãi suất đúng đối tượng. Người đi trước làm gương thì người đi sau tự nhiên làm theo, và nghị quyết không còn chỉ là chữ trên giấy.

Mọi người cùng làm, đoàn thể lan tỏa. Tiết kiệm là việc của tất cả, không riêng đảng viên. Từ việc nhỏ như tắt thiết bị điện khi không dùng, in ấn đúng nhu cầu, đến việc lớn hơn như chấp hành định mức chi tiêu, lập báo cáo theo mẫu chung, chủ động học công cụ mới để làm việc nhanh hơn. Khi ai cũng coi nguồn lực của cơ quan như của chính mình, tiết kiệm trở thành thói quen. Công đoàn vận động đoàn viên cùng thực hành tiết kiệm, khuyến khích sáng kiến giúp giảm chi phí và tiết kiệm thời gian, đồng thời chăm lo để người lao động yên tâm công tác. Đoàn Thanh niên phát huy thế mạnh của người trẻ nhanh nhạy với công nghệ: đi đầu dùng AI, hướng dẫn đồng nghiệp, tư vấn khách hàng dùng nền tảng số, phát động phong trào “sáng kiến nhỏ, hiệu quả lớn”. Nhờ vậy, tiết kiệm không chỉ là yêu cầu “từ trên xuống” mà còn là phong trào “từ dưới lên”.

Bốn cách làm tiết kiệm cụ thể ở Chi nhánh

Chi nhánh là một đơn vị trong hệ thống, nên thực hiện nghiêm quy trình, quy định chung của Vietcombank. Vì thế, bốn cách làm dưới đây tập trung vào những việc Chi nhánh được chủ động: cách tổ chức công việc, cách thống nhất biểu mẫu nội bộ, cách quản lý chi phí và cách dùng công nghệ trong công việc hằng ngày.

Họp trực tuyến hoặc trực tiếp tùy nội dung. Họp hành là khoản chi “vô hình” nhưng không nhỏ: tốn thời gian đi lại, chuẩn bị tài liệu, bố trí phòng ốc, và nhất là giờ làm việc của nhiều người cùng lúc. Chi nhánh ưu tiên họp trực tuyến với nội dung truyền đạt, triển khai, giao ban; chỉ họp trực tiếp khi cần bàn bạc chuyên môn, kinh doanh, vì trao đổi trực tiếp giúp quyết định chín chắn hơn. Đó là cách làm “đúng chỗ”, không cắt giảm máy móc, phù hợp với lưu ý của Ngân hàng Nhà nước về tránh tiết kiệm hình thức, cực đoan.

Một biểu mẫu, một đầu mối. Báo cáo giúp lãnh đạo nắm tình hình. Nhưng nếu nhiều bộ phận cùng báo cáo một nội dung theo nhiều mẫu khác nhau, sẽ phải nhập liệu lặp lại, số liệu dễ lệch nhau và mất thêm thời gian đối chiếu. Vì vậy, Chi nhánh giao bộ phận tổng hợp và phòng Kế toán làm đầu mối về biểu mẫu, thống nhất một mẫu chung cho từng mảng nghiệp vụ để mọi bộ phận cùng dùng một nguồn số liệu. Kết quả là người lập báo cáo đỡ tốn công, số liệu nhất quán khi gửi lên hội sở, lãnh đạo có thông tin kịp thời để điều hành. Ở tầm ngành, Ngân hàng Nhà nước cũng đang rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính; ở chi nhánh, thống nhất biểu mẫu là phần việc nhỏ cùng một tinh thần ấy.

Quản lý chi phí theo dự toán, định mức. Đây là việc của người làm kế toán, và cũng là nơi dễ thấy nhất sự khác nhau giữa tiết kiệm hình thức và tiết kiệm thực chất. Cách làm gồm ba việc.

- Phân loại để tập trung đúng chỗ. Chi phí do hệ thống ban hành hoặc giao khoán thì làm đúng quy định. Phần Chi nhánh được chủ động mới là chỗ có thể tiết kiệm: văn phòng phẩm, điện, nước, công tác phí, tiếp khách, hội nghị, sửa chữa nhỏ.

- Có dự toán, có định mức, có theo dõi. Mỗi khoản chi có căn cứ, có người chịu trách nhiệm; kế toán theo dõi hằng tháng, so với dự toán và cùng kỳ năm trước để khoản nào tăng bất thường thì xem xét ngay, không đợi đến cuối năm. Chi phí có thể tăng theo quy mô hoạt động, nhưng không nên tăng nhanh hơn hiệu quả mang lại trong thời gian dài.

- Mua sắm, tài sản và công khai. Chỉ mua khi thật sự cần, theo đúng cơ chế mua sắm tập trung; ưu tiên tận dụng, điều chuyển tài sản còn dùng được; thông báo công khai kết quả chi phí để mọi người cùng giám sát và cùng chia sẻ thành quả.

