Phát triển nguồn nhân lực số - một trong những yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số ngành Ngân hàng

Từng bước đưa tri thức số trở thành năng lực phổ quát trong toàn ngành

Có thể khẳng định, phát triển nguồn nhân lực số là một trong những yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số ngành Ngân hàng. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) xác định triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, mà quan trọng hơn là xây dựng văn hóa học tập số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và từng bước đưa tri thức số trở thành năng lực phổ quát trong toàn ngành.

Để thực hiện mục tiêu đó, thời gian qua, NHNN đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp.

Trước hết, NHNN đã ban hành Quyết định số 1938/QĐ-NHNN về Kế hoạch của ngành Ngân hàng triển khai Kế hoạch số 01-KH/BCĐTW ngày 21/3/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về việc triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số”, qua đó tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống.

Tiếp đó, ngày 27/5/2025, tại Hà Nội, NHNN đã tổ chức Hội nghị phát động hai phong trào lớn: “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và “Bình dân học vụ số”. Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Sau đó, NHNN đã ban hành văn bản yêu cầu các đơn vị trực thuộc tổ chức tuyên truyền, phổ biến và triển khai cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia các khóa học trên nền tảng “Bình dân học vụ số” do Bộ Công an chủ trì tại địa chỉ https://binhdanhocvuso.gov.vn/. Đây là nền tảng đào tạo trực tuyến quy mô quốc gia, được thiết kế nhằm phổ cập kiến thức, kỹ năng số, đồng thời nâng cao nhận thức về an toàn, an ninh mạng cho cán bộ, công chức, viên chức các bộ, ngành, địa phương.

Các khóa học trên nền tảng “Bình dân học vụ số” được xây dựng đa dạng về chủ đề, nội dung phong phú, kết hợp lý thuyết và thực tiễn, bảo đảm tính khoa học, hiện đại và khả năng ứng dụng cao. Cán bộ NHNN có thể chủ động lựa chọn chương trình học phù hợp với nhu cầu công việc và thời gian cá nhân.

Trong số đó, NHNN đặc biệt khuyến khích toàn thể cán bộ tham gia hai khóa học “Nâng cao nhận thức an toàn trên không gian số” và “Chuyển đổi số và xu hướng phát triển đại học số định hướng đổi mới sáng tạo”. Đây là hai nội dung trọng tâm, vừa giúp nâng cao năng lực bảo mật, phòng chống các nguy cơ mất an toàn thông tin, vừa trang bị kiến thức nền tảng về công nghệ, quy trình và giải pháp triển khai chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng, đồng thời thực hiện hiệu quả Đề án “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực an toàn thông tin giai đoạn 2021 - 2025” ban hành kèm theo Quyết định số 21/QĐ-TTg ngày 06/01/2021 của Thủ tướng Chính phủ.

Cùng với đó, NHNN nước đã xây dựng hệ thống đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số theo hướng bài bản, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nội dung đào tạo tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như chuyển đổi số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh, an toàn thông tin và được thiết kế gắn với yêu cầu thực tiễn, giúp cán bộ có thể vận dụng trực tiếp vào công việc.

Một nội dung quan trọng khác là gắn việc học với thực tiễn và đổi mới sáng tạo. NHNN đã hình thành mạng lưới “Đại sứ số”, “Hạt nhân số” nhằm lan tỏa kiến thức số, kỹ năng số trong nội bộ ngành và tới cộng đồng xã hội; đồng thời triển khai phong trào “Mỗi đơn vị – Một sáng kiến số” và tổ chức Hội thi Chuyển đổi số ngành Ngân hàng, cùng nhiều hoạt động khuyến khích cán bộ đề xuất các sáng kiến, giải pháp xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Qua đó, việc học tập không chỉ dừng ở tiếp thu kiến thức mà từng bước được chuyển hóa thành các sáng kiến, giải pháp và ứng dụng cụ thể, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, điều hành và hiệu quả công việc.

Trong năm 2025, NHNN đã tổ chức 65 khóa đào tạo, bồi dưỡng với 11.578 lượt cán bộ, công chức, viên chức tham gia; trong 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục cử 414 lượt cán bộ tham gia 23 khóa đào tạo trong nước và quốc tế nhằm cập nhật kiến thức và kinh nghiệm mới về chuyển đổi số.

