Chiến dịch 500 ngày đêm - Hành trình tri ân, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), ngày 2/4/2026, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị, mảnh đất linh thiêng và hào hùng, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo) đã phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Đây là Chiến dịch có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc; là sự cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về thực hiện chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng.

Một số kết quả bước đầu triển khai thực hiện

Thông tin về những kết quả của việc triển khai thực hiện Chiến dịch tính từ thời điểm phát động (ngày 2/4/2026) đại diện Ban Chỉ đạo quốc gia cho biết:

Đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo; tham mưu đề xuất ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn, Ban Chỉ đạo quốc gia đã được kiện toàn theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; ban hành Quy chế hoạt động, Chương trình, Kế hoạch hoạt động năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030. Đã tổ chức Lễ phát động Chiến dịch 500 ngày đêm; Tổ chức Hội nghị triển khai công tác năm 2026 và các cuộc họp của Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia với các ban, bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia, Tổ giúp việc. Ban hành đồng bộ các văn bản để chỉ đạo, triển khai thực hiện nhiệm vụ.

Đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, để hoàn thành mục tiêu Chiến dịch, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2026-2027 cho các đơn vị. Chỉ đạo tiếp tục duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ (trong nước 5 đội; Lào 8 đội; Campuchia 11 đội); đồng thời, rà soát, đề xuất thành lập lâm thời các đội tìm kiếm, quy tập; bảo đảm kinh phí, trang bị, phương tiện phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu hài cốt liệt sĩ.

Đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ (trong nước 242, Lào 173, Campuchia 694) và 2 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang. Tổ chức 2 Hội thảo khoa học xác minh, kết luận thông tin mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi (ngày 29/5/2026) và khu vực công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh (ngày 8/6/2026).

Đặc biệt, ngay sau Hội thảo, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia Phạm Thị Thanh Trà đã chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, huy động mọi nguồn lực, sử dụng phương pháp, công nghệ hiện đại (rađa xuyên đất) để sớm khảo sát, đào tìm, quy tập hài cốt liệt sĩ (hiện nay, đang tổ chức đào tìm tại khu vực Nghĩa trang liệt sĩ phường Đắk Cẩm và khu vực đường Trường Chinh, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi).

Tổ chức 8 đoàn công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng và Ban Chỉ đạo quốc gia dự lễ truy điệu và an táng 181 hài cốt liệt sĩ tại các địa phương thuộc Quân khu 2, 4, 5. Tổ chức 3 đoàn công tác đi Lào, Campuchia kiểm tra thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và dự Lễ khánh thành Đài hữu nghị Việt Nam - Campuchia tại tỉnh Pua-sát/Campuchia.

Các Quân khu đã thành lập 360 đội rà phá bom mìn, quân số gần 5.000 người, sử dụng 1.311 thiết bị dò bom mìn (riêng Tuyên Quang thành lập 159 đội rà phá, quân số gần 3.000 người, sử dụng 461 thiết bị dò bom mìn), đã tổ chức rà phá bom mìn, vật nổ để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được 3.500 ha/22.725 ha (đạt 15,4%); trong đó, tại vùng lõi Vị Xuyên/Tuyên Quang đã rà phá được 1.795/4.460 (đạt 40,25%).

Công tác tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ Bộ Quốc phòng đã ban hành Hướng dẫn, Quy trình kỹ thuật Lấy mẫu - Vận chuyển - Bàn giao - Bảo quản - Lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ. Tổ chức Hội nghị tập huấn toàn quốc hướng dẫn công tác lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ (ngày 28/4/2026). Chỉ đạo tổ chức làm trước lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Nghi Lộc (xã Đông Lộc, tỉnh Nghệ An) (ngày 15/5/2026).

Đến nay, 100% quân khu, các tỉnh, thành phố đã xây dựng kế hoạch; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu, quân số 3.615 người; tổ chức làm trước, lấy mẫu tại 3.651 mộ liệt sĩ (mộ đủ điều kiện lấy mẫu 2.510 mộ, tỷ lệ 68,75%; không đủ điều kiện lấy mẫu 1.145 mộ).

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ; cơ bản hoàn thành nghiên cứu, xây dựng phần mềm báo cáo tiến độ, kết quả “Chiến dịch 500 ngày đêm”, bảo đảm xong trước ngày 15/6/2026 để phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành của Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia.

