Hiệp hội Ngân hàng họp góp ý dự thảo Kế hoạch phối hợp liên ngành Công an - Ngân hàng trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến

Cuộc họp do ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và ông Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an đồng chủ trì.

Tham dự cuộc họp còn có: Ông Mai Thế Anh, Phó Chánh Văn phòng NHNN; ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, NHNN; ông Phan Mạnh Cường, Phó Cục trưởng Cục Phòng chống Rửa tiền, NHNN; bà Nguyễn Thị Thu, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN; đại diện A05; và các tổ chức hội viên Hiệp hội Ngân hàng tham dự trực tiếp và trực tuyến.

Phát huy hiệu quả bước đầu từ "Sổ tay hướng dẫn phối hợp hỗ trợ xử lý rủi ro"

Phát biểu khai mạc và điều hành cuộc họp, ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đánh giá cao dự thảo Kế hoạch thực hiện Quy chế phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến (Kế hoạch).

Lãnh đạo Hiệp hội chia sẻ, sự phát triển nhanh chóng của hoạt động thanh toán và ngân hàng số đang đi kèm với sự gia tăng mạnh của tình trạng gian lận, lừa đảo, gây thiệt hại cho người dân và ảnh hưởng đến uy tín hệ thống ngân hàng.

Thời gian qua, ngành Ngân hàng đã chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng chống gian lận, lừa đảo trực tuyến. Đáng chú ý, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã ban hành “Sổ tay hướng dẫn phối hợp hỗ trợ xử lý rủi ro đối với tài khoản/thẻ/đơn vị chấp nhận thanh toán liên quan đến giao dịch chuyển tiền/thanh toán nghi ngờ gian lận giả mạo, lừa đảo” (Sổ tay). Ngay từ khi dự thảo Sổ tay này, Bộ Công an đã rất quan tâm, theo dõi sát và tham gia góp ý rất nhiều nội dung quan trọng.

Chỉ sau khoảng hơn 6 tháng ban hành, Sổ tay đã mang lại kết quả rất tích cực. Số tiền lừa đảo được ngăn chặn và tạm giữ tại các ngân hàng là rất lớn, cho thấy hiệu quả rõ rệt của cơ chế phối hợp giữa các tổ chức tín dụng với nhau và với cơ quan chức năng.

Ông Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, việc nâng cấp cơ chế phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN là vô cùng cấp thiết, hỗ trợ hiệu quả hơn trong công tác phòng, chống gian lận, lừa đảo. Tại cuộc họp, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng đề nghị các tổ chức hội viên trao đổi thẳng thắn, trách nhiệm dựa trên thực tiễn triển khai Sổ tay thời gian qua để hoàn thiện dự thảo Kế hoạch và phát huy hiệu quả tối đa khi ban hành.

Từ góc độ cơ quan chức năng, ông Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, A05, Bộ Công an đánh giá cao sự chủ động phối hợp của NHNN và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam thời gian qua. Theo ông Hoàng Ngọc Bách, việc thành lập tổ công tác và xây dựng dự thảo Kế hoạch này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm công nghệ cao và lừa đảo trực tuyến thời gian qua. Hiện nay, tội phạm lừa đảo hoạt động ngày càng tinh vi, gây thiệt hại rất lớn cho người dân, doanh nghiệp và ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh kinh tế.

Ông Hoàng Ngọc Bách cho rằng, điều quan trọng nhất hiện nay là phải xây dựng được cơ chế phối hợp nhanh, hiệu quả và theo thời gian thực giữa cơ quan công an và các ngân hàng. Khi người dân phát hiện bị lừa đảo và báo ngay cho ngân hàng hoặc cơ quan chức năng thì đó chính là “thời điểm vàng” để ngăn chặn dòng tiền và truy vết đối tượng.

Đánh giá Sổ tay được Hiệp hội Ngân hàng banh hành đã bước đầu phát huy hiệu quả rất tích cực trong việc tạm dừng giao dịch và cảnh báo sớm. Tuy nhiên, ông Hoàng Ngọc Bách cho rằng, hiện nay việc truy vết tội phạm vẫn cần có hệ thống kết nối đồng bộ giữa các ngân hàng và cơ quan chức năng.

Do đó, sự phối hợp giữa NHNN và Bộ Công an hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính ngân hàng. Ông Hoàng Ngọc Bách kỳ vọng các TCTD tiếp tục phối hợp chặt chẽ hơn nữa, đặc biệt trong việc chia sẻ thông tin, hỗ trợ truy vết dòng tiền và xây dựng cơ chế phối hợp điện tử.

