Nhóm Ngân hàng Thế giới huy động vốn tư nhân ở mức kỷ lục cho các nước đang phát triển, thúc đẩy tạo việc làm

Trong bốn năm qua, vốn tư nhân do Nhóm NHTG huy động đã tăng hơn gấp ba lần, từ 35 tỷ USD trong năm tài khóa 2022 lên 112 tỷ USD trong năm tài khóa 2026. Tính cả nguồn vốn do chính Nhóm, tổng quy mô tài chính mà Nhóm NHTG đã cung cấp và huy động cho các nền kinh tế đang phát triển trong năm tài khóa 2026 đã vượt 200 tỷ USD.

Đà tăng diễn ra trên diện rộng. Tại các quốc gia thu nhập trung bình thấp, vốn tư nhân được huy động tăng từ 14 tỷ USD trong năm tài khóa 2022 lên 37 tỷ USD trong năm tài khóa 2026, gần gấp ba lần. Tại các quốc gia thu nhập trung bình cao, con số này tăng từ 12 tỷ USD lên 50 tỷ USD, tức hơn gấp bốn lần. Ở các quốc gia thu nhập thấp, nơi đặc biệt khó thu hút vốn tư nhân, số vốn huy động vẫn được duy trì ở mức khoảng 3 tỷ USD. Riêng tại châu Phi, con số này tăng từ khoảng 9 tỷ USD lên 22 tỷ USD, tương đương mức tăng gần 150%.

Những kết quả này có được nhờ các cải cách được triển khai trên toàn Nhóm NHTG trong ba năm qua nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác với khu vực tư nhân: rút ngắn thời gian xử lý, đơn giản hóa quy trình, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị phụ trách khu vực công và khu vực tư nhân, đồng thời mở rộng các công cụ dành cho nhà đầu tư. Tại mỗi quốc gia, các đơn vị thuộc Nhóm hiện phối hợp hoạt động thông qua một đầu mối chung cho cả khu vực công và khu vực tư nhân. Nhóm cũng bắt đầu xây dựng chiến lược tích hợp cho từng quốc gia, dựa trên nhu cầu và các ưu tiên phát triển cụ thể.

Sáng kiến Phòng thí nghiệm Đầu tư Tư nhân (Private Sector Investment Lab) đã hỗ trợ quá trình cải cách này bằng cách xác định những rào cản thực tế đang kìm hãm đầu tư vào các nền kinh tế đang phát triển và xây dựng kế hoạch tháo gỡ. Nhóm NHTG đã triển khai chương trình này trên toàn hệ thống, từ cải thiện môi trường kinh doanh và pháp lý, mở rộng bảo lãnh và tài trợ bằng nội tệ, xử lý các thách thức về ngoại hối, đến tăng cường các công cụ đầu tư vốn chủ sở hữu và mở ra những phương thức mới để các nhà đầu tư tổ chức có thể tham gia ở quy mô lớn.

Nhóm NHTG đã phát hành các khoản bảo lãnh với tổng trị giá hơn 25 tỷ USD. Với kết quả này, Nhóm đã hoàn thành sớm bốn năm mục tiêu nâng quy mô bảo lãnh hằng năm lên 20 tỷ USD vào năm 2030. Nền tảng Bảo lãnh của Nhóm NHTG là động lực chính giúp quy mô bảo lãnh tăng mạnh. Ra mắt năm 2024, nền tảng này quy tụ các sản phẩm bảo lãnh của toàn Nhóm tại một đầu mối duy nhất, giúp khách hàng và nhà đầu tư tiếp cận dễ dàng hơn.

“Ba năm trước, các cổ đông và đối tác của chúng tôi đã đưa ra yêu cầu rất rõ ràng: sử dụng nguồn tài chính và tri thức của Nhóm NHTG để huy động thêm vốn tư nhân và trở thành đối tác tốt hơn của khu vực tư nhân. Chúng tôi đã thay đổi cách thức hoạt động để đáp ứng yêu cầu đó: nhanh hơn, đơn giản hơn và phối hợp thống nhất trong toàn Nhóm”, Chủ tịch Nhóm NHTG ông Ajay Banga cho biết. “Nhờ vậy, năm nay chúng tôi đã huy động được 112 tỷ USD, gấp hơn ba lần so với thời điểm ban đầu. Tuy nhiên, con số này chỉ thực sự có ý nghĩa nếu nguồn vốn đến được những nơi có thể tạo ra cơ hội và việc làm. Nhiệm vụ trong thời gian tới là tiếp tục tháo gỡ các rào cản, mở rộng mạng lưới nhà đầu tư và đưa thêm vốn vào các nền kinh tế đang phát triển”.

Tạo việc làm là ưu tiên hàng đầu của Nhóm NHTG. Trong vòng 10 đến 15 năm tới, 1,2 tỷ thanh niên tại các nền kinh tế đang phát triển sẽ bước vào độ tuổi lao động, nhưng dự kiến chỉ có khoảng 420 triệu việc làm được tạo ra. Cứ 10 việc làm tại các nền kinh tế này thì có 9 việc làm do khu vực tư nhân tạo ra.

Chiến lược việc làm của Nhóm NHTG dựa trên ba trụ cột bổ trợ lẫn nhau: đầu tư vào vốn con người và cơ sở hạ tầng vật chất; xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động kinh doanh; và hỗ trợ khu vực tư nhân mở rộng quy mô. Chiến lược ưu tiên năm lĩnh vực có khả năng tạo nhiều việc làm, nơi những yếu tố nền tảng này có thể thúc đẩy đầu tư và tạo việc làm trên quy mô lớn: cơ sở hạ tầng và năng lượng, kinh doanh nông nghiệp, y tế, du lịch, và công nghiệp chế biến, chế tạo có giá trị gia tăng.

Trong năm tài khóa 2026, 55% tổng nguồn tài chính, gồm nguồn vốn của chính Nhóm và vốn huy động, được dành cho năm lĩnh vực này. Nhờ đó, những cải thiện về nền tảng và chính sách đã góp phần thu hút đầu tư tư nhân, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển và tạo thêm việc làm. Nguồn vốn tư nhân không chỉ tập trung ở những thị trường dễ tiếp cận nhất mà còn đến với các nền kinh tế có thu nhập thấp hơn. Tại đây, các nhà đầu tư trong nước và khu vực ngày càng bổ sung cho nguồn vốn toàn cầu trong việc hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và tạo việc làm.

Nhóm NHTG đang tìm cách thu hút thêm nhiều đối tượng nhà đầu tư. Trong khuôn khổ mô hình “khởi tạo để phân phối” (originate-to-distribute – O2D), Nhóm đang xây dựng các phương thức tập hợp và phân phối các khoản đầu tư cho các nhà đầu tư tổ chức ở quy mô lớn hơn. Qua đó, nhiều nguồn vốn dài hạn trên thế giới có thể được kết nối với các cơ hội đầu tư tại các nền kinh tế đang phát triển.

Mục tiêu rất rõ ràng: Huy động thêm vốn từ nhiều nguồn hơn và sử dụng nguồn vốn đó vào tạo việc làm và mở rộng cơ hội kinh tế.

P.V