Áp lực nợ gia đình gia tăng, thâm hụt ngân sách Mỹ gần 2.000 tỷ USD

Thu nhập, tài sản tăng nhưng áp lực trả nợ chưa giảm

Theo Khảo sát Tài chính Người tiêu dùng năm 2025 do Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) công bố mới đây, thu nhập trung vị thực tế của các hộ gia đình Mỹ tăng 7% trong giai đoạn 2022–2025, lên 82.200 USD. Giá trị tài sản ròng trung vị thực tế cũng tăng 2%, đạt 215.900 USD.

Tuy nhiên, thu nhập không tăng đồng đều giữa các nhóm gia đình. Trong khi thu nhập trung vị tăng, thu nhập trung bình thực tế lại giảm 6%, xuống còn 145.200 USD. Theo FED, các gia đình có thu nhập và tài sản thấp hơn ghi nhận mức tăng nhẹ về thu nhập, trong khi nhóm có thu nhập cao hơn chứng kiến thu nhập giảm.

Về tài sản, giá trị tài sản ròng trung bình thực tế tăng 7%, lên 1,24 triệu USD. Nhà ở tiếp tục là một thành phần quan trọng trong tài sản của các gia đình Mỹ. Tỷ lệ sở hữu nhà đạt 66% năm 2025, gần như không đổi so với năm 2022. Với những gia đình sở hữu nhà, giá trị nhà ở ròng trung vị, sau khi trừ các khoản nợ được bảo đảm bằng nhà ở, tăng từ 218.900 USD lên 230.000 USD.

Tỷ lệ tham gia các chương trình hưu trí cũng tăng nhẹ lên khoảng 65%. Trái lại, tỷ lệ gia đình nắm giữ cổ phiếu trực tiếp hoặc gián tiếp giảm từ 58% xuống 56%. Dù số gia đình tham gia thị trường chứng khoán giảm nhẹ, giá trị cổ phiếu trung vị của nhóm đang nắm giữ tài sản này vẫn tăng 36%, từ 56.900 USD lên 77.400 USD.

Điểm đáng chú ý nằm ở tình hình nợ. Khoảng 77% hộ gia đình Mỹ có ít nhất một khoản nợ, gần như không thay đổi so với năm 2022. Mức nợ trung vị và trung bình các khoản nợ cũng không biến động đáng kể. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ gia đình có nghĩa vụ trả nợ vượt 40% thu nhập tăng từ 6,5% lên 8,6%, mức cao nhất kể từ năm 2013.

Như vậy, dù quy mô nợ nhìn chung ổn định, gánh nặng trả nợ vẫn tăng đối với 1 bộ phận gia đình. Tỷ lệ trả nợ cao so với thu nhập cũng là yếu tố cần lưu ý khi đánh giá khả năng cân đối tài chính của khu vực hộ gia đình Mỹ.

Chi ngân sách tăng nhanh hơn thu

Ở cấp độ tài khóa, báo cáo đánh giá ngân sách tháng 9/2026 của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho thấy thâm hụt ngân sách liên bang tiếp tục tăng trong năm tài chính 2026.

Theo ước tính của CBO, thâm hụt ngân sách đạt gần 1.993 tỷ USD, tăng 218 tỷ USD, tương đương 12%, so với mức 1.775 tỷ USD của năm tài chính 2025. Tổng thu ngân sách tăng 3%, lên 5.403 tỷ USD, trong khi tổng chi tăng 6%, lên 7.396 tỷ USD. Khoảng cách giữa tốc độ tăng thu và chi khiến thâm hụt ngân sách tiếp tục nới rộng.

Thuế thu nhập cá nhân tăng 188 tỷ USD, tương đương 7%, lên 2.844 tỷ USD. Thuế tiền lương phục vụ các chương trình an sinh xã hội tăng 67 tỷ USD, lên 1.815 tỷ USD. Tính chung, nguồn thu từ 2 nhóm thuế này tăng 255 tỷ USD so với năm trước.

Ở chiều ngược lại, thuế thu nhập doanh nghiệp giảm 70 tỷ USD, tương đương 16%, xuống 382 tỷ USD. Thu từ thuế quan hải quan, bao gồm thuế nhập khẩu, cũng giảm 22 tỷ USD, tương đương 11%, còn 172 tỷ USD. Theo CBO, việc hoàn trả các khoản thu theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là 1 trong những yếu tố tác động đến nguồn thu thuế quan.

Áp lực chi tiêu thể hiện rõ ở các chương trình phúc lợi và khoản thanh toán lãi nợ công. Chi cho an sinh xã hội tăng 86 tỷ USD, Medicare tăng 77 tỷ USD và Medicaid tăng 55 tỷ USD. Tổng chi cho 3 chương trình này tăng 217 tỷ USD, tương đương 7%, so với năm tài chính trước.

Đáng chú ý, chi phí lãi ròng trên nợ công tăng 115 tỷ USD, tương đương 11%, lên 1.143 tỷ USD. CBO cho biết mức tăng phản ánh quy mô nợ lớn hơn và lãi suất dài hạn cao hơn so với năm tài chính 2025. Lãi suất ngắn hạn thấp hơn chỉ bù đắp được một phần mức tăng này.

Chi phí trả lãi ngày càng lớn đồng nghĩa ngân sách phải dành thêm nguồn lực để phục vụ các khoản nợ hiện hữu. Cùng với đà tăng của các chương trình chi tiêu lớn, đây là 1 trong những yếu tố khiến thâm hụt ngân sách Mỹ tiếp tục ở mức cao.

Các số liệu được CBO và FED công bố diễn ra trong bối cảnh, nợ công Mỹ đã vượt 40.370 tỷ USD. Quy mô nợ lớn, cùng khoản chi trả lãi tăng, tiếp tục đặt ra vấn đề về khả năng cân đối thu chi ngân sách trong những năm tới.