Đánh vào tâm lý cần tiền gấp, các đối tượng lừa người vay trên ứng dụng giả mạo hoặc lợi dụng hồ sơ tín dụng để chiếm đoạt tài sản. Có người mất tiền dù chưa nhận được khoản vay, có người rơi vào vòng xoáy nợ nần dù không được giải ngân.
Các vụ việc này được đề cập trong chương trình Cảnh giác 24/7 tuần qua, chương trình chuyên sâu về phòng chống lừa đảo tài chính công nghệ cao do Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, với sự đồng hành của Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank).
Không chỉ lợi dụng nhu cầu vay vốn, các đối tượng lừa đảo còn mạo danh nhân viên ngân hàng, tổ chức tài chính để tiếp cận và chiếm đoạt tài sản của người dân.
Theo cơ quan công an, một số nhóm đối tượng đã lập hội nhóm, ứng dụng giả mạo và sử dụng tài khoản ảo nhằm tạo dựng lòng tin, sau đó yêu cầu nạn nhân đóng trước hai tháng tiền lãi với lời quảng cáo vay vốn không cần chứng minh thu nhập. Khi nạn nhân chuyển tiền, chúng tiếp tục viện dẫn các lý do như sai thông tin cá nhân, lỗi mã OTP để yêu cầu nộp thêm tiền nhưng không thực hiện giải ngân.
Ở một vụ việc khác, các đối tượng xây dựng cả quy trình tư vấn, xét duyệt và thông báo giải ngân giả nhằm tạo vỏ bọc chuyên nghiệp. Bằng cách liên tục yêu cầu người vay thanh toán các khoản phí làm hồ sơ, đóng dấu, bảo hiểm, đường dây này đã chiếm đoạt hàng tỷ đồng sau gần hai năm hoạt động.
Những thủ đoạn được chương trình Cảnh giác 24/7 phản ánh cho thấy các hình thức lừa đảo tài chính dù không mới vẫn liên tục được biến tướng, khai thác tâm lý cần vốn và sự thiếu cảnh giác của người dân.
Bà Hoàng Thị Thúy Hà, Giám đốc Khối Vận hành GPBank, khuyến cáo người dân tuân thủ nguyên tắc "3 không" để phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo tài chính.
"Thứ nhất, tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã PIN tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng, và không thực hiện xác thực khuôn mặt trên các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Thứ hai, không cung cấp thông tin cá nhân qua đường link hoặc ứng dụng lạ. Thứ ba, ngân hàng không bao giờ yêu cầu người vay đóng phí đặt cọc, phí làm hồ sơ, phí kích hoạt hay nâng hạn mức vay", bà Hà nhấn mạnh.
Đại diện GPBank cũng lưu ý rằng khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần giữ bình tĩnh, không làm theo các yêu cầu hoặc hành vi thúc ép từ đối tượng lạ. Thay vào đó, cần chủ động liên hệ ngân hàng qua tổng đài chăm sóc khách hàng chính thức hoặc trực tiếp đến chi nhánh, phòng giao dịch để xác minh thông tin trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.

Theo các chuyên gia ngân hàng, dù không yêu cầu tài sản bảo đảm, các khoản vay tín chấp vẫn phải trải qua quy trình thẩm định khả năng trả nợ dựa trên thu nhập, nghề nghiệp và lịch sử tín dụng của khách hàng. Vì vậy, người dân cần đặc biệt cảnh giác khi liên tục được yêu cầu chuyển tiền để chứng minh năng lực tài chính, hoàn thiện hồ sơ, khắc phục lỗi thông tin hoặc mở khóa giải ngân, trong khi khoản vay chưa được giải ngân.
Bên cạnh đó, khi thực hiện các thủ tục vay vốn, khách hàng cần đọc kỹ hợp đồng, đối chiếu số tiền vay, số tiền thực nhận và nghĩa vụ trả nợ trước khi ký kết. Các chuyên gia cũng khuyến cáo không tùy tiện giao giấy tờ tài sản hoặc phó thác toàn bộ thủ tục cho người khác khi chưa nắm rõ nội dung, kể cả người quen hay người được giới thiệu có quan hệ với ngân hàng.
Vay vốn trực tuyến là sản phẩm rất tiên tiến mà các ngân hàng thiết kế cho người tiêu dùng, mang lại nhiều thuận tiện trong tiếp cận các dịch vụ tài chính, song cũng tiềm ẩn rủi ro nếu người vay bỏ qua các bước kiểm tra, xác minh. Đặc biệt, việc liên tục bị yêu cầu thanh toán những khoản phí không có trong quy định ngân hàng trước khi giải ngân là dấu hiệu cảnh báo lừa đảo. Trong những trường hợp này, khách hàng cần dừng giao dịch và chủ động xác minh thông tin qua các kênh chính thức của ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng để bảo vệ tài sản và quyền lợi của mình.