Chip bảo mật Việt Nam mở thêm lớp bảo vệ dữ liệu tài chính

Đưa công nghệ bảo mật xuống cấp độ phần cứng

Ngày 3/11, Viettel và Ban Cơ yếu Chính phủ công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế.

Khác với cách tiếp cận bảo mật thuần phần mềm, VGC v1.0 tích hợp trực tiếp thuật toán mật mã Việt Nam vào phần cứng. Điều này tạo thêm một lớp bảo vệ ngay trên chip, hướng tới hạn chế nguy cơ lộ lọt dữ liệu trong quá trình xử lý và lưu trữ thông tin.

Đây là vấn đề có ý nghĩa đối với ngành tài chính, ngân hàng, nơi các giao dịch điện tử, hồ sơ khách hàng, hợp đồng và dữ liệu định danh ngày càng được số hóa.

Theo thông tin từ Viettel, VGC v1.0 được thiết kế với kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn, sử dụng tiến trình CMOS 28 nm. Kết quả đo kiểm cho thấy chip có tốc độ mã hóa, giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ.

Chip được phát triển trên nền tảng kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, cho phép đội ngũ kỹ sư chủ động điều chỉnh thiết kế bộ xử lý và làm chủ quy trình kiểm chứng.

Điểm đáng chú ý là sự phối hợp giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel trong toàn bộ quá trình phát triển. Ban Cơ yếu Chính phủ đảm nhiệm xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá; Trung tâm Bán dẫn Viettel phụ trách thiết kế vi mạch và hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.

Việc làm chủ đồng thời thuật toán mật mã và thiết kế phần cứng giúp Việt Nam chủ động hơn trong xây dựng các giải pháp bảo vệ thông tin, thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào những nền tảng bảo mật nhập khẩu.

Mở rộng ứng dụng trong hệ thống tài chính và hạ tầng số

Theo định hướng công bố tại lễ ra mắt, VGC v1.0 trước mắt được ứng dụng trong USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Bước tiếp theo là đưa chip vào phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.

Đối với lĩnh vực tài chính, ngân hàng, chip có tiềm năng ứng dụng để bảo vệ hồ sơ, hợp đồng và dữ liệu khách hàng. Đây là những loại thông tin có yêu cầu cao về tính bảo mật và độ tin cậy trong quá trình lưu trữ, trao đổi và xác thực.

Bên cạnh đó, công nghệ này còn có thể được ứng dụng trong bảo vệ các thiết bị kết nối như camera giám sát, cảm biến môi trường, trạm quan trắc trước nguy cơ bị xâm nhập trái phép; cũng như hệ thống thông tin của các hạ tầng trọng yếu trong lĩnh vực điện, nước, dầu khí và viễn thông.

Việc phát triển chip bảo mật trong nước vì vậy không chỉ phục vụ yêu cầu quốc phòng, an ninh, mà còn tạo thêm lựa chọn công nghệ cho các lĩnh vực kinh tế có mức độ phụ thuộc lớn vào hệ thống dữ liệu và giao dịch số.

Tuy nhiên, khả năng ứng dụng rộng rãi vẫn cần được kiểm chứng qua thực tế. Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ, lưu ý VGC v1.0 mới là bước khởi đầu. Các sản phẩm và thiết bị ứng dụng cần tiếp tục hoàn thiện, kiểm thử, đánh giá và kiểm định theo yêu cầu của từng môi trường sử dụng.

Đặc biệt, các sản phẩm phục vụ bảo vệ bí mật nhà nước phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định. Theo ông Thiềm, năng lực công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được kiểm chứng bằng độ an toàn, độ tin cậy và hiệu quả trong thực tiễn.

Trong khuôn khổ lễ ra mắt, hai bên cũng ký thỏa thuận hợp tác nhằm đưa VGC v1.0 vào sản xuất loạt, phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi, đào tạo nhân lực chuyên sâu và thử nghiệm sản phẩm trên thiết bị thực tế.

Cùng với nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc đang được Viettel xây dựng, những bước đi này góp phần tạo nền tảng phát triển năng lực bán dẫn bảo mật trong nước.

Đối với ngành tài chính, ngân hàng, ý nghĩa của công nghệ mới không chỉ nằm ở tốc độ xử lý hay khả năng mã hóa, mà còn ở việc từng bước chủ động công cụ bảo vệ dữ liệu và nâng cao độ tin cậy của hạ tầng giao dịch số. Tuy nhiên, để chuyển tiềm năng thành ứng dụng thực chất, yêu cầu kiểm định, đánh giá và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn vẫn là điều kiện tiên quyết.