Quy hoạch “siêu đô thị” TP. Hồ Chí Minh tầm nhìn 100 năm, thị trường bất động sản dịch chuyển về đâu?
Quy hoạch tổng thể TP. Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, không chỉ là bản đồ cấu trúc đô thị bền vững mà còn tạo ra những động lực tăng trưởng mới chuyên biệt theo các cực phát triển, đẩy mạnh kinh tế đô thị và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Mở ra nhiều cơ hội
Chia sẻ tại hội thảo do Tạp chí Nhà quản trị (The Leader) tổ chức, bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) nhấn mạnh, TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới với sự kỳ vọng sự thay đổi mạnh mẽ, đồng bộ và toàn diện hướng tới sự phát triển bền vững và nâng tầm vị thế của thành phố trong tương lai.
Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh trở thành một siêu đô thị với diện tích hơn 6.700 km2 và dân số khoảng 14 triệu người, đóng góp gần 1/4 GDP cả nước và chiếm tỉ trọng khoảng 1/3 thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
Theo bà Hương, quy hoạch tổng thể TP. Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, không chỉ là bản đồ cấu trúc đô thị bền vững mà còn tạo ra những động lực tăng trưởng mới chuyên biệt theo các cực phát triển, đẩy mạnh kinh tế đô thị và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân thành phố.
Cụ thể, quy hoạch dịch chuyển TP. Hồ Chí Minh từ đô thị đơn tâm sang đô thị đa trung tâm kết nối không gian xanh và sông nước. TP. Hồ Chí Minh sẽ hình thành các vùng đô thị chức năng chuyên biệt, bao gồm: Trung tâm tài chính - dịch vụ; Trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao; Trung tâm kinh tế biển và logistics; Đô thị sinh thái và sinh thái nông nghiệp.
Đồng thời, quy hoạch “siêu đô thị” TP. Hồ Chí Minh còn tạo đột phá về hạ tầng kết nối vùng. Thành phố sẽ phát triển mạng lưới giao thông đa phương thức gồm đường sắt đô thị (metro), các tuyến đường vành đai (Vành đai 2, 3, 4), trục cao tốc liên vùng và tuyến đường thủy dọc sông Sài Gòn, kết nối liên vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Từ đó, mở ra những "siêu cơ hội" mang tính lịch sử, thúc đẩy các thành phần kinh tế cùng đồng hành và phát triển vượt bậc.
Đối với Cơ quan Quản lý Nhà nước, quy hoạch mới sẽ tối ưu hóa nguồn lực tài chính công, mở ra cơ hội khai thác hiệu quả giá trị đất đai thông qua mô hình phát triển đô thị đa trung tâm gắn liền với giao thông công cộng (TOD), tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách. Quy hoạch tổng thể thống nhất còn là công cụ pháp lý mạnh mẽ giúp các cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý rõ ràng và linh hoạt, tháo gỡ các quy hoạch treo. Qua đó đẩy nhanh tiến độ các dự án, khơi thông nguồn lực xã hội.
Đối với doanh nghiệp (trong nước và FDI), đây là sân chơi mới cho bất động sản và cơ sở hạ tầng, logistics. Hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia quy mô lớn được đẩy mạnh chính là cơ hội đầu tư phát triển các đại đô thị thông minh, khu công nghệ cao, trung tâm tài chính quốc tế và chuỗi logistics. Theo đó các chủ đầu tư sẽ cung cấp đa loại hình sản phẩm và đa phân khúc đáp ứng nhu cầu của thị trường. Chưa kể, các doanh nghiệp sản xuất có cơ hội tiếp cận hạ tầng công nghiệp sinh thái, chuyển đổi sang công nghệ cao, tự động hóa và năng lượng xanh.
Đối với người dân (cư dân đô thị), quy hoạch mới nâng cao chất lượng cuộc sống, tập trung giải quyết các vấn đề bức thiết của người dân như ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường và áp lực lên hệ thống y tế - giáo dục. Các giải pháp căn cơ về hạ tầng, cây xanh và thoát nước, hệ sinh thái tiện ích hoàn chỉnh sẽ giúp cải thiện rõ rệt môi trường sống và chất lượng sống của người dân đô thị. Dân cư được tiếp cận không gian sống xanh, hệ thống y tế - giáo dục chuẩn quốc tế, không gian cộng đồng sinh thái và môi trường sống đạt chuẩn.
