Thống đốc FED phát tín hiệu tiếp tục tăng lãi suất

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Istanbul do Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức ngày 8/10, ông Christopher J. Waller cho biết quyết định tăng lãi suất của FED trong tháng 9 không xuất phát từ 1 vài số liệu riêng lẻ, mà phản ánh những thay đổi tích lũy trong suốt 1 năm qua.

Theo ông Waller, thị trường lao động Mỹ đã ổn định hơn, trong khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu và chưa có tiến triển rõ rệt. Sự thay đổi này khiến FED cần xem xét lại định hướng chính sách tiền tệ.

Lạm phát vẫn là mối quan tâm hàng đầu

Tháng 9/2026, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang Mỹ (FOMC) quyết định tăng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản, lên khoảng 3,75-4%, sau 9 tháng giữ nguyên.

Ông Waller cho biết, trong nửa cuối năm 2025, FED đã giảm lãi suất tổng cộng 75 điểm cơ bản qua 3 cuộc họp liên tiếp, nhằm ứng phó với những dấu hiệu suy yếu của thị trường lao động. Khi đó, lạm phát tương đối gần mục tiêu 2%, còn tỷ lệ thất nghiệp tăng và tốc độ tạo việc làm thấp. Việc giảm lãi suất được ông xem là biện pháp phòng ngừa nguy cơ kinh tế suy yếu.

Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, thị trường lao động dần ổn định, trong khi tiến trình giảm lạm phát chững lại. Xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng lên cao; triển vọng giá dầu duy trì ở mức cao đến năm 2027, áp lực giá từ nhu cầu phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và nguy cơ áp thêm thuế quan tiếp tục làm gia tăng lo ngại về lạm phát.

Dù chỉ số PCE lõi từng giảm xuống 0,1% trong tháng 6 và tháng 7, các tín hiệu tích cực này chưa đủ để củng cố niềm tin rằng lạm phát sẽ tiếp tục giảm bền vững.

Dữ liệu tháng 8 cho thấy PCE lõi tăng 0,25% so với tháng trước và 3% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số này đã dao động trong khoảng 2,5-3% kể từ mùa xuân năm 2024, cao hơn mục tiêu 2% của FED.

Trong khi đó, báo cáo việc làm tháng 9 cho thấy thị trường lao động vẫn tương đối vững chắc, tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp và gần với mức trung bình trong dự báo dài hạn của các nhà hoạch định chính sách.

Theo ông Waller, những dữ liệu này củng cố nhận định rằng thị trường lao động đang ổn định, còn lạm phát vẫn quá cao. Sau gần 5 năm rưỡi lạm phát vượt mục tiêu, ông cũng lo ngại người tiêu dùng, nhà đầu tư và doanh nghiệp có thể điều chỉnh kỳ vọng lạm phát trong tương lai lên cao hơn.

Vì vậy, trong ngắn hạn, FED cần tập trung nhiều hơn vào mục tiêu kiểm soát lạm phát. Nếu các số liệu kinh tế tiếp tục diễn biến như dự kiến, ông Waller cho rằng việc tăng thêm lãi suất sẽ giúp đưa lạm phát trở lại mức 2% sớm hơn.

FED cần giữ linh hoạt trong điều hành lãi suất

Bên cạnh triển vọng kinh tế, ông Waller nhấn mạnh cách FED truyền tải định hướng chính sách có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của thị trường.

Ông đưa ra 3 cách tiếp cận. FED có thể không phát tín hiệu về lộ trình lãi suất, nhưng điều này dễ khiến thị trường dự báo sai và gây biến động. Ngược lại, cam kết cụ thể về số lần và thời điểm tăng lãi suất có thể giúp thị trường dễ dự đoán hơn, song sẽ thiếu linh hoạt nếu triển vọng kinh tế thay đổi.

Phương án ông Waller đề xuất là phát tín hiệu về hướng đi dự kiến, nhưng không cố định lộ trình. Chẳng hạn, các nhà hoạch định chính sách có thể cho biết lãi suất nhiều khả năng tăng tổng cộng 75 điểm cơ bản trong 6 tháng tới mà không cam kết cụ thể thời điểm hoặc tốc độ tăng.

Theo ông, cách tiếp cận này vừa giúp thị trường hình dung rõ hơn về định hướng chính sách, vừa cho phép FED điều chỉnh quyết định theo dữ liệu mới và tác động của chúng đối với 2 mục tiêu ổn định giá cả, việc làm tối đa.

Dự báo tại cuộc họp tháng 9 cho thấy, trong số 18 thành viên FOMC, có 16 người cho rằng FED sẽ tăng lãi suất ít nhất 1 lần trong 2 cuộc họp còn lại của năm 2026; trong đó, 4 người dự báo lãi suất sẽ tăng thêm 2 lần. Với năm 2027, có 8 thành viên dự báo lãi suất vào cuối năm sẽ cao hơn 0,5 điểm phần trăm so với mức hiện tại.

Ông Waller lưu ý các dự báo này không đồng nghĩa với một lộ trình đã được xác định trước. Thời điểm tăng lãi suất có thể linh hoạt, không nhất thiết diễn ra trong các cuộc họp liên tiếp, nhưng cần được thực hiện trong khoảng thời gian hợp lý nếu dữ liệu tiếp tục ủng hộ việc thắt chặt chính sách.

Thông điệp của ông Waller là FED có thể phát tín hiệu rõ hơn về hướng đi của lãi suất, nhưng quyết định cuối cùng vẫn phải dựa trên diễn biến kinh tế và mục tiêu đưa lạm phát trở lại mức 2%.

Phát biểu của ông Waller diễn ra trong bối cảnh thị trường vẫn nghiêng về khả năng FED giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 28/10. Theo các dự báo, xác suất FED duy trì lãi suất ở mức hiện tại được thị trường đánh giá là 82,8%, trong khi khả năng lãi suất tăng lên 4-4,25% là 17,2%.