Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh LDR lên 95%, từng bước áp dụng chuẩn Basel III

Ngày 30/9/2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ký ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Thông tư gồm 3 chương, 38 điều và 4 phụ lục, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Theo NHNN, Thông tư được xây dựng nhằm đồng bộ với các quy định về tỷ lệ an toàn vốn và hệ thống kiểm soát nội bộ theo chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế Basel III, đồng thời kế thừa một số nội dung của Thông tư 22/2019/TT-NHNN và tham khảo các hướng dẫn mới của Ủy ban Basel, kinh nghiệm quốc tế.

Trần LDR được nâng từ 85% lên 95%

Một trong những thay đổi đáng chú ý tại Thông tư 50 là điều chỉnh giới hạn tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

Theo quy định mới, ngân hàng phải duy trì LDR tối đa 95%, thay cho mức 85% theo quy định hiện hành. Cùng với việc thay đổi giới hạn, Thông tư 50 cũng hướng dẫn lại phương pháp tính LDR nhằm phản ánh đúng hơn bản chất và ý nghĩa kinh tế của tỷ lệ này.

Theo phương pháp mới, tổng tiền gửi để tính LDR bao gồm nhiều cấu phần và được điều chỉnh bởi các khoản loại trừ theo quy định. Đáng chú ý, đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, 80% số dư được loại trừ khi xác định tổng tiền gửi; Thống đốc NHNN có thể quyết định một tỷ lệ khác trong từng thời kỳ.

Bên cạnh đó, cách xác định dư nợ cho vay cũng được điều chỉnh. Theo quy định, một số khoản cho vay không thuộc phạm vi phản ánh rủi ro tín dụng của ngân hàng được loại trừ khi xác định tổng dư nợ cho vay để tính LDR.

Việc thay đổi cả mức trần và phương pháp tính khiến LDR trong khuôn khổ mới được đặt trong một cách tiếp cận rộng hơn về quản lý nguồn vốn và thanh khoản ngân hàng.

LCR, NSFR được đưa vào lộ trình áp dụng

Cùng với LDR, Thông tư 50 đưa vào khuôn khổ quản lý hai tỷ lệ thanh khoản mới là tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), cùng tỷ lệ đòn bẩy (LEV). Đây là các chỉ tiêu được xây dựng theo định hướng tiếp cận các chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế.

Theo lộ trình, từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng không đăng ký áp dụng sớm sẽ phải thực hiện LCR và NSFR theo quy định tại Thông tư 50.

Đối với LCR, mức tối thiểu được áp dụng từ 50% kể từ ngày 1/10/2028, sau đó tăng 10 điểm phần trăm mỗi năm, lên 60% từ năm 2029, 70% từ năm 2030, 80% từ năm 2031, 90% từ năm 2032 và đạt 100% từ ngày 1/10/2033.

Với NSFR, mức tối thiểu được áp dụng từ 90% kể từ ngày 1/10/2028, tăng lên 95% từ ngày 1/10/2029 và đạt 100% từ ngày 1/10/2030. Như vậy, theo lộ trình, NSFR đạt ngưỡng 100% sớm hơn LCR.

Các ngân hàng có năng lực, quản trị tốt có thể đăng ký áp dụng sớm theo lộ trình hoặc áp dụng ngay ngưỡng 100% đối với cả LCR và NSFR. Riêng tỷ lệ đòn bẩy LEV chỉ được áp dụng khi có quyết định của Thống đốc NHNN.

Đủ chuẩn thanh khoản, ngân hàng được gỡ giới hạn LDR

Một điểm đáng chú ý trong cơ chế mới là mối liên hệ giữa LDR với hai tỷ lệ thanh khoản LCR và NSFR.

Trong thời gian áp dụng LCR và NSFR nhưng chưa đạt ngưỡng 100%, ngân hàng thực hiện LDR theo quy định mới của Thông tư 50. Đồng thời, ngân hàng không phải áp dụng các tỷ lệ tương ứng theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN, gồm tỷ lệ khả năng chi trả, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn và LDR theo Thông tư 22.

Đáng chú ý hơn, khi ngân hàng đạt ngưỡng 100% đối với cả LCR và NSFR, ngoài việc không phải áp dụng các tỷ lệ nói trên của Thông tư 22, ngân hàng cũng không phải tuân thủ giới hạn LDR theo Thông tư 50. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn phải tính toán và báo cáo LDR theo quy định.

Như vậy, khuôn khổ mới không chỉ đơn thuần nâng trần LDR từ 85% lên 95% mà còn thay đổi cách tiếp cận đối với quản lý thanh khoản. Khi chưa đạt đầy đủ các chuẩn thanh khoản mới, ngân hàng vẫn chịu giới hạn LDR; khi đạt đồng thời LCR và NSFR ở mức 100%, giới hạn LDR được gỡ bỏ.

Cơ chế này cũng tạo lộ trình để các ngân hàng chủ động lựa chọn thời điểm áp dụng sớm các chuẩn thanh khoản mới. Theo NHNN, việc thiết kế các quy định mới nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản trị rủi ro, từng bước đưa hoạt động của hệ thống ngân hàng tiệm cận chuẩn mực Basel III đang được áp dụng tại nhiều quốc gia.

Thông tư 50/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.