Tín dụng mở rộng không gian “tam giác xanh”, tỉnh Tây Ninh tạo động lực tăng trưởng mới
Từ nông nghiệp công nghệ cao đến công nghiệp sinh thái và du lịch xanh, tỉnh Tây Ninh đang hình thành một không gian phát triển mới dựa trên sự kết nối giữa các ngành thay vì tăng trưởng theo từng “mảnh ghép”. Trong quá trình đó, tín dụng không chỉ cung cấp vốn cho từng dự án mà đang đứng trước yêu cầu quan trọng hơn dẫn dòng tiền vào các chuỗi giá trị xanh, qua đó tạo thêm dư địa cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Từ tăng trưởng cao đến bài toán chất lượng tăng trưởng
Tây Ninh đang bước vào một giai đoạn phát triển có nhiều khác biệt so với trước. Sau khi mở rộng không gian phát triển, địa phương có thêm dư địa về đất đai, hạ tầng, vùng nguyên liệu, công nghiệp và các không gian du lịch để tổ chức lại các chuỗi giá trị kinh tế.
6 tháng đầu năm 2026, GRDP tỉnh Tây Ninh tăng 10,12%, trong đó quý II tăng 10,37%, cao hơn mức 9,88% của quý I. Tốc độ này đưa Tây Ninh đứng thứ 8/34 tỉnh, thành phố cả nước và đứng đầu khu vực phía Nam. Công nghiệp - xây dựng tăng 13,6%; thương mại - dịch vụ tăng 7,92%; nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,65%.
Đến tháng 7, các động lực tiếp tục duy trì đà tăng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 15,14%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 17,85%; hoạt động xuất - nhập khẩu, thu hút đầu tư và giải ngân đầu tư công tiếp tục khởi sắc. Đây là nền tảng quan trọng để Tây Ninh hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.
Nhưng một câu hỏi lớn đang đặt ra tăng trưởng cao sẽ được duy trì bằng cách nào và chất lượng tăng trưởng sẽ được nâng lên ra sao? Câu trả lời không chỉ nằm ở việc mở rộng quy mô từng ngành, mà ở khả năng kết nối chúng thành chuỗi giá trị.
“Tam giác xanh” không phải 3 ngành đứng cạnh nhau
Nếu coi nông nghiệp, công nghiệp và du lịch là 3 lĩnh vực độc lập, dư địa tăng trưởng của Tây Ninh vẫn bị giới hạn bởi những “điểm gãy” giữa sản xuất, chế biến, logistics, thương mại và dịch vụ.
Ngược lại, nếu hình thành một cấu trúc liên kết, nông nghiệp công nghệ cao có thể trở thành vùng nguyên liệu cho công nghiệp chế biến; công nghiệp tạo ra giá trị gia tăng và sản phẩm xuất khẩu; còn du lịch biến nông sản, sản phẩm OCOP, văn hóa và cảnh quan thành những sản phẩm dịch vụ có giá trị cao hơn.
Đó chính là logic của “tam giác xanh”: nông nghiệp công nghệ cao - công nghiệp sinh thái - du lịch xanh. Tỉnh Tây Ninh đang thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số, AI, nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn và giảm phát thải; đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu, OCOP và liên kết sản xuất với thương mại, dịch vụ.
Ở chiều công nghiệp, định hướng cũng đang chuyển từ thu hút đầu tư bằng mọi giá sang lựa chọn các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo giá trị gia tăng lớn. 6 tháng đầu năm, tổng vốn FDI cấp mới và điều chỉnh tại Tây Ninh đạt hơn 1,32 tỷ USD, đưa địa phương tiếp tục nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI.
Trong khi đó, hệ sinh thái Núi Bà Đen, hồ Dầu Tiếng, Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát cùng các làng nghề và sản phẩm đặc trưng tạo điều kiện để du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp và du lịch văn hóa trở thành một mắt xích của chuỗi giá trị.
Tín dụng phải đi trước một bước
Sự thay đổi của mô hình tăng trưởng đang đặt ngành Ngân hàng trước một yêu cầu mới: Không thể chỉ nhìn doanh nghiệp thuộc ngành nào để cấp vốn, mà phải nhìn doanh nghiệp đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị.
Đến cuối tháng 7/2026, dư nợ tín dụng của các tổ chức tín dụng tại Ngân hàng Khu vực 13 (gồm tỉnh Đồng Tháp và tỉnh Tây Ninh) ước đạt 546.552 tỷ đồng, tăng 4,08% so với cuối năm 2025. Riêng tỉnh Tây Ninh đạt 294.026 tỷ đồng, tăng 4,38%. Đây là tốc độ tăng cao hơn mức tăng chung của khu vực.
Điểm đáng chú ý là cơ cấu tín dụng đang dịch chuyển. Cuối tháng 6, dư nợ thương mại - dịch vụ đạt 341.325 tỷ đồng, tăng 4,5%; công nghiệp - xây dựng đạt 95.965 tỷ đồng, tăng 4,7%; trong khi dư nợ nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 103.821 tỷ đồng, giảm 2,9% so với cuối năm 2025.
Nhìn ở góc độ tích cực, đây là sự vận động phù hợp với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nhưng nhìn sâu hơn, nó cũng cho thấy bài toán của tỉnh Tây Ninh không phải đơn giản là “tăng tín dụng”, mà là tăng đúng dòng vốn và tăng khả năng hấp thụ vốn của những chuỗi giá trị mới.
Đáng chú ý, dư nợ các lĩnh vực xanh tại khu vực đạt 5.821 tỷ đồng, với 507 khách hàng còn dư nợ. Con số này cho thấy tín dụng xanh đã hình thành nền tảng ban đầu nhưng quy mô vẫn còn khá khiêm tốn nếu đặt cạnh tổng dư nợ của nền kinh tế.