Cần nhớ một ranh giới: chống lãng phí là chi đúng, chi đủ, chi hiệu quả, chứ không phải cắt những khoản cần thiết cho chất lượng phục vụ khách hàng và an toàn hoạt động. Kỷ luật tài chính mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu bắt đầu từ những quy tắc nhỏ như vậy.

Tiết kiệm thời gian bằng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và nền tảng số. Thời gian là nguồn lực quý nhất của cả ngân hàng và khách hàng. Chi nhánh dùng công nghệ trong công việc nội bộ như lập báo cáo, tổng hợp, đối chiếu số liệu; khuyến khích cán bộ dùng AI để hỗ trợ soạn thảo, tổng hợp, phân tích thông tin, trong khuôn khổ quy định an toàn thông tin của Vietcombank; chỉ nhau cách dùng thành thạo; đồng thời tư vấn khách hàng dùng các nền tảng số như VCB Digibank, VCB Digibiz để tự giao dịch mọi lúc, mọi nơi. Lợi ích là hai chiều: khách hàng giao dịch nhanh hơn, bớt chờ đợi, bớt đi lại; ngân hàng bớt giao dịch ở quầy, có thêm thời gian tư vấn và thiết kế giải pháp phù hợp với từng doanh nghiệp. Hướng đi này cũng phù hợp mục tiêu 80% giao dịch không dùng tiền mặt vào năm 2030 của Nghị quyết số 57-NQ/TW.

VCB Digibank

VCB DigiBiz

Nền tảng số của Vietcombank

Từ tiết kiệm đến lãi suất thấp hơn, phí thấp hơn và lợi nhuận bền vững

Tiết kiệm không phải điểm đến mà là điểm xuất phát của một chuỗi nối tiếp nhau. Tiết kiệm, chống lãng phí làm chi phí hoạt động giảm; chi phí giảm tạo thêm điều kiện để giảm lãi suất, giảm hoặc miễn một số loại phí cho doanh nghiệp; vốn rẻ hơn, thủ tục nhanh hơn giúp doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu tốt hơn; cho vay tăng mà nợ xấu thấp thì ngân hàng có lợi nhuận bền vững và góp phần vào tăng trưởng của nền kinh tế.

Kết quả kinh doanh của Vietcombank cho thấy chuỗi ấy đang vận hành. Theo thông tin Vietcombank công bố tại Hội nghị tổng kết công tác Đảng và hoạt động kinh doanh năm 2025, dư nợ cấp tín dụng tăng hơn 15%, trong khi tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức dưới 1%, mức thấp nhất so với các tổ chức tín dụng có quy mô lớn. Tăng trưởng đi đôi với an toàn như vậy chính là nền tảng của lợi nhuận bền vững.

Song song đó là các chương trình đồng hành cùng khách hàng. Theo thông tin Vietcombank đăng tải ngày 11/8/2026, chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô doanh số cho vay 50.000 tỷ đồng, triển khai từ ngày 07/8/2026 đến 31/12/2028 (hoặc theo thông báo cập nhật của Vietcombank). Lãi suất của chương trình thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của Vietcombank tại từng thời điểm, dành cho các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chế biến, chế tạo, dự án xanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ngân hàng cũng cho biết sẽ xem xét miễn, giảm một số loại phí dịch vụ theo quy định và điều kiện áp dụng.

Mới đây nhất, ngày 19/10/2026, Vietcombank công bố giảm lãi suất cho vay để đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh: khách hàng tham gia chương trình được giảm 1,5–2%/năm, một số lĩnh vực vay ngắn hạn giảm tới 3%/năm, áp dụng đến hết ngày 31/12/2026. Ngân hàng nêu rõ căn cứ là chủ trương của Chính phủ và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất cho vay. Cùng đợt điều chỉnh, lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên giảm 0,5%/năm, có hiệu lực từ ngày 20/10/2026. Hai việc đi liền nhau cho thấy muốn giảm lãi suất cho vay một cách bền vững, ngân hàng phải đồng thời giảm cả chi phí vốn và chi phí vận hành.

Cũng cần nhìn thẳng vào mặt trái: giảm lãi suất cho vay làm giảm phần chênh lệch lãi suất mà ngân hàng được hưởng, nên nếu chỉ “nhường” lợi nhuận thì không bền. Cách giải căn bản là bù lại bằng giảm chi phí vận hành, tăng cho vay chất lượng và giảm tổn thất rủi ro. Khi doanh nghiệp tư nhân, lực lượng được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, được vay vốn với chi phí hợp lý hơn, đó cũng là đóng góp thiết thực của ngành ngân hàng cho mục tiêu tăng trưởng của đất nước.

