Dòng chảy tín dụng động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tỉnh Đồng Tháp
Khi sản xuất, xuất khẩu và đầu tư cùng tăng tốc, tín dụng không còn đơn thuần là nguồn vốn bổ sung cho doanh nghiệp, mà đang trở thành một trong những “mạch dẫn” quan trọng đưa nguồn lực tài chính vào các động lực tăng trưởng của Đồng Tháp. Với dư nợ lớn tập trung vào nông nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa, xuất khẩu cùng yêu cầu mở rộng đầu tư cho chế biến sâu, chuyển đổi xanh, bài toán đặt ra với tín dụng ngân hàng không chỉ là tăng trưởng quy mô mà quan trọng hơn là vốn phải đi đúng địa chỉ, tạo thêm năng lực sản xuất và giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
Dòng vốn đang bám sát những động lực tăng trưởng
Bức tranh kinh tế tỉnh Đồng Tháp 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy, một nền kinh tế đang duy trì khá rõ nhịp tăng trưởng trên nhiều trụ cột. Sản lượng thủy sản nuôi và khai thác đạt 815.707 tấn, tăng 9,21% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 7,57 tỷ USD, tăng 8,15%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 143.573 tỷ đồng, tăng 14,9%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 13,02%. Đáng chú ý, tỉnh thu hút 17 dự án đầu tư mới với tổng vốn đăng ký khoảng 8.689 tỷ đồng.
Những con số này cho thấy nhu cầu vốn của nền kinh tế không chỉ nằm ở khu vực sản xuất nông nghiệp truyền thống, mà đang mở rộng sang công nghiệp chế biến, thương mại, xuất khẩu và các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao hơn.
Ở góc độ này, tín dụng trở thành một yếu tố có ý nghĩa đặc biệt. Vốn ngân hàng nếu được phân bổ đúng sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng công suất, nông dân nâng cấp phương thức sản xuất, doanh nghiệp xuất khẩu tăng năng lực đáp ứng đơn hàng và các dự án chế biến có thêm nguồn lực để hình thành những khâu giá trị cao hơn trong chuỗi sản xuất.
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 13 cho thấy, dư nợ 5 lĩnh vực ưu tiên trên địa bàn Khu vực 13 đạt 432.437 tỷ đồng, tăng 3,76% so với cuối năm 2025 và chiếm 78,48% tổng dư nợ. Riêng tỉnh Đồng Tháp, dư nợ 5 lĩnh vực ưu tiên đạt 195.883 tỷ đồng, tăng 5.170 tỷ đồng, tương đương 2,71% so với cuối năm 2025, chiếm 76,58% tổng dư nợ.
Đáng chú ý, cơ cấu dòng vốn cho thấy tín dụng đang gắn trực tiếp với các khu vực tạo ra giá trị cho nền kinh tế. Dư nợ cho vay nông nghiệp, nông thôn tại Đồng Tháp đạt 147.045 tỷ đồng; tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 33.458 tỷ đồng; tín dụng xuất khẩu đạt 12.631 tỷ đồng.
Đặc biệt, tín dụng xuất khẩu tăng 33,53% so với cuối năm 2025, trong khi dư nợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng 13,70%. Đây là 2 tốc độ tăng đáng chú ý trong bối cảnh xuất khẩu và khu vực doanh nghiệp đang đóng vai trò ngày càng lớn trong tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
Điểm đáng chú ý tín dụng Đồng Tháp hiện nay là yêu cầu về chất lượng vốn đang thay đổi. Một nền kinh tế dựa nhiều vào nông nghiệp và thủy sản không thể chỉ tăng trưởng bằng cách mở rộng diện tích, sản lượng. Động lực mới phải đến từ năng suất, công nghệ, chế biến sâu, logistics, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kế hoạch phát triển ngành chế biến thủy sản giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản bình quân 6,87%/năm, tổng giá trị sản xuất toàn ngành đạt 37.360 tỷ đồng và tổng sản lượng thủy sản đạt 1,409 triệu tấn. Tốc độ tăng trưởng sản lượng thủy sản chế biến được đặt mục tiêu trên 6%/năm, trong khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản chế biến phấn đấu tăng 10%/năm.
Muốn đạt được những mục tiêu đó, bài toán vốn sẽ không dừng ở khoản vay phục vụ vốn lưu động. Doanh nghiệp cần vốn trung và dài hạn để đầu tư hệ thống cấp đông siêu tốc, kho lạnh thông minh, tự động hóa dây chuyền, công nghệ bảo quản và chế biến sâu.
Quan trọng hơn, tỉnh định hướng tận dụng đầu, vỏ tôm, da và xương cá để phát triển collagen, gelatin, chitin, chitosan và thức ăn chăn nuôi. Đây chính là quá trình biến phụ phẩm thành sản phẩm có giá trị, chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên sản lượng sang tăng trưởng dựa trên giá trị gia tăng. Nếu tín dụng có thể đi cùng quá trình này, hiệu quả của một đồng vốn sẽ được đo không chỉ bằng doanh thu của doanh nghiệp vay vốn mà còn bằng năng lực sản xuất mới, việc làm, giá trị xuất khẩu và mức độ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Trong 5 lĩnh vực ưu tiên, dư nợ cho vay công nghiệp hỗ trợ tại Đồng Tháp đạt 2.714 tỷ đồng nhưng giảm 8,56% so với cuối năm 2025. Tín dụng doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao đạt 35 tỷ đồng, dù tăng mạnh về tỷ lệ do nền dư nợ thấp, nhưng quy mô tuyệt đối vẫn rất nhỏ. Đây là vấn đề khi Đồng Tháp đang đặt mục tiêu phát triển công nghiệp chế biến, chuyển đổi số, công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và sản xuất xanh.