Công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Bộ Nội vụ đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP ngày 6/5/2026 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN; Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG ngày 31/5/2026 của Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về Quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Bộ Quốc phòng (Viện Pháp y Quân đội) đã tiếp nhận 192 mẫu hài cốt liệt sĩ của các tỉnh, thành phố (Nghệ An 141 mẫu; Hải Phòng 33 mẫu; Ninh Bình 7 mẫu; Hưng Yên 6 mẫu; Quảng Ninh 5 mẫu). Tiến hành tách chiết 4 mẫu thân nhân liệt sĩ, 72 mẫu hài cốt liệt sĩ.

Một số nhiệm vụ trọng tâm

Trên cơ sở những kết quả và kinh nghiệm bước đầu trong triển khai Chiến dịch thời gian qua; để hoàn thành các chỉ tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm đã đặt ra, theo Chương trình hoạt động, Kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia đã xác định một số nội dung nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, đó là:

Nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; trọng tâm là Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và các văn bản hướng dẫn thi hành bảo đảm đồng bộ, sát thực tiễn, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thuận lợi trong triển khai thực hiện.

Đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp quan tâm vào cuộc lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh các hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trọng tâm địa bàn trong nước, các khu vực địa bàn còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ, nhất là thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. Trong công tác tìm kiếm, quy tập, đặc biệt quan tâm 3 vấn đề:

(1) Đẩy mạnh hơn nữa, phát huy hơn nữa hiệu quả hoạt động thông tin, tuyên truyền, cung cấp thông tin; ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đẩy nhanh tốc độ, sự chính xác trong nhận diện, phân tích, phân lập dữ liệu hồ sơ về liệt sĩ, để bóc tách, tìm kiếm, quản lý các trường thông tin hữu ích để tìm kiếm, quy tập. Căn cứ vào thông tin hiện có, thành lập các tổ công tác xuống các thôn, bản, đặc biệt là các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng còn nhiều hài cốt liệt sĩ để họp với nhân dân, các già làng, trưởng bản, người cao tuổi để nắm thông tin, xác minh, kết luận thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.

(2) Trên cơ sở các kết quả rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, danh sách liệt sĩ; và đặc biệt là kết quả xác minh, kết luận địa bàn lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của Ban Chỉ đạo các cấp; kết quả giải mã ký hiệu, phiên hiệu đơn vị để tổ chức các cuộc Hội thảo khoa học xác minh, kết luận thông tin, nhất là thông tin về mộ liệt sĩ tập thể, để khảo sát, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

(3) Ưu tiên tăng cường lực lượng, phương tiện, công tác bảo đảm cho hoạt động tìm kiếm, quy tập; phát huy lực lượng tại chỗ, chuyên trách; đồng thời kiện toàn, bổ sung và đề xuất thành lập các đội lâm thời để bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ, đạt được chỉ tiêu của Chiến dịch.

Chỉ đạo triển khai đồng bộ công tác tổ chức lấy mẫu, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc; trong đó tổ chức các đoàn công tác liên ngành đi kiểm tra, nắm tình hình, đôn đốc các địa phương thực hiện bảo đảm đúng quy trình, quy định. Chỉ đạo điều phối các đơn vị giám định ADN chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức tiếp nhận mẫu hài cốt liệt sĩ do địa phương bàn giao theo quy định tại Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP và Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG.

Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thu thập, phân tích, đối chiếu ADN cho thân nhân liệt sĩ để tích hợp vào ngân hàng gen xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; theo thông tin từ Bộ Công an, Bộ đang hoàn thiện Kế hoạch “Mở đợt Cao điểm triển khai thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin”, dự kiến triển khai đồng loạt trên toàn quốc từ ngày 20/6/2026 đến ngày 20/7/2027 với số lượng dự kiến khoảng 250.000 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ (Báo cáo số 1161/BCA-C06 ngày 05/6/2026 của Bộ Công an).

Đẩy mạnh tăng cường hợp tác quốc tế trong cung cấp, trao đổi thông tin, di vật, kỷ vật; chia sẻ kinh nghiệm, bồi dưỡng nâng cao năng lực, kỹ thuật và công nghệ giám định ADN phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; trọng tâm là các nước: Lào, Campuchia, Mỹ, Úc, Hàn Quốc, Trung Quốc...

Chỉ đạo đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về Chiến dịch 500 ngày đêm; tập trung vào 2 mục đích chủ yếu: (1) Lan tỏa ý nghĩa nhân văn, nghĩa tình của Chiến dịch 500 ngày đêm, huy động mọi nguồn lực, sự chung tay vào cuộc của cả hệ thống chính trị; (2) Thu thập được nhiều thông tin có giá trị để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.