Việt Nam duy trì sức hấp dẫn đầu tư giữa những bất định toàn cầu

Niềm tin đầu tư duy trì tích cực

Theo báo cáo BCI quý III/2026 do EuroCham công bố ngày 15/10, chỉ số BCI đạt 78,3 điểm, giảm từ mức 79,7 điểm trong quý II nhưng vẫn nằm trong nhóm mức cao của lịch sử khảo sát.

Khảo sát cho thấy 64% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại ở mức tốt hoặc rất tốt, trong khi 28% giữ quan điểm trung lập. Tâm lý thận trọng xuất hiện trong bối cảnh nhu cầu quốc tế có dấu hiệu chững lại và doanh nghiệp mong muốn các chính sách được triển khai thông qua thủ tục nhanh chóng, kết quả thực thi dễ dự đoán hơn.

Niềm tin kinh doanh có sự khác biệt giữa các lĩnh vực. Chuỗi giá trị nông nghiệp và thực phẩm ghi nhận mức cải thiện mạnh nhất, tăng 11,7 điểm lên 83,9 điểm, dù doanh nghiệp vẫn chịu áp lực từ chi phí đầu vào và cạnh tranh với hàng nhập khẩu trong khu vực. Các lĩnh vực thương mại, logistics và hàng tiêu dùng cũng duy trì kết quả tích cực. Ngược lại, du lịch và khách sạn giảm 22,5 điểm xuống 67,9 điểm sau khi tăng mạnh trong quý trước.

Thị trường mục tiêu cũng có sự liên hệ với mức độ tự tin của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp tập trung vào thị trường Việt Nam đạt chỉ số 80,4 điểm, cao hơn nhóm hướng tới thị trường Liên minh châu Âu (73,2 điểm), Mỹ (70,7 điểm) và ASEAN (73,9 điểm).

Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert cho biết, tăng trưởng kinh tế Việt Nam đang tạo ra nhiều cơ hội trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất định. Tuy nhiên, theo ông, các số liệu tăng trưởng chung chưa phản ánh đầy đủ những áp lực mà doanh nghiệp phải đối mặt trong hoạt động thực tế, từ chi phí nguyên liệu, tiền lương đến nhu cầu suy yếu và các thủ tục, quy định mới.

Triển vọng đầu tư dài hạn vẫn được đánh giá tích cực. Khoảng 9/10 doanh nghiệp tham gia khảo sát sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư; 63% dự kiến duy trì hoạt động tại Việt Nam trên 5 năm và 23% có kế hoạch hoạt động trong hơn 20 năm.

Các lợi thế được doanh nghiệp đánh giá cao gồm nguồn nhân lực (52%), khả năng cạnh tranh về chi phí (51%), ổn định chính trị và kinh tế vĩ mô (44%), thị trường nội địa (42%), mạng lưới hiệp định thương mại tự do (33%) và vị trí chiến lược trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển (30%).

Thủ tục hành chính và thuế tiếp tục gây sức ép

Bên cạnh triển vọng tích cực, báo cáo cho thấy doanh nghiệp phải xử lý đồng thời nhiều trở ngại trong hoạt động kinh doanh. Trung bình, mỗi doanh nghiệp tham gia khảo sát đối mặt với 8 thách thức; 77% gặp ít nhất 5 khó khăn, trong khi 16% phải xử lý từ 14 trở ngại trở lên.

Các vấn đề được đề cập nhiều nhất gồm thủ tục hành chính và giấy tờ (60%), quy định chưa rõ ràng hoặc áp dụng thiếu nhất quán (53%), vướng mắc liên quan đến quản lý thuế (52%) và thiếu hụt nhân lực (49%). Những phản ánh về chậm trễ trong thông quan và tranh chấp cũng gia tăng trong quý III.

Đáng chú ý, 93% doanh nghiệp cho biết các vấn đề về quy định, thủ tục hành chính cũng như thủ tục thuế và tài chính có ảnh hưởng đến hoạt động phát triển của tổ chức; trong đó, 42% ghi nhận tác động đáng kể. Các lĩnh vực như khuôn khổ pháp lý, mua sắm công, thông quan và tuân thủ thuế quan cũng tạo ra áp lực, với lần lượt 36% và 33% doanh nghiệp báo cáo tác động đáng kể đối với hai nhóm vấn đề được nêu trong khảo sát.

Theo Tổng Giám đốc DXL Research & Consulting Xavier Depouilly, gánh nặng thủ tục, đặc biệt trong lĩnh vực thuế và hải quan, vẫn là mối quan ngại dai dẳng. Dù cải cách hành chính và số hóa đang được thúc đẩy, doanh nghiệp vẫn phản ánh tình trạng yêu cầu chồng chéo, trong đó quy trình trực tuyến đôi khi vẫn đi kèm hồ sơ giấy. Điều này làm giảm thời gian dành cho đầu tư, đổi mới và mở rộng hoạt động.

Về giải pháp, 37% doanh nghiệp mong muốn các quyết định hành chính được xử lý nhanh hơn; 35% đề nghị tăng cường hài hòa quy định với tiêu chuẩn quốc tế và 35% ưu tiên đẩy nhanh việc số hóa toàn diện các dịch vụ công.

EuroCham cho biết các kết quả khảo sát là cơ sở để tiếp tục trao đổi với cơ quan quản lý Việt Nam nhằm cải thiện tính minh bạch, khả năng dự đoán của quy định, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, qua đó hỗ trợ tăng trưởng có sức cạnh tranh, bao trùm và bền vững.