Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Xây dựng hành lang pháp lý thống nhất, tạo nền tảng cho phát triển quốc gia số

Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương; đại diện 11 đại sứ quán và cơ quan ngoại giao; cùng hơn 700 đại biểu đến từ các hiệp hội, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo trong và ngoài nước.

Phát biểu khai mạc Hội nghị , Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khẳng định: Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là cột mốc chiến lược trong việc xây dựng hành lang pháp lý thống nhất để bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tạo nền tảng cho phát triển quốc gia số.

Việc ban hành hai đạo luật này tạo nên hành lang pháp lý thống nhất trong công tác bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời góp phần bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân trên môi trường mạng. Đây cũng là nền tảng để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, lấy an ninh làm cơ sở phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng xã hội số bền vững.

Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có quan hệ bổ trợ chặt chẽ với nhau. Việc triển khai đồng bộ hai đạo luật sẽ góp phần hình thành nhận thức và văn hóa bảo vệ an ninh mạng trong toàn xã hội, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tăng cường năng lực phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Trung tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra đối với mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân không chỉ là biết đến các quy định của pháp luật mà phải hiểu đúng, xác định rõ trách nhiệm và chủ động thực thi hiệu quả.

Chia sẻ những điểm mới của Luật An ninh mạng năm 2025, Thượng tá, TS. Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, cho biết Luật có 8 chương, 45 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Một trong những thay đổi đáng chú ý là thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về an ninh mạng và an toàn thông tin mạng.

Luật cũng thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy phòng thủ sang chủ động và tự chủ. Thay vì chỉ xử lý khi sự cố xảy ra, các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp được đặt trong yêu cầu chủ động phòng ngừa, phát hiện và vô hiệu hóa nguy cơ từ sớm, từ xa.

Cùng với đó, pháp luật mới nhấn mạnh việc đầu tư cho khoa học, công nghệ và nâng cao năng lực tự chủ an ninh mạng quốc gia, đồng thời khuyến khích phát triển, sử dụng các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng “Make in Vietnam”.

Luật An ninh mạng năm 2025 bổ sung, cụ thể hóa các hành vi bị nghiêm cấm trong bối cảnh công nghệ mới phát triển nhanh.

Tại Hội nghị, Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi - Phó Trưởng phòng 1, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cũng đã trình bày một số nội dung trọng tâm trong Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định số 356/2025/NĐ-CP.

Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi tập trung làm rõ các nội dung khái niệm chung liên quan đến dữ liệu cá nhân, vai trò của các bên, xử lỹ dữ liệu cá nhân; Quyền của chủ thể và trách nhiệm của các bên; các thủ tục hành chính về bảo vệ dữ liệu cá nhân; kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân...

Hội nghị cũng đã dành nhiều thời gian để nghe các báo cáo chuyên đề liên quan như: Bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin và yêu cầu tuân thủ trong hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; Lừa đảo trực tuyến - Nhận diện thách thức mới và đóng góp của doanh nghiệp trong phòng, chống tội phạm lừa đảo trực tuyến....

Trong phần phân tích những nguy cơ đang trực tiếp đe dọa người dân, doanh nghiệp trên không gian mạng mà nổi bật là mối lo về lừa đảo trực tuyến, Trung tá Lê Anh Tuấn, Phó trưởng Phòng 5, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, không gian mạng khẳng phòng, chống tội phạm mạng không thể chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách mà cần sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái số. Các doanh nghiệp cung cấp hạ tầng số, dịch vụ tài chính, viễn thông, nền tảng công nghệ, đặc biệt là ngân hàng và trung gian thanh toán, đang giữ vai trò trực tiếp trong việc phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn các hành vi gian lận.

Trung tá Lê Anh Tuấn nêu dẫn chứng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã triển khai hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán. Hệ thống đã hỗ trợ cảnh báo đến 3,5 triệu lượt khách hàng. Trong số này, hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch ngay sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch nghi vấn tương ứng hơn 3,99 nghìn tỷ đồng (số liệu tại thời điểm ngày 23/3/2026).

Trung tá Lê Anh Tuấn cũng cho biết, Bộ Công an đang tiếp tục phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các đơn vị liên quan xây dựng cơ chế phối hợp đặc biệt trong ngăn chặn, truy vết và xử lý dòng tiền liên quan đến lừa đảo trực tuyến.

Cũng theo Trung tá Lê Anh Tuấn, trong lĩnh vực viễn thông, các doanh nghiệp đã phối hợp với cơ quan công an rà soát, xử lý SIM rác, thuê bao không chính chủ - vốn là một trong những nguồn cung cấp phương tiện liên lạc cho các đối tượng lừa đảo.

Cùng với đó là các giải pháp kỹ thuật như cảnh báo, gắn nhãn cuộc gọi nghi ngờ lừa đảo, chặn lọc tin nhắn rác, tin nhắn giả mạo thương hiệu và triển khai các chiến dịch tuyên truyền thủ đoạn lừa đảo mới tới người sử dụng di động trên diện rộng.

Bên cạnh những nội dung pháp lý, các nội dung chuyên đề và trao đổi tại hội nghị đều hướng tới mục tiêu đưa yêu cầu tuân thủ trở thành hành động cụ thể của từng cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.

Việc triển khai đồng bộ Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ nhằm hình thành một “lá chắn pháp lý”, mà còn hướng tới xây dựng văn hóa tuân thủ, văn hóa bảo vệ dữ liệu và ý thức trách nhiệm của mọi chủ thể trên không gian mạng.

Song Anh