Khơi thông dòng vốn tín dụng phát triển tiềm năng kinh tế biển ở Khánh Hòa

Từ lợi thế biển đến dư địa tăng trưởng mới

9 tháng năm 2026, kinh tế tỉnh Khánh Hòa ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. GRDP tăng 11,21% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể kịch bản đề ra 9,59%, đưa địa phương vào nhóm có tốc độ tăng trưởng cao của cả nước.

Đáng chú ý, khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 17,45%, trong đó ngành xây dựng tăng tới 36,23%. Khu vực dịch vụ tăng 9,65%; doanh thu du lịch đạt hơn 67.951 tỷ đồng, tăng 21%, với hơn 20,4 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế hơn 7,1 triệu lượt.

Những con số này cho thấy một chuyển động quan trọng, các động lực tăng trưởng của tỉnh Khánh Hòa đang ngày càng gắn với đầu tư hạ tầng, đô thị, du lịch, công nghiệp, thương mại và không gian kinh tế biển.

Quy mô GRDP theo giá hiện hành 9 tháng đạt hơn 170.319 tỷ đồng. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng tăng lên 41,3%, trở thành khu vực lớn nhất trong cơ cấu kinh tế; dịch vụ - du lịch chiếm 40,52%. Hai khu vực này cộng lại đã chiếm hơn 81,8% nền kinh tế.

Trong cấu trúc ấy, biển không còn chỉ là một lợi thế tự nhiên. Biển đang trở thành không gian phát triển, nơi hội tụ cảng biển, logistics, công nghiệp năng lượng, đóng tàu, nuôi biển, du lịch, đô thị và các chuỗi dịch vụ giá trị gia tăng cao. Nhưng để không gian ấy thực sự “sinh ra” tăng trưởng, cần một yếu tố có tính quyết định vốn.

Dòng vốn đã dịch chuyển nhưng chưa đi hết chiều sâu

Số liệu thống kê tín dụng từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 10 cho thấy, tỉnh Khánh Hòa đang có một nền tảng vốn tương đối lớn. Nguồn vốn huy động trên địa bàn đạt khoảng 199.859 tỷ đồng, chiếm 44,28% tổng nguồn vốn huy động của khu vực; tăng 7,84% so với đầu năm. Dư nợ tín dụng đạt khoảng 205.674 tỷ đồng, chiếm 35,27% dư nợ của khu vực, tăng 1,16% so với đầu năm.

Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu dòng vốn, tín dụng đối với công nghiệp và xây dựng chiếm khoảng 54,93% tổng dư nợ; tín dụng xuất khẩu tăng 16,7%; dư nợ lĩnh vực nông, lâm, thủy sản tăng 9,46%. Tín dụng thương mại - dịch vụ tăng 1,92%. Đặc biệt, dư nợ bất động sản đạt 36.084 tỷ đồng, tăng 5,55%, chiếm 18,54% tổng dư nợ.

Những con số này phản ánh sức hấp thụ vốn của nền kinh tế đang khá rõ. Tuy nhiên, bài toán đặt ra không chỉ là tín dụng tăng bao nhiêu, mà quan trọng hơn là tín dụng đi vào đâu và tạo ra năng lực tăng trưởng mới như thế nào.

Với một địa phương có lợi thế đặc biệt về biển như Khánh Hòa, dư địa lớn nằm ở việc đưa dòng vốn từ các hoạt động có tính ngắn hạn sang những dự án tạo năng lực sản xuất, hạ tầng và chuỗi giá trị dài hạn.

Cảng biển mà không có logistics hiện đại sẽ khó phát huy hết công suất. Công nghiệp đóng tàu nếu thiếu hệ thống cung ứng, dịch vụ hậu cần và hạ tầng kết nối sẽ khó tạo ra hệ sinh thái hoàn chỉnh. Du lịch biển nếu chỉ tăng lượng khách mà không nâng được mức chi tiêu sẽ chưa chuyển hóa đầy đủ lợi thế tài nguyên thành giá trị kinh tế.

Nói cách khác, dòng vốn cần đi cùng quy hoạch và đi trước một bước trong việc hình thành hệ sinh thái kinh tế biển. Khánh Hòa đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển hệ thống cảng biển và logistics gắn với Khu kinh tế Vân Phong. Đây là lĩnh vực có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa cao tới vận tải, kho bãi, thương mại, công nghiệp chế biến, xuất nhập khẩu và dịch vụ tài chính.

Thực tế cho thấy địa phương đang chủ động tháo gỡ nhiều điểm nghẽn cho doanh nghiệp. Đối với Công ty Cổ phần Cảng Cam Ranh, tỉnh đang rà soát hồ sơ điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục và phát triển hoạt động cảng biển.

Không gian biển cần một “hạ tầng” tài chính tương xứng

Nghị quyết 20-NQ/TW đặt ra một tư duy phát triển mới: chuyển từ khai thác tài nguyên biển sang quản trị, khai thác hiệu quả không gian biển trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Mục tiêu đến năm 2030, tổng GRDP của các tỉnh, thành phố ven biển đóng góp trên 70% GDP cả nước; tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khu vực ven biển đạt trên 11%/năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, một trong những yêu cầu được đặt ra là hoàn thiện cơ chế giao, cho thuê, đấu giá, đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, khai thác không gian biển; đồng thời xác lập rõ các quyền chuyển nhượng, thế chấp, góp vốn, cho thuê lại. Đây chính là điểm giao giữa quản trị biển và tài chính.