Điểm nghẽn không nằm ở thiếu vốn mà ở “chuẩn xanh”
Để tín dụng thực sự mở rộng không gian “tam giác xanh”, thách thức lớn nhất có thể không phải là nguồn vốn, mà là khả năng xác định đâu là dự án xanh, đâu là chuỗi giá trị xanh và đâu là hiệu quả xanh có thể đo lường được.
Thực tế có 3 vấn đề đáng chú ý, thiếu tiêu chí phân loại xanh đủ chuẩn hóa; tài sản bảo đảm và thời gian hoàn vốn của dự án xanh thường chưa phù hợp với cách thẩm định truyền thống; đồng thời tồn tại nguy cơ “greenwashing” khi doanh nghiệp chỉ chứng minh yếu tố môi trường trên hồ sơ nhưng chưa tạo ra tác động thực chất, đây là điểm ngành ngân hàng cần đặc biệt lưu ý.
Một dự án nông nghiệp công nghệ cao chẳng hạn, nếu chỉ tăng sản lượng nhưng không tạo liên kết với chế biến, logistics, xuất khẩu hay du lịch thì chưa chắc tạo ra một chuỗi giá trị xanh hoàn chỉnh. Ngược lại, một vùng nguyên liệu có truy xuất nguồn gốc, tiết kiệm nước, giảm phát thải, được ngân hàng tài trợ đồng thời cho khâu chế biến và tiêu thụ sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa lớn hơn nhiều.
Vì vậy, tín dụng xanh cần chuyển từ “cho vay một dự án xanh” sang “tài trợ một chuỗi giá trị xanh”.
Mở rộng không gian tín dụng để mở rộng không gian tăng trưởng
Thực tế tín dụng tại tỉnh Tây Ninh đang cho thấy dư địa còn rất lớn. Tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại khu vực đến cuối tháng 5 tăng 5,31%; riêng Tây Ninh tăng 8,27%. Đây là nhóm doanh nghiệp có khả năng tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng nông nghiệp, công nghiệp chế biến, logistics và dịch vụ.
Do đó, thay vì phân bổ vốn theo cách dàn trải, ngân hàng có thể ưu tiên các mô hình có khả năng tạo “hiệu ứng kéo” một doanh nghiệp đầu chuỗi đủ mạnh sẽ kéo theo vùng nguyên liệu, doanh nghiệp vệ tinh, hợp tác xã, logistics và dịch vụ.
Khi đó, một đồng tín dụng không chỉ tạo ra doanh thu cho một doanh nghiệp mà có thể tạo ra nhiều vòng quay giá trị trong nền kinh tế.
Đây cũng là lúc các chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp cần chuyển từ đối thoại chung sang thiết kế sản phẩm tín dụng theo chuỗi. Trong tháng 7, NHNN chi nhánh khu vực 13 đã phối hợp với Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh kết nối 20 chi nhánh ngân hàng trên địa bàn.
TS. Phạm Minh Tú, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 13 nhận định, tăng trưởng mới không bắt đầu từ việc bơm thêm vốn, mà từ việc đưa vốn đến đúng “nút thắt” của chuỗi giá trị.
Nếu Tây Ninh muốn duy trì tăng trưởng hai con số trong trung và dài hạn, tín dụng cần được nhìn như một công cụ tái cấu trúc nền kinh tế chứ không đơn thuần là nguồn vốn bổ sung cho sản xuất.
Điều quan trọng là ngân hàng phải nhận diện được những chuỗi có khả năng tạo giá trị gia tăng cao: Từ vùng nguyên liệu nông nghiệp công nghệ cao đến chế biến sâu, xuất khẩu, logistics và du lịch trải nghiệm. Khi đó, rủi ro tín dụng cũng được đánh giá trên sức khỏe của cả chuỗi thay vì chỉ dựa vào một doanh nghiệp đơn lẻ.
Vấn đề đặt ra yêu cầu “3 hóa” đối với tín dụng xanh: chuẩn hóa tiêu chí xanh, đa dạng hóa sản phẩm tài chính xanh và đồng bộ hóa chính sách hỗ trợ giữa Trung ương với địa phương. Đây có thể xem là 3 điều kiện để tín dụng thực sự trở thành lực kéo của mô hình tăng trưởng mới.
Không gian tăng trưởng mới cần một tư duy tín dụng mới
Tây Ninh đang có một lợi thế mà không phải địa phương nào cũng có: tốc độ tăng trưởng cao đi cùng quá trình mở rộng không gian kinh tế và khả năng hình thành các chuỗi liên kết giữa nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. Vấn đề còn lại là dòng vốn có theo kịp sự thay đổi đó hay không.
Nếu tín dụng tiếp tục được phân bổ theo tư duy ngành truyền thống, “tam giác xanh” có nguy cơ chỉ dừng ở ba cực phát triển song song. Nhưng nếu ngân hàng chuyển sang tư duy tài trợ chuỗi, lấy công nghệ, tiêu chuẩn xanh, khả năng liên kết và sức cạnh tranh làm tiêu chí, tín dụng có thể trở thành chất xúc tác để ba cực này cộng hưởng.
Khi đó, “tam giác xanh” không chỉ mở rộng không gian kinh tế của Tây Ninh mà còn mở rộng chính không gian tăng trưởng của tín dụng.
Đây mới là ý nghĩa sâu hơn của dòng vốn ngân hàng trong giai đoạn mới không chạy theo tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá, mà đi trước một bước để mở đường cho những mô hình tăng trưởng có năng suất, giá trị gia tăng và sức chống chịu cao hơn.