Tăng cường trách nhiệm của tổ chức tín dụng ủy quyền để nâng cao hiệu quả hoạt động các đại lý đổi ngoại tệ

Hoạt động của các đại lý đổi ngoại tệ chủ yếu với mục đích đáp ứng nhu cầu đổi ngoại tệ cho du khách nước ngoài đi du lịch, khám chữa bệnh, làm việc và công tác… tại Việt Nam. Vì vậy, hoạt động này chỉ được thực hiện với nguyên tắc một chiều: chỉ mua ngoại tệ (đổi ngoại tệ), không được phép bán ngoại tệ (trừ đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới đặt tại khu vực chờ xuất cảnh ở cửa khẩu quốc tế, có quy định cụ thể riêng). Toàn bộ số ngoại tệ thu đổi, được bán cho tổ chức tín dụng ủy quyền (theo hợp đồng đại lý đổi ngoại tệ) theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Bên cạnh đó, các đại lý đổi ngoại tệ còn phải đáp ứng các quy định chặt chẽ về điều kiện địa điểm mở đại lý nhằm đạt được các yêu cầu về phát triển kinh tế xã hội, du lịch, dịch vụ và yêu cầu chống đô la hóa, với nguyên tắc trên lãnh thổ Việt Nam chỉ sử dụng đồng tiền thanh toán duy nhất VND. Với ý nghĩa đó, việc NHNN tiếp tục sửa đổi, bổ sung một số điều tại các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý ngoại hối liên quan đến hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối của các tổ chức không phải là tổ chức tín dụng theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN – là sự cần thiết và phù hợp với xu hướng phát triển, đồng thời tăng cường trách nhiệm của tổ chức tín dụng ủy quyền và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đại lý đổi ngoại tệ.

Thứ nhất, phù hợp với xu hướng mở rộng và phát triển dịch vụ để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng và phát triển của ngành du lịch và các hoạt động thể thao, văn hóa, y tế…Đặc biệt tại các trung tâm kinh tế lớn như thành phố Hồ Chí Minh, các hoạt động du lịch, thương mại dịch vụ, y tế, đang ngày càng mở rộng và phát triển, bên cạnh các hoạt động du lịch truyền thống, thì các hoạt động du lịch kết hợp khám chữa bệnh, giao lưu văn hóa, thể thao và hội thảo quốc tế…. ngày càng mở rộng. Chính sự phát triển này đã và đang thu hút ngày càng nhiều khách quốc tế đến với thành phố Hồ Chí Minh... Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến trách nhiệm của TCTD ủy quyền và đại lý thu đổi là cần thiết, vừa đảm bảo đáp ứng nhu cầu phát triển, vừa nâng cao hiệu quả quản lý ngoại hối của NHNN. Trong đó, việc bổ sung các điều kiện về địa điểm đặt bàn thu đổi ngoại tệ như: khu phố đi bộ; tàu thủy lưu trú du lịch, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch được xếp hạng theo tiêu chuẩn quốc gia về xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch…không chỉ tạo điều kiện thuận lợi trong việc xem xét điều kiện và xử lý hồ sơ mở đại lý đổi ngoại tệ mà còn phù hợp và đáp ứng nhu cầu thực tế phát triển du lịch nói chung và tại địa bàn TP. Hồ Chí Minh nói riêng có các phố đi bộ thương hiệu như khu phố đi bộ Nguyễn Huệ; Lê Lợi…tập trung nhiều khách nước ngoài đến tham quan, mua sắm và tiêu dùng.

Thứ hai, tăng cường trách nhiệm của tổ chức tín dụng (TCTD) ủy quyền. Đó là quyền và nghĩa vụ của TCTD ủy quyền theo hợp đồng đại lý đổi ngoại tệ; đó là trách nhiệm của TCTD ủy quyền theo quy định của NHNN. Trong đó, quy định TCTD ủy quyền áp dụng các tiêu chí để lựa chọn đối tượng ủy quyền làm đại lý đổi ngoại tệ. Trên cơ sở đó, xem xét ký hợp đồng đại lý đổi ngoại tệ.

Đây là điểm bổ sung mang tính nghiệp vụ, song có ý nghĩa quan trọng về mặt quản lý: vừa tạo điều kiện cho TCTD ủy quyền chủ động xem xét và có cơ sở lựa chọn để ủy quyền làm đại lý đổi ngoại tệ có hiệu quả, phù hợp với nhu cầu mở rộng mạng lưới cũng như đảm bảo đáp ứng đủ tiêu chí, điều kiện được ủy quyền theo quy định. Đồng thời, vừa tăng cường trách nhiệm của TCTD ủy quyền trong việc xem xét, đánh giá kỹ sự cần thiết mở rộng mạng lưới thu đổi để có quyết định đúng, trước khi thực hiện ký kết hợp đồng đại lý đổi ngoại tệ.

Thứ ba, đảm bảo hoạt động đại lý đổi ngoại tệ hiệu quả và thực hiện quy định pháp luật về phòng chống rửa tiền. Trong đó, bổ sung các quy định liên quan đến trách nhiệm của TCTD ủy quyền cũng như đại lý đổi ngoại tệ về xây dựng quy trình nhận biết khách hàng và xử lý giao dịch đáng ngờ, trách nhiệm đào tạo, hướng dẫn của TCTD cho đại lý trong hoạt động này.

Việc tăng cường trách nhiệm của TCTD ủy quyền là cần thiết, phù hợp và khoa học, đáp ứng yêu cầu công tác quản lý, đặc biệt đối với địa bàn lớn như TP. Hồ Chí Minh, với gần 100 đại lý thu đổi. Theo đó, khi các TCTD ủy quyền làm tốt công tác phân tích, đánh giá nhu cầu mở rộng mạng lưới; đánh giá và kiểm tra đảm bảo đáp ứng tiêu chí, điều kiện mở đại lý, cũng như tuân thủ chế độ bảo cáo, đặc biệt làm tốt công tác kiểm tra, giám sát của TCTD ủy quyền, sẽ góp phần quan trọng, đảm bảo các đại lý đổi ngoại tệ của TCTD hoạt động hiệu quả, đúng pháp luật. Qua đó, góp phần phát triển kinh tế xã hội, phát triển du lịch dịch vụ và bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, thực hiện tốt chính sách tiền tệ của NHNN để tăng trưởng và phát triển kinh tế theo mục tiêu đề ra.