Tạo lập môi trường phát triển công nghiệp an ninh, quốc phòng

Thảo luận tại hội trường, các đại biểu tán thành với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp nhằm kịp thời thể chế hóa Kết luận 158 ngày 26/5/2025 của Bộ Chính trị; hoàn thiện, đồng bộ hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách, tạo lập môi trường phát triển công nghiệp an ninh, đáp ứng yêu cầu cấp bách của tình hình thực tiễn, phát triển qua đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Các đại biểu cũng cho rằng, việc sửa đổi tập trung vào thiết kế lại cơ chế Quỹ, Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia và mô hình quản lý phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới và chủ trương phát triển công nghiệp lưỡng dụng.

Tham gia thảo luận tại hội trường, đại biểu Lê Nhật Thành, Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội nhất trí với việc sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 20, điểm a khoản 4 Điều 21 và Điều 22 của Luật hiện hành để bổ sung quy định “Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh”; điều chỉnh tên gọi “Quỹ Công nghiệp quốc phòng, an ninh” theo quy định của Luật hiện hành thành “Quỹ Công nghiệp quốc phòng”; bổ sung một số quy định về cơ chế đặc thù, chấp nhận rủi ro, có thể đầu tư mạo hiểm vào các hoạt động liên quan nhằm xây dựng công nghiệp an ninh.

Đại biểu Lê Nhật Thành cũng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu thêm khái niệm Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh tại khoản 1a, Điều 22 cho rõ ràng hơn, bao quát nhu cầu thực tiễn, bám sát tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị (tại Kết luận số 158-KL/TW) về thành lập Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh với các cơ chế đặc thù nhằm xây dựng công nghiệp an ninh; đồng thời, nghiên cứu chỉnh sửa khái niệm Quỹ Công nghiệp quốc phòng tại khoản 1, Điều 22 cho thống nhất.

Bày tỏ quan điểm của mình, đại biểu Dương Khắc Mai, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng tán thành cao với việc tách Quỹ Công nghiệp quốc phòng, an ninh để thành lập Quỹ Công nghiệp quốc phòng và Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh; cho rằng quy định thành lập 2 Quỹ như vậy nhằm giúp cho Bộ Quốc phòng và Bộ Công an theo chức năng nhiệm vụ của mình có những chỉ đạo định hướng sát thực tế hơn. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị rà soát kỹ các nhiệm vụ chi của Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh, bảo đảm không trùng lặp với nhiệm vụ chi các Quỹ hiện nay như Quỹ Đầu tư mạo hiểm quốc gia, Quỹ Phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp được Quốc hội thông qua trước khi có Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Vì vậy, đại biểu cho rằng cơ quan chủ trì soạn thảo nên tiếp tục nghiên cứu, rà soát, cập nhật đầy đủ tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đối với cả Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh và Quỹ Công nghiệp quốc phòng, đồng thời tham khảo quy định của Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để bổ sung nguyên tắc hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh.

Góp ý về cơ chế trích lập Quỹ của cơ sở nồng cốt, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng, Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh đề nghị Ban soạn thảo xem xét bổ sung tiêu chí xác định cơ sở nòng cốt, tránh trường hợp mở ra quá rộng, tạo gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp. Theo đại biểu, đây là vấn đề quan trọng vì tính chất sản phẩm quốc phòng, an ninh có mức rủi ro, chi phí và chu kỳ đầu tư rất lớn, cần được lựa chọn có trọng điểm.

Đại biểu Trần Văn Tiến, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ cho rằng, chức năng, nhiệm vụ của 2 Quỹ này nên thống nhất. Theo đó, Quỹ Công nghiệp quốc phòng có chức năng hỗ trợ một số nhiệm vụ, còn Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh không chỉ hỗ trợ, mà còn trực tiếp đầu tư một số nhiệm vụ cụ thể. Quỹ Công nghiệp quốc phòng không có chức năng đầu tư phát triển trực tiếp, mà chỉ được hỗ trợ khi có đối tác. "Tôi đề nghị chức năng của 2 Quỹ này có tính tương đồng như nhau, tức là đầu tư phát triển với nhiệm vụ nhất định”, đại biểu Trần Văn Tiến đề nghị.

Đồng tình với việc bổ sung quy định về Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh và Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia trong dự thảo luật, đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai cho rằng, đây là sự kế tục phát triển để xây dựng công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh xứng đáng với mục tiêu đã nêu trong dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là "Xây dựng công nghiệp quốc phòng, an ninh hiện đại, tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, xây dựng tiềm lực, đất nước trong giai đoạn mới".

Cũng theo đại biểu Trịnh Xuân An, cơ chế hoạt động của công nghiệp quốc phòng và công nghiệp an ninh khác nhau; hệ thống doanh nghiệp của 2 bên, cách thức trích lập cũng khác nhau, nên Nghị định của Chính phủ đã có hướng tách bạch 2 Quỹ này. Qua nghiên cứu quy định hiện hành, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, nếu thành lập và quy định Quỹ Công nghiệp quốc phòng và Quỹ Đầu tư phát triển công nghiệp an ninh đều là Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách là chưa phù hợp. Cần thiết xác định, đây là 2 Quỹ tài chính nhà nước đặc biệt.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ vấn đề mà các đại biểu Quốc hội nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ, Ban soạn thảo sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu tối đa để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp, đảm bảo chất lượng, khả thi.

Thông tin về Quỹ đầu phát triển công nghiệp an ninh, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, cần thiết có cơ chế Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách để phục vụ nhiệm vụ. Việc sử dụng chung một quỹ cho cả công nghiệp quốc phòng và công nghiệp an ninh dẫn đến khó khăn cho công tác quản lý. Để kịp thời thể chế hóa chỉ đạo của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển công nghiệp an ninh, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, việc tách Quỹ Công nghiệp quốc phòng, an ninh thành 2 Quỹ độc lập là phương án tối ưu, tránh chồng chéo, trùng lặp cho cả cơ chế hình thành quỹ và việc sử dụng quỹ.