Vai trò làm gương của đảng viên và tổ chức đảng

Trong mọi cách làm, yếu tố quyết định vẫn là con người, trước hết là cán bộ, đảng viên. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ vẫn còn một bộ phận cán bộ, đảng viên để thất thoát tài sản, dùng tiền công cho chi tiêu cá nhân; thực hành tiết kiệm chưa thành nếp thường xuyên. Ngược lại, khi người đứng đầu làm trước, khi đảng viên nhận phần việc khó về mình, tinh thần ấy lan tỏa tự nhiên đến từng giao dịch viên, cán bộ tín dụng, người làm kế toán.

Với vị trí công tác của mình, người làm kế toán càng cần làm gương. Chi tiêu công khai, chứng từ minh bạch, không để sơ hở gây thất thoát là cách thiết thực nhất để gắn tiết kiệm với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Chi bộ đưa nội dung quản lý chi tiêu vào sinh hoạt định kỳ; đảng viên làm kế toán chấp hành đúng chế độ, quy trình, nói không với những khoản chi chưa đúng quy định.

Tuyên truyền là chiếc cầu để tiết kiệm trở thành văn hóa. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất nghiên cứu phát động “Ngày toàn dân thực hành tiết kiệm” hằng năm. Ở cơ sở, tuyên truyền có ba hướng. Với nội bộ: lồng ghép vào sinh hoạt chi bộ, giao ban, bản tin, biểu dương người tốt, việc tốt; người làm kế toán có lợi thế “nói bằng con số”, vì con số thuyết phục hơn khẩu hiệu. Với khách hàng: giải thích rõ ràng, dễ hiểu về các chương trình lãi suất ưu đãi, hướng dẫn dùng kênh số như Digibank, Digibiz để giảm phí, tiết kiệm thời gian. Với xã hội: kể bằng việc làm cụ thể để mọi người thấy ngành ngân hàng đang cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, từ đó củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Để tiết kiệm đi đúng hướng, cần tránh ba điều. Một là tiết kiệm hình thức làm ảnh hưởng chất lượng dịch vụ và an toàn hoạt động. Hai là giảm lãi suất bằng mọi giá mà lỏng kỷ luật cho vay. Ba là chạy theo phong trào thay vì nhìn vào kết quả cụ thể.

Thay lời kết

Đất nước đang vươn mình, và mỗi đồng vốn, mỗi giờ làm việc đều cần sinh lợi cho đất nước. Từ mỗi chi bộ, mỗi phòng, mỗi khoản chi được kiểm soát chặt, mỗi con số được tổng hợp chính xác, mỗi doanh nghiệp được vay với lãi suất thấp hơn, tất cả đều là những việc nhỏ mà thiết thực, như những giọt nước góp vào dòng chảy lớn của dân tộc. Khi tiết kiệm, chống lãng phí được Đảng lãnh đạo, được từng cán bộ, đảng viên thực hiện và được lan tỏa rộng rãi, việc giảm lãi suất, giảm phí cho doanh nghiệp và việc tăng lợi nhuận của Vietcombank không còn là bài toán “được cái này mất cái kia”, mà là hai mặt của cùng một kết quả: một ngân hàng vững mạnh, đồng hành cùng một nền kinh tế đang vươn lên.

Tài liệu tham khảo

- Bộ Chính trị, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (toàn văn: tapchitoaan.vn).

- Bộ Chính trị, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân (lsvn.vn, “Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết phát triển kinh tế tư nhân”).

- Báo Đầu tư, “Đại hội XIV xác lập những quyết sách mang tính bệ phóng”, đăng lại trên vcci.com.vn, 23/01/2026.

- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, “Chống lãng phí”, Tuổi Trẻ Online, 13/10/2024.

- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, “Thực hành tiết kiệm”, TTXVN/VietnamPlus, 01/6/2025.

- “Ngân hàng Nhà nước tổ chức Hội nghị trực tuyến về tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn ngành”, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (vnba.org.vn), 03/04/2026.

- “Vietcombank sơ kết công tác Đảng và hoạt động kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026”, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (vnba.org.vn), 13/7/2026.

- Bùi Hồng Hải, “Bài 2: Tinh gọn không chỉ là phép trừ” (loạt bài “Tháo gỡ ‘điểm nghẽn’, khơi thông nguồn lực”), Tạp chí Kinh tế - Tài chính, 09/10/2026.

- Vietcombank, “Vietcombank tổ chức thành công Hội nghị tổng kết công tác Đảng và hoạt động kinh doanh năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026” (09/01/2026), vietcombank.com.vn.

- Vietcombank, “Vietcombank triển khai chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ & vừa” (11/8/2026), vietcombank.com.vn.

- Vietcombank, “Vietcombank giảm lãi suất cho vay” (thông báo ngày 19/10/2026), vietcombank.com.vn.

*Vietcombank Chi nhánh Hoàn Kiếm