Bảo vệ tốt nhất cho người dân

Từ thực tiễn hoạt động, đại diện các tổ chức hội viên Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, gồm: BIDV, Vietcombank, VietinBank, Napas, CIC, TPBank, Techcombank, VPBank, MB... đã nêu lên một số vấn đề liên quan đến: Cơ chế phối hợp giữa các bên, thời gian cung cấp thông tin, vấn đề bồi hoàn, kênh tiếp nhận khiếu nại, đặt ngưỡng giá trị tiền để tiếp nhận khiếu nại, quy trình xử lý tài khoản nghi ngờ...

Khẳng định sự cần thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để phòng chống tội phạm lừa đảo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, cân bằng giữa hiệu quả xử lý và khả năng thực hiện của các tổ chức liên quan, đại diện các tổ chức hội viên Hiệp hội cũng đã đưa ra một số kiến nghị liên quan đến: Kết nối hệ thống tự động giữa các bên; quy định cụ thể về thời hạn giữ tiền; quy trình rõ ràng để tiếp nhận và xử lý thông tin; thời hạn phản hồi cho khách hàng; thiết lập các kênh tiếp nhận và thông báo tiến độ cho khách hàng...

Ghi nhận các ý kiến từ TCTD, đồng thời, đánh giá việc xây dựng quy chế phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN là hết sức cần thiết và quan trọng trong bối cảnh hiện nay, đại diện các vụ, cục thuộc NHNN đã có những phản hồi và định hướng cụ thể.

Liên quan đến nội dung truy vết dòng tiền và xây dựng hệ thống phối hợp kỹ thuật, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin NHNN cho biết, đơn vị sẽ tham gia hỗ trợ triển khai hệ thống, kết nối kỹ thuật và phối hợp khi có yêu cầu liên quan đến hạ tầng công nghệ. Tuy nhiên, cần lưu ý việc xác định rõ đầu mối nghiệp vụ và đầu mối kỹ thuật để tránh chồng chéo trong quá trình triển khai.

Cùng quan điểm phải đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu và kết nối số hóa giữa các đơn vị, bà Nguyễn Thị Thu, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán lưu ý, khi đã xác định chuyển đổi số là xu hướng tất yếu thì dữ liệu phải trở thành nền tảng. Do vậy, việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu cần được triển khai đồng bộ để phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm và bảo vệ khách hàng.

Ông Phan Mạnh Cường, Phó Cục trưởng Cục Phòng, Chống Rửa tiền thông tin, thời gian qua, cơ quan này đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an trong công tác phòng, chống tội phạm tài chính, trong đó có các hành vi gian lận và lừa đảo trực tuyến.

Khẳng định mục tiêu cuối cùng vẫn là tăng cường hiệu quả phòng, chống tội phạm và giảm thiểu thiệt hại cho người dân và xã hội, đại diện Cục Phòng, Chống Rửa tiền lưu ý xây dựng một hệ thống kết nối chung giữa cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và các đơn vị trung gian thanh toán để xử lý theo thời gian thực.

"Thời gian tới, Cục Phòng, Chống Rửa tiền sẵn sàng phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng hệ thống, phần mềm và công cụ hỗ trợ truy vết dòng tiền hiệu quả hơn", ông Phan Mạnh Cường phát biểu.

Sau khi lắng nghe các ý kiến trao đổi, ông Hoàng Ngọc Bách ghi nhận sự đồng thuận cao của tất cả các đơn vị tại cuộc họp. Trước bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ ngày càng tinh vi, liên tục đổi mới thủ đoạn để vượt qua các lớp bảo mật, ông Hoàng Ngọc Bách nhấn mạnh mục tiêu lớn nhất của cơ chế này là ngăn chặn kịp thời dòng tiền, hỗ trợ công tác điều tra, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Đại diện A05 cam kết sẽ phối hợp mở rộng kết nối dữ liệu và mong muốn các TCTD tiếp tục đồng hành, gỡ vướng ở đâu xử lý ở đó để bảo vệ tốt nhất cho người dân.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng đánh giá, cuộc họp cho thấy các TCTD đều rất quan tâm, ủng hộ và mong muốn quy chế sớm đi vào thực tiễn. Hiệu quả từ Sổ tay ban hành trước đó đã cho thấy: "Khi có quy trình thống nhất, các ngân hàng sẽ triển khai nhanh chóng và hiệu quả hơn".

Lãnh đạo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, thời gian tới, Hiệp hội sẽ tiếp tục tổng hợp ý kiến và làm việc cùng các cơ quan quản lý để hoàn thiện dự thảo kế hoạch. Qua đó góp phần đưa Kế hoạch sau khi được ban hành sẽ mang tính khả thi cao nhất, đóng góp vào sự an toàn và phát triển bền vững của toàn ngành Ngân hàng.