Trong năm 2025, toàn ngành Ngân hàng ghi nhận khoảng 1.460 sáng kiến, với sự tham gia của các đơn vị thuộc NHNN, các TCTD trong nước và ngân hàng nước ngoài; trong đó có 37 sáng kiến số được đăng ký trên Cổng Sáng kiến Khoa học và Công nghệ của Bộ Khoa học và Công nghệ

Phổ cập kỹ năng số cơ bản cho 100% cán bộ, công chức, viên chức

Đến nay, có thể khẳng định Phong trào đã tạo được những chuyển biến tích cực cả về nhận thức, kỹ năng và hành động trong toàn ngành. NHNN đã hoàn thành mục tiêu phổ cập kỹ năng số cơ bản cho 100% cán bộ, công chức, viên chức. Bên cạnh đó, đã có hơn 4.200 lượt học viên đăng ký và hoàn thành các khóa học trên nền tảng “Bình dân học vụ số”; riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, 51 đơn vị trong toàn ngành đã ghi nhận 200 sáng kiến số, trong đó 17 sáng kiến đã được đăng ký trên Cổng Sáng kiến Khoa học và Công nghệ. Những kết quả này cho thấy Phong trào không chỉ góp phần nâng cao năng lực số mà còn từng bước hình thành văn hóa học tập thường xuyên, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong toàn ngành.

Không dừng lại ở việc đào tạo và hoàn thiện hạ tầng, toàn ngành Ngân hàng còn ghi dấu ấn mạnh mẽ trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo. Các tổ chức tín dụng đã triển khai hàng loạt sáng kiến số, nhiều đơn vị đạt trên 100 sáng kiến mỗi năm. Những sáng kiến này tập trung vào cải tiến quy trình, tự động hóa và ứng dụng công nghệ số trong quản trị, kinh doanh và phát triển ngân hàng số. Các công nghệ hiện đại như AI, dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computer), giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API) và Chatbot được ứng dụng mạnh mẽ, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, cải thiện trải nghiệm khách hàng và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái tài chính số.

Thời gian qua, ngành Ngân hàng liên tục giữ vững vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng cải cách hành chính và được đánh giá cao về tính chủ động, tiên phong trong đổi mới sáng tạo. Một số kết quả nổi bật có thể kể đến như 100% dịch vụ công toàn trình được tích hợp lên Cổng dịch vụ công quốc gia; 99% hồ sơ công việc của NHNN và 87% hồ sơ của các tổ chức tín dụng được xử lý trên môi trường số; 66% giao dịch của khách hàng được thực hiện qua kênh số...

Đến nay nhiều nghiệp vụ cơ bản của ngành Ngân hàng đã được số hóa hoàn toàn như gửi tiết kiệm, mở tài khoản, chuyển tiền, cho vay, ví điện tử… Nhiều tổ chức tín dụng có tỷ lệ giao dịch qua kênh số vượt 95%. Hơn 89% người trưởng thành tại Việt Nam đã có tài khoản ngân hàng; thanh toán không tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Để bảo đảm phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai thực chất và bền vững, NHNN cũng gắn kết quả thực hiện với công tác thi đua, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể và người đứng đầu; đồng thời kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu nhằm tạo động lực lan tỏa trong toàn hệ thống.

Trong giai đoạn tới, điều then chốt là biến học thành hành, biến nhận thức thành kỹ năng, biến kỹ năng thành hiệu quả công việc, và giữ vững tinh thần “không ngừng học, không ngừng đổi mới” trong toàn ngành.

Theo đó, NHNN sẽ tiếp tục gắn phát triển nguồn nhân lực với Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng; đa dạng hóa nội dung, phương thức đào tạo; tăng cường các chương trình về AI, dữ liệu, công nghệ tài chính và an ninh mạng; mở rộng hợp tác với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác quốc tế nhằm cập nhật tri thức, công nghệ và kinh nghiệm tiên tiến.

Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát triển, thu hút và trọng dụng nhân lực chất lượng cao, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ lãnh đạo, có tư duy số, năng lực quản trị hiện đại và khả năng ra quyết định trên cơ sở dữ liệu. Qua đó, từng bước đưa tri thức số trở thành năng lực phổ quát của mỗi cán bộ, mỗi đơn vị; xây dựng văn hóa học tập số trong toàn ngành Ngân hàng và tạo nền tảng vững chắc để thực hiện thành công các mục tiêu chuyển đổi số của ngành trong giai đoạn mới.

Thu Thủy