Hành động sớm để "đón đầu" áp lực chính sách tiền tệ

Đó là chia sẻ của Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đoàn Thái Sơn tại cuộc Họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 do Văn phòng Chính phủ tổ chức ngày 6/9. Tại cuộc họp, Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn đã có những phân tích nhằm làm rõ các vấn đề liên quan đến lạm phát, lãi suất, tỷ giá, thị trường vàng...

Với lạm phát, Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn cho biết, lạm phát cơ bản trong thời gian qua duy trì trên mức 3%. Đây là chỉ số đáng lo ngại, vì thông thường, ngưỡng 3% đã được coi là dấu hiệu cảnh báo trong điều hành chính sách.

Lạm phát gia tăng do cả nguyên nhân trong nước và quốc tế. Từ bên ngoài, áp lực lạm phát toàn cầu vẫn rất lớn, với chi phí sản xuất và nhập khẩu tăng mạnh do biến động giá năng lượng, nguyên vật liệu. Trong nước, giá thuê nhà, ăn uống ngoài gia đình và giá vàng tăng, cùng với việc điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, đã tạo thêm gánh nặng lạm phát.

Từ thực tế trên, Phó Thống đốc cho biết, NHNN đồng tình với Bộ Tài chính về việc cần theo dõi sát sao và điều hành một cách rất linh hoạt. Khi có diễn biến mới, cần phải đi trước, đón đầu.

"Nếu lạm phát tiếp tục có dấu hiệu gia tăng, cần có ngay các biện pháp điều hành trước để đón đầu xu hướng, không thể chủ quan chờ đợi. Kinh nghiệm cho thấy, nếu lạm phát đã vượt một ngưỡng nhất định thì các giải pháp kiểm soát sau đó sẽ phải trả giá rất đắt. Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát để có những biện pháp kịp thời theo thẩm quyền và đề xuất với Chính phủ", Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn nói.

Tại cuộc họp, Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn cũng thông tin, tính đến ngày 31/8, lãi suất cho vay bình quân mới ở mức 6,38%, giảm 0,56% so với cuối năm 2024.

Về dư nợ tín dụng, tính đến cuối tháng 8/2025, tín dụng toàn nền kinh tế tăng 11,68% so với cuối năm trước. Nếu tính trọn một năm, tín dụng tăng khoảng 20,19%, mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi thông thường chỉ khoảng 14,5%.

Theo Phó Thống đốc, tín dụng tăng cao dẫn tới 2 hệ quả: Thứ nhất, các ngân hàng buộc phải tăng huy động vốn, khả năng kéo lãi suất huy động lên cao, rồi lãi suất cho vay cũng tăng theo; thứ hai, tăng trưởng tín dụng mạnh đồng nghĩa cung tiền nhiều hơn, gây áp lực lạm phát trong dài hạn.

Trong năm nay, đặc biệt tháng 8 vừa qua, tỷ giá chịu nhiều áp lực. Để ứng phó, Phó Thống đốc cho biết, NHNN đã điều hành linh hoạt tỷ giá, phối hợp với công cụ lãi suất, thanh khoản và sẵn sàng bán ngoại tệ khi cần thiết. "Tính đến ngày 4/9/2025, tỷ giá giao dịch ở mức 26.380 đồng/USD, giảm 0,09% so với ngày 22/8", Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn thông tin.

Diễn biến thị trường thời gian qua, cộng với các nguyên nhân khách quan từ tình hình thế giới, áp lực tỷ giá thời gian tới được dự báo vẫn còn lớn.

Đối với quản lý thị trường vàng, Phó Thống đốc cho biết, khoảng một tuần gần đây, giá vàng thế giới tăng vọt, quy đổi sang tiền Việt Nam đã tăng hơn 3 triệu đồng/lượng. Cùng lúc đó, một phần hoạt động truyền thông về giá vàng tăng, tạo tâm lý kỳ vọng giá vàng phá đỉnh lên 3.500 USD/ounce lan rộng, khiến nhu cầu mua vàng tích trữ tăng mạnh.

Theo Phó Thống đốc, có một số yếu tố chính khiến giá vàng tăng trong thời gian qua, đó là: Giá vàng thế giới tăng rất cao; kỳ vọng và tâm lý của thị trường rằng giá vàng sẽ tăng tiếp, dẫn đến nhu cầu mua vàng của người dân tăng rất cao; thiếu hụt nguồn cung do thị trường đang trong quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý vàng theo cơ chế mới, nên NHNN tạm thời dừng việc bán vàng SJC ra thị trường, dẫn cung vàng trên thị trường trở nên khá là khan hiếm.

Số liệu của NHNN cho thấy nhu cầu vàng dự trữ của các doanh nghiệp vàng không cao, vì vàng khác các mặt hàng khác là không thể dự trữ do chi phí vốn rất lớn.

Về tình hình thị trường vàng, theo chỉ đạo của Chính phủ, NHNN cũng mới kết thúc đợt thanh tra đối với tất cả các doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn cũng như ngân hàng thương mại có mảng kinh doanh vàng lớn và đang trong quá trình triển khai thực hiện kết luận thanh tra.

"Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, NHNN sẽ tăng cường triển khai thanh tra, kiểm tra để làm rõ việc này cùng với các bộ ngành liên quan để xử lý các vi phạm nếu có. Quan trọng nhất là phải khẩn trương triển khai các giải pháp điều hành thị trường vàng theo cơ chế mới mà Chính phủ đã thông qua", Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn nhấn mạnh.