VinaCapital: Những diễn biến kinh tế gần đây ở Trung Quốc khó có tác động lớn đến nền kinh tế Việt Nam

Ngày đăng : 06:28, 03/04/2022

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngoài tác động liên quan của tình hình Nga - Ukraine, tác động từ nền kinh tế Trung Quốc luôn là mối quan tâm thường xuyên của nhà đầu tư Việt Nam. Mặc dù là đối tác thương mại lớn của Trung Quốc nhưng kinh tế VIệt Nam vẫn khá tách rời với Trung Quốc. Vì vậy, những diễn biến kinh tế gần đây ở Trung Quốc, cả tích cực và tiêu cực, chỉ có tác động khiêm tốn đến Việt Nam. Đây là nhận đinh được đưa ra bởi ông Michael Kokalari, chuyên gia kinh tế trưởng tại VinaCapital.

Ông Michael Kokalari, chuyên gia kinh tế trưởng tại VinaCapital

Các yếu tố nội tại của Trung Quốc đã gây áp lực giảm lên thị trường chứng khoán nước này, bao gồm việc tái thiết lập chính sách phong tỏa COVID-19 và nguy cơ bị các quốc gia khác trừng phạt liên quan đến sự kiện Nga - Ukraine. Tuy nhiên, các yếu tố vĩ mô tầm quốc gia cũng đã thúc đẩy thị trường chứng khoán Trung Quốc bật lên, chẳng hạn như việc chính phủ Trung Quốc nới lỏng đàn áp đối với các công ty công nghệ và cam kết đưa ra các chính sách mới để hỗ trợ thị trường chứng khoán (bao gồm thông báo chưa chính thức rằng đợt nới lỏng chính sách tiền tệ quy mô lớn sẽ sắp được đưa ra).

Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư vẫn lo ngại về tác động tiềm tàng đối với Việt Nam từ việc giảm phát của bong bóng bất động sản Trung Quốc (giá nhà ở Trung Quốc đã giảm sáu tháng liên tiếp), chính sách “Zero COVID” cùng các diễn biến khác. Tuy nhiên, theo quan điểm của VinaCapital, sự gia tăng mạnh mẽ của các nhà máy chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam do COVID-19 và chiến tranh thương mại Mỹ - Trung quan trọng hơn, điều này sẽ có xu hướng gia tăng do tình hình Ukraine cũng như Trung Quốc tiếp tục cách tiếp cận nghiêm ngặt đối với dịch bệnh.

“Điều quan trọng là, FDI từ Trung Quốc đại lục (ngoại trừ khu vực Hồng Kông) vào Việt Nam đã tăng gấp đôi trong vòng 5 năm qua, khiến Trung Quốc trở thành nguồn vốn FDI tăng trưởng nhanh nhất”, ông Michael Kokalari lưu ý.

Mặc dù vậy, chuyên gia của VinaCapital khẳng định, các nhà đầu tư tại Việt Nam không cần quá lo lắng về những diễn biến của nền kinh tế Trung Quốc, mặc dù lưu thông thương mại giữa hai nước là rất lớn. Khi hai quốc gia có liên kết thương mại sâu rộng, mỗi quốc gia thường có mức độ ảnh hưởng kinh tế cao với nhau. Tuy nhiên, trong khi Trung Quốc chiếm hơn 30% kim ngạch nhập khẩu và gần 20% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, thì thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc rất lớn, vào khoảng 15%/GDP. Thâm hụt thương mại lớn là một chỉ số trực quan cho thấy các nhà đầu tư không nên quá bận tâm về sự suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc hoặc thị trường bất động sản của nước này vì Việt Nam mua từ Trung Quốc nhiều hơn so với Trung Quốc mua từ Việt Nam.

Tiếp theo, phần lớn thương mại hai chiều của Việt Nam với Trung Quốc là các sản phẩm liên quan đến điện tử và may mặc, điều này phản ánh thực tế rằng chuỗi cung ứng của cả hai ngành hiện nay chồng chéo lên nhau qua các ranh giới địa lý vào cả Việt Nam và Trung Quốc. Các nguyên vật liệu được sử dụng để sản xuất điện thoại thông minh, TV và các sản phẩm điện tử gia dụng khác liên tục đan chéo giữa các công ty khác nhau trong chuỗi cung ứng. Một số nhà máy ở Trung Quốc và một số ở Việt Nam. Điều này có nghĩa là Việt Nam và Trung Quốc đều bị ảnh hưởng bởi điều kiện kinh tế của người mua cuối cùng của các sản phẩm do các công ty này sản xuất, hơn là tình trạng nền kinh tế của đối phương. Người mua cuối cùng chủ yếu của các sản phẩm này là người tiêu dùng Mỹ, điều này được phản ánh bằng việc Việt Nam xuất siêu 22%/GDP với Mỹ trong năm 2021.

Cũng cần lưu ý rằng thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ tăng tương đương với thâm hụt thương mại với Trung Quốc kể từ khi bắt đầu chiến tranh thương mại Mỹ - Trung do các công ty đã chuyển nhà máy sản xuất các sản phẩm cho người tiêu dùng Mỹ từ Trung Quốc sang Việt Nam.

Cuối cùng, khoảng 8% xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc là hàng thực phẩm và 7% là hàng phi thực phẩm, tức là có những ngành cụ thể có tác động đáng kể từ nền kinh tế Trung Quốc và / hoặc bị ảnh hưởng từ việc đóng cửa biên giới do COVID, bao gồm sản xuất cao su, thủy sản, trái cây và rau quả được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng. Tuy nhiên, lượng lưu thông thương mại này không đủ đáng kể để tác động đến nền kinh tế chung của Việt Nam.

Nhìn chung, những diễn biến kinh tế gần đây ở Trung Quốc khó có tác động lớn đến nền kinh tế Việt Nam vì phần lớn hoạt động thương mại giữa hai nước liên quan đến việc sản xuất hàng hóa được bán cho người tiêu dùng cuối cùng ở Mỹ, EU và các nước khác trên thế giới. Với các dòng chảy thương mại này, Việt Nam có thể gặp khó khăn do sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng, vì vậy VinaCapital thấy yên tâm khi chính phủ Trung Quốc dường như đang thực hiện các bước để giảm thiểu sự gián đoạn đó. Hơn nữa các nhà máy FDI tại Việt Nam hiện đang có đủ lượng hàng tồn kho nguyên liệu sản xuất giúp họ vượt qua những sự gián đoạn ngắn hạn.

Quỳnh Dương