Nhật Bản yêu cầu các công ty AI công khai dữ liệu huấn luyện
Ngày 18/8, một hội đồng của chính phủ Nhật Bản đã thông qua kế hoạch áp dụng cái gọi là “bộ quy tắc nguyên tắc” cho các doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative artificial intelligence - AI) nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ bằng cách kêu gọi các công ty công khai dữ liệu huấn luyện AI và phương pháp thu thập dữ liệu đó cho công chúng.
Bản dự thảo quy tắc đã được trình bày tại cuộc họp trực tuyến của hội đồng chuyên gia về quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên AI. Bản dự thảo được soạn thảo trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng rằng văn bản và hình ảnh có thể được sử dụng để huấn luyện các mô hình AI mà không có sự đồng ý, có khả năng vi phạm bản quyền, khi AI tạo sinh ngày càng phổ biến.
Quy tắc này dựa trên luật về công nghệ liên quan đến AI được ban hành vào tháng 5/2025 và tìm cách cân bằng giữa bảo vệ quyền và đổi mới công nghệ. Chính phủ sẽ sử dụng phương pháp “tuân thủ hoặc giải thích”, theo đó sẽ đưa ra một bộ quy tắc không ràng buộc cho các doanh nghiệp AI tạo sinh, bao gồm các nhà phát triển hệ thống và nhà cung cấp dịch vụ, cho phép họ lựa chọn tuân thủ quy tắc hoặc công khai giải thích lý do tại sao họ không tuân thủ.
Các công ty quyết định tuân thủ quy tắc sẽ công bố việc tuân thủ trên trang web của họ và thông báo cho chính phủ. Các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ AI tại Nhật Bản cũng sẽ thuộc phạm vi áp dụng của phương pháp này.
Dự thảo quy tắc bao gồm ba nguyên tắc. Nguyên tắc đầu tiên yêu cầu các doanh nghiệp phải công khai các mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh mà họ sử dụng, dữ liệu huấn luyện và phương pháp thu thập dữ liệu đó trên trang web của họ và công khai thông tin này. Trong khi đó, việc công khai thông tin nhạy cảm sẽ không bắt buộc. Nguyên tắc thứ hai yêu cầu các doanh nghiệp phải tiết lộ liệu các trang web nhất định có được đưa vào dữ liệu huấn luyện hay không khi được yêu cầu bởi chủ sở hữu bản quyền và các chủ sở hữu quyền khác cáo buộc vi phạm. Nguyên tắc thứ ba nêu rõ rằng các doanh nghiệp sẽ phản hồi các yêu cầu thông tin từ người dùng hệ thống và dịch vụ quan tâm đến việc vi phạm bản quyền.