Việt Nam tiếp tục khẳng định sức hút đầu tư trong mắt doanh nghiệp châu Âu

Niềm tin doanh nghiệp châu Âu tăng mạnh nhờ nền tảng kinh tế tích cực

Bất chấp những biến động của thương mại toàn cầu, Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) trong quý II/2026 tăng lên 79,7 điểm, cao hơn 7 điểm so với quý trước và chỉ còn cách 0,3 điểm so với mức cao nhất trong bảy năm được ghi nhận vào cuối năm 2025. Kết quả được công bố đúng dịp kỷ niệm 15 năm ra mắt BCI, cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu phục hồi mạnh mẽ, đồng thời khẳng định sức hấp dẫn và khả năng chống chịu của kinh tế Việt Nam.

Theo Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert, nửa đầu năm 2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều bất ổn địa chính trị và kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, doanh nghiệp thành viên EuroCham vẫn đạt kết quả vượt kỳ vọng, cho thấy khả năng thích ứng và tận dụng cơ hội tăng trưởng ngay cả khi điều kiện kinh doanh trở nên khó khăn hơn.

Khảo sát do EuroCham phối hợp với DXL Research & Consulting thực hiện cũng phản ánh bức tranh tích cực về hoạt động sản xuất, kinh doanh. Có 63% doanh nghiệp đánh giá điều kiện kinh doanh trong quý II khả quan, trong khi 69% kỳ vọng tình hình sẽ tiếp tục cải thiện trong quý tới, tăng 11 điểm phần trăm so với khảo sát trước. Sự cải thiện đến từ tăng trưởng đơn hàng, doanh thu, lợi nhuận và sức mua ổn định.

Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research & Consulting, cho biết niềm tin kinh doanh đã phục hồi ở tất cả các ngành. Trong đó, du lịch và khách sạn ghi nhận mức tăng mạnh nhất, đạt 90,4 điểm, cao hơn đáng kể mức trung bình của BCI. Các ngành sản xuất, bất động sản, nông nghiệp, thực phẩm và xuất khẩu cũng ghi nhận kết quả tích cực nhờ nhu cầu trong nước và quốc tế duy trì ổn định, cùng với đầu tư công và tư tiếp tục mở rộng.

Khảo sát cho thấy 36% doanh nghiệp có doanh thu và lợi nhuận vận hành tăng vượt kỳ vọng; 32% hưởng lợi từ lượng đơn hàng và hợp đồng mới; 24% ghi nhận sức mua trong nước phục hồi. Đà tăng trưởng tương đối đồng đều ở nhiều lĩnh vực phản ánh nền kinh tế Việt Nam đang được thúc đẩy bởi nhiều động lực cùng lúc.

Theo EuroCham, bức tranh kinh tế vĩ mô tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Trong sáu tháng đầu năm 2026, GDP Việt Nam tăng 8,18%; Việt Nam vươn lên vị trí thứ 27 trong Bảng xếp hạng Năng lực Cạnh tranh Thế giới của IMD và thị trường chứng khoán chuẩn bị được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi. Cùng với đó, Chính phủ đẩy mạnh cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy hành chính và ban hành Nghị quyết 10-NQ/TW nhằm thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

EuroCham cũng tiếp tục tham gia đối thoại với Chính phủ, các bộ, ngành và Quốc hội thông qua Tuần đối thoại Sách Trắng, góp phần đưa kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp vào quá trình hoàn thiện chính sách.

Cải cách hành chính tiếp tục là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh

Dù niềm tin kinh doanh phục hồi mạnh mẽ, khảo sát cho thấy thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn đối với kế hoạch đầu tư dài hạn. Có 53% doanh nghiệp cho rằng sự chậm trễ trong giải quyết thủ tục, việc thực thi chính sách chưa nhất quán và quản lý thuế thiếu minh bạch là những trở ngại lớn nhất.

Bên cạnh đó, 38% doanh nghiệp đánh giá thiếu hụt nguồn nhân lực là một trong ba thách thức vận hành lớn nhất. Các yêu cầu về chứng nhận, kiểm nghiệm và tiêu chuẩn sản phẩm cũng khiến hoạt động kinh doanh trở nên phức tạp hơn.

Theo khảo sát, một phần ba doanh nghiệp cho biết thủ tục hành chính làm chậm tiến độ triển khai dự án; 29% phải dành nhiều nguồn lực cho công việc hành chính thay vì hoạt động kinh doanh cốt lõi; 27% nhận định hệ thống quy định phức tạp làm giảm năng lực cạnh tranh và hạn chế khả năng tiếp cận thị trường. Ngoài ra, quy trình cấp phép nhiều tầng, hồ sơ chồng chéo, việc triển khai chính sách chưa đồng bộ và chậm hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) tiếp tục tạo áp lực đối với dòng tiền và kế hoạch đầu tư.

Về sở hữu trí tuệ, 32% doanh nghiệp đã đăng ký quyền sở hữu trí tuệ hoặc nhãn hiệu tại Việt Nam cho biết từng gặp vướng mắc trong quá trình đăng ký hoặc thực thi quyền. Những khó khăn chủ yếu là cơ chế giải quyết tranh chấp chưa hiệu quả và thủ tục hành chính kéo dài. Mặc dù Chính phủ đã ban hành nhiều cải cách trong năm 2026 nhằm hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường chống hàng giả, doanh nghiệp cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả thực tế và bảo đảm việc thực thi nhất quán.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, 46% doanh nghiệp cho biết hoạt động thương mại chịu tác động tiêu cực, chủ yếu do chi phí logistics, vận tải, năng lượng tăng và gián đoạn chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp đã chủ động điều chỉnh chiến lược bằng cách tăng thời gian dự phòng trong chuỗi cung ứng và đa dạng hóa hoạt động. Một số doanh nghiệp cũng ghi nhận thêm đơn hàng và dòng vốn đầu tư nhờ xu hướng dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam.

Khảo sát cho thấy hơn một nửa doanh nghiệp hiện xem Việt Nam là thị trường chiến lược hoặc cứ điểm hoạt động cốt lõi, trong khi 18% coi đây là động lực tăng trưởng quan trọng. Việt Nam không còn chỉ được nhìn nhận là trung tâm lắp ráp mà ngày càng đóng vai trò nền tảng trong chuỗi cung ứng và cung cấp dịch vụ của khu vực.

Theo ông Bruno Jaspaert, niềm tin của doanh nghiệp là tín hiệu tích cực, nhưng để chuyển hóa thành các dự án đầu tư quy mô lớn và bền vững, Việt Nam cần tiếp tục cải cách hành chính, nâng cao tính minh bạch của hệ thống pháp luật và bảo đảm thực thi chính sách nhất quán. Đây sẽ là nền tảng để doanh nghiệp mở rộng đầu tư, đổi mới sáng tạo và góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới.

Quỳnh Lê