Việc tăng trưởng kinh tế đô thị cũng tạo ra hàng triệu việc làm chất lượng cao trong các ngành công nghệ, dịch vụ; đồng thời giá trị tài sản và bất động sản của người dân gia tăng bền vững theo sự phát triển của hạ tầng và quá trình đô thị hóa.
Theo Phó Chủ tịch Vars, quy hoạch tổng thể TP. Hồ Chí Minh tầm nhìn 100 năm không chỉ là bản thiết kế không gian đô thị, mà là động lực thúc đẩy sự chuyển mình toàn diện kiến tạo một đô thị có tầm vóc khu vực và thế giới, mang lại lợi ích hài hòa và sự phát triển thịnh vượng cho cả Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Còn điểm nghẽn thể chế
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hương, trước khi đưa ra mục tiêu quy hoạch, cần hiểu rõ mình đang ở đâu, đồng thời so sánh thực trạng và một số chỉ tiêu của Việt Nam với các nước trong khu vực, cũng như nhận diện những điểm nghẽn hiện nay.
Bên cạnh những đánh giá cao về tác động tích cực của quy hoạch mới, bà Hương cho rằng, điểm nghẽn về thể chế cần được tháo gỡ quyết liệt. Trong đó, việc thay đổi, cải thiện pháp luật liên quan đến thị trường bất động sản và các cơ chế đặc thù dành cho TP. Hồ Chí Minh sẽ là điều kiện thúc đẩy quá trình thực thi quy hoạch tốt hơn.
Theo vị này, để các trục tăng trưởng được triển khai thuận lợi, các cấp quản lý, chính quyền cần đặt những trục này trong một mục tiêu phát triển rõ ràng. Tức là ngoài việc thực hiện quy hoạch, cần có thêm tầm nhìn và chiến lược phát triển, xác định rõ hiện trạng và kỳ vọng phát triển một “siêu thị toàn cầu” tại các khu vực tăng trưởng mới.
Chiến lược này sẽ giúp doanh nghiệp có môi trường và định hướng để phát triển thuận lợi hơn. Ngoài ra, cộng đồng doanh nghiệp cũng kỳ vọng quy hoạch mới sẽ góp phần tạo đột phá về diện mạo đô thị. TP. Hồ Chí Minh hiện là một đại đô thị, một megacity, nên đang đối mặt với không ít vấn đề, thách thức và bất cập.
Theo đó, việc chuyển dịch, giãn dân, giảm tải cho khu vực trung tâm sẽ góp phần tạo ra diện mạo đô thị mới cho TP. Hồ Chí Minh, đồng thời hình thành các trung tâm mới tại Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.
Một vấn đề khác, theo bà Hương cũng cần được chú trọng là tạo ra hệ sinh thái giá trị cho bất động sản. Cùng với sự phát triển theo quy hoạch mới, thách thức đặt ra là doanh nghiệp không chỉ tạo dựng một dự án bất động sản mà phải xây dựng cả một hệ sinh thái, bảo đảm điều kiện để đời sống tại đó đáp ứng đầy đủ các nhu cầu thiết yếu.
"Chúng ta không chỉ tạo dựng một dự án bất động sản mà phải tạo một hệ sinh thái, làm sao để sự sống ở đó có những điều kiện để đáp ứng đủ các nhu cầu cần thiết. Theo tôi, chỉ khi phát triển được các khu vực tăng trưởng mới, những trung tâm mới có khả năng thu hút người dân về sinh sống thì quy hoạch mới thực sự phát huy hiệu quả. Đây là chiến lược cần có giải pháp thực thi chi tiết, với sự tham gia của các bên liên quan, từ chính quyền địa phương, doanh nghiệp đến người dân", Phó Chủ tịch Vars nhấn mạnh.