Một tài sản không có quyền tài sản rõ ràng sẽ khó trở thành tài sản bảo đảm. Một dự án có dòng tiền dài nhưng thiếu cơ chế pháp lý ổn định sẽ khó tiếp cận nguồn vốn dài hạn. Khi rủi ro pháp lý cao, ngân hàng buộc phải thận trọng, cho dù dự án có tiềm năng thương mại lớn.

Bởi vậy, muốn mở rộng tín dụng cho kinh tế biển, không thể chỉ yêu cầu ngân hàng “bơm thêm vốn”. Cần đồng thời tạo lập một môi trường trong đó ngân hàng có thể nhìn thấy tài sản, nhìn thấy dòng tiền và đo được rủi ro.

Ông Bùi Huy Thọ, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 10 nêu quan điểm: “Phát triển kinh tế biển phải mở rộng đồng thời cả không gian phát triển và dư địa tín dụng”.

Dòng vốn ngân hàng chỉ thực sự đi xa khi đi cùng quy hoạch rõ ràng, quyền tài sản được xác lập và các dự án có phương án dòng tiền khả thi. Với Khánh Hòa, cần ưu tiên tín dụng cho những lĩnh vực tạo năng lực cạnh tranh dài hạn như cảng biển, logistics, đóng tàu, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng, nuôi biển công nghệ cao và du lịch chất lượng cao.

Khi một dự án cảng được đầu tư, giá trị không chỉ nằm ở doanh thu khai thác cảng, mà còn ở lượng hàng hóa, kho bãi, vận tải, bảo hiểm, dịch vụ tài chính và công nghiệp phía sau. Vì vậy, đánh giá hiệu quả tín dụng cần chuyển từ tư duy “một dự án - một khoản vay” sang tư duy “một dự án - một hệ sinh thái giá trị”.

Đây cũng là cách để ngân hàng vừa mở rộng tín dụng, vừa kiểm soát rủi ro và đồng hành với những động lực tăng trưởng thực chất của nền kinh tế.

Khơi thông từ pháp lý đến sản phẩm tín dụng

Tỉnh Khánh Hòa đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng GRDP 10,2%, giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công và tiếp tục xử lý toàn bộ 257 dự án tồn đọng, vướng mắc. Tỉnh cũng kỳ vọng sớm hoàn thiện các điều kiện để phát triển Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong, qua đó tạo thêm không gian thu hút đầu tư vào kinh tế biển, cảng biển, logistics và năng lượng. Đây là tiền đề quan trọng để ngành Ngân hàng mở rộng “khẩu độ” tín dụng.

Trước hết, cần tăng cường tín dụng trung và dài hạn cho những dự án hạ tầng có dòng tiền ổn định, đặc biệt là cảng biển, logistics và công nghiệp hỗ trợ. Tiếp đó là các sản phẩm tín dụng theo chuỗi, giúp doanh nghiệp vệ tinh của các dự án lớn tiếp cận vốn thay vì chỉ tập trung vào chủ đầu tư.

Một hướng khác là phát triển tín dụng xanh cho kinh tế biển. Cảng xanh, logistics xanh, tàu biển tiết kiệm nhiên liệu, năng lượng tái tạo, nuôi biển công nghệ cao hay hạ tầng chống chịu thiên tai đều là những lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn nhưng phù hợp với xu hướng tài chính xanh đang ngày càng rõ nét.

Quan trọng hơn, cần hình thành cơ chế phối hợp thường xuyên giữa chính quyền, ngân hàng và doanh nghiệp. Khi một dự án được tháo gỡ về quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư và xác định được dòng tiền, ngân hàng có thể nhanh chóng đánh giá và thiết kế phương án tín dụng phù hợp.

Khánh Hòa đang có lợi thế về biển nhưng lợi thế chỉ trở thành sức mạnh kinh tế khi được chuyển hóa thành những tài sản, dự án và chuỗi giá trị cụ thể. Trong quá trình đó, tín dụng không đơn thuần là nguồn tiền bổ sung cho nền kinh tế mà chính là một công cụ phân bổ nguồn lực.

Vấn đề vì thế không phải mở rộng tín dụng bằng mọi giá, mà là đưa vốn đến đúng nơi có khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới, kết nối được nhiều ngành và tạo dòng tiền bền vững.

Với đà tăng trưởng 11,21% trong 9 tháng, nền tảng ngân sách, đầu tư công, du lịch và công nghiệp đang mở ra một “cửa sổ” thuận lợi cho Khánh Hòa. Nếu đồng thời tháo được nút thắt pháp lý, hoàn thiện hạ tầng và thiết kế được dòng tín dụng phù hợp, không gian biển của tỉnh sẽ không chỉ là lợi thế địa lý mà có thể trở thành một không gian tăng trưởng mới, đủ sức tạo lực kéo cho cả vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.