Nói cách khác, tín dụng đã có độ phủ lớn đối với nông nghiệp, nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa và xuất khẩu, nhưng dư địa để vốn ngân hàng tham gia sâu hơn vào quá trình đổi mới công nghệ vẫn còn rất lớn. Điều này cũng đặt ra yêu cầu không chỉ đối với ngân hàng mà cả doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Doanh nghiệp phải chứng minh được phương án đầu tư khả thi, dòng tiền rõ ràng và năng lực quản trị. Ngân hàng cần tiếp tục cải tiến phương thức thẩm định đối với các dự án công nghệ, xanh và tuần hoàn. Còn chính quyền cần hoàn thiện hạ tầng, cơ chế chính sách và dữ liệu để giảm rủi ro cho dòng vốn.
Tăng trưởng tín dụng phải đi cùng sức khỏe nền kinh tế
Một chỉ dấu quan trọng khác là hoạt động đầu tư và sản xuất của Đồng Tháp đang tạo thêm “địa chỉ” cho dòng vốn. 9 tháng đầu năm, tỉnh ước có 2.410 doanh nghiệp thành lập mới, đạt 80,3% kế hoạch năm. Giải ngân đầu tư công đến ngày 30/9 đạt khoảng 7.810 tỷ đồng, bằng 68,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao điều chỉnh. Cùng với đó, kim ngạch xuất khẩu 7,57 tỷ USD và sản xuất công nghiệp tăng 13,02% cho thấy nhu cầu vốn cho sản xuất – kinh doanh đang được hỗ trợ bởi sức cầu thực tế của nền kinh tế.
Trong bối cảnh này, tín dụng cần được nhìn như một phần của hệ sinh thái tăng trưởng. Một khoản vay cho doanh nghiệp chế biến có thể kéo theo nhu cầu nguyên liệu của nông dân, dịch vụ logistics, kho bãi, lao động và xuất khẩu. Một dự án đầu tư mới có thể tạo thêm năng lực sản xuất và mở rộng dư địa tín dụng trong tương lai. Đó mới là vòng quay mà nền kinh tế cần tín dụng tạo năng lực sản xuất – sản xuất tạo dòng tiền – dòng tiền củng cố khả năng trả nợ – và năng lực trả nợ tạo nền tảng cho vòng tín dụng tiếp theo.
TS. Phạm Minh Tú, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 13 nêu quan điểm: “Thước đo quan trọng của tín dụng không chỉ là dư nợ tăng bao nhiêu, mà là đồng vốn tạo thêm được bao nhiêu năng lực sản xuất và giá trị gia tăng”.
Theo góc nhìn kinh tế tài chính, Đồng Tháp đang đứng trước một giai đoạn chuyển dịch đáng chú ý: từ tăng trưởng dựa nhiều vào sản lượng nông nghiệp sang mô hình coi trọng chế biến, xuất khẩu, công nghệ và liên kết chuỗi.
Trong quá trình đó, tín dụng cần chuyển từ tư duy “cung ứng vốn” sang “đồng hành với chuỗi giá trị”. Vốn cho nông nghiệp phải gắn với vùng nguyên liệu và đầu ra; vốn cho thủy sản phải gắn với chế biến sâu và tiêu chuẩn xuất khẩu; vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cần đi cùng nâng cao năng lực quản trị; còn vốn cho công nghệ phải có cơ chế phù hợp với đặc thù tài sản và dòng tiền của các dự án đổi mới sáng tạo.
Nếu giải được bài toán này, tín dụng sẽ không chỉ phản ánh quy mô của nền kinh tế mà trở thành một trong những công cụ trực tiếp nâng chất lượng tăng trưởng của Đồng Tháp.
Đồng Tháp bước vào những tháng cuối năm 2026 với nhiều chỉ dấu tích cực: sản xuất công nghiệp tăng, xuất khẩu tăng, thủy sản tăng sản lượng, doanh nghiệp mới tiếp tục gia tăng và dòng vốn đầu tư mới đạt gần 8.700 tỷ đồng.
Nhưng phía trước cũng là yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng. Thủy sản phải đi vào chế biến sâu. Nông nghiệp phải nâng năng suất và khả năng truy xuất. Doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ. Xuất khẩu phải tăng tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng. Và sản xuất phải tiến gần hơn tới mô hình xanh, tuần hoàn.
Trong bức tranh đó, tín dụng có thể trở thành lực đẩy quan trọng nếu dòng vốn được dẫn tới đúng những nơi tạo ra năng lực mới cho nền kinh tế.
Vì vậy, câu chuyện tín dụng Đồng Tháp trong giai đoạn tới không nên chỉ được đặt ở vấn đề “tín dụng tăng bao nhiêu?” mà cần chuyển sang vấn đề lớn hơn “mỗi đồng vốn ngân hàng đang giúp Đồng Tháp tạo thêm bao nhiêu giá trị, bao nhiêu năng lực sản xuất và bao nhiêu dư địa tăng trưởng mới?” Đó cũng là thước đo thực chất hơn để nhìn nhận vai trò của tín dụng trong hành trình Đồng Tháp nâng chất lượng tăng trưởng và định hình những động lực phát triển mới.