Để miền Trung trở thành một “mắt xích chiến lược” trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu

“Át chủ bài” Logistics và vị thế chiến lược của miền Trung

Với chủ đề “Logistics xuyên biên giới - Sức bật tăng trưởng vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung”, Diễn đàn logistics Vùng lần VI vừa diễn ra sáng 22/8 tại TP. Huế.

Đây là sự kiện kinh tế thường niên quan trọng được tổ chức từ năm 2021 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo, UBND TP. Huế, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh vai trò chiến lược của ngành logistics đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Đặc biệt, với xu thế hội nhập, thương mại quốc tế sẽ ngày càng phát triển, trong khi thế giới đang đối mặt nhiều vấn đề mang tính toàn cầu mà không một quốc gia đơn lẻ nào có thể giải quyết được. Trong bối cảnh đó, logistics ngày càng trở thành át chủ bài để nâng cao sức cạnh tranh của mỗi quốc gia.

“Logistics không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp và hàng hóa Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập, dịch vụ logistics càng có vai trò quan trọng, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế đất nước và tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu”, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Ông Phòng cũng khẳng định, ngành logistics hiện nay phải đi theo các xu hướng mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ. Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu để thích ứng với xu thế toàn cầu mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa chi phí và phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch VCCI cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050. Mục tiêu đến năm 2030 là biến vùng này thành khu vực phát triển nhanh, năng động, hướng tới bền vững, mạnh về kinh tế biển, với mức thu nhập bình quân đầu người đạt trung bình cao. Đến năm 2050, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung sẽ trở thành vùng dẫn đầu cả nước về kinh tế biển.

Theo ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung, nơi hội tụ nhiều cảng nước sâu, sân bay quốc tế, cửa khẩu quốc tế và hệ thống khu công nghiệp ven biển, logistics xuyên biên giới chính là động lực chủ yếu để đưa vùng trở thành trung tâm kết nối chuỗi cung ứng khu vực ASEAN và đối với tiểu vùng Mekong mở rộng, xa hơn là Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương.

Thông tin tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, sắp tới, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050, trong đó Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung có một vị trí quan trọng trong phát triển hệ thống logistics quốc gia.

“Logistics xuyên biên giới không chỉ là một thuật ngữ chuyên môn, mà là một phương thức phát triển. Nếu chúng ta khai thác tốt lợi thế địa lý, đầu tư hạ tầng đồng bộ, cải cách thủ tục và mở rộng hợp tác quốc tế, miền Trung sẽ không chỉ trở thành “trạm trung chuyển” của Việt Nam, mà còn là một “mắt xích chiến lược” trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu...”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Biến tiềm năng thành hiện thực

Với những tiềm năng sẵn có, để miền Trung trở thành “mắt xích chiến lược” trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển cho rằng điều quan trọng nhất là cần kiến tạo không gian phát triển mới, một cách bền vững tạo động lực tăng trưởng đột phá.

“Thay vì phát triển đơn lẻ, cần hướng đến một quy hoạch tích hợp hình thành các trung tâm logistics cấp vùng, hiện đại tại Chân Mây, Lăng Cô, Phú Bài kết hợp chặt chẽ với các cửa khẩu quốc tế như Lao Bảo...”, ông Nguyễn Đức Hiển đề nghị.

Cùng với đó, phải đảm bảo hạ tầng đồng bộ, kết nối và hiệu quả, cần sớm xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương trong vùng và hợp tác liên quốc gia với Lào, Thái Lan để thúc đẩy kết nối ba trong một: kết nối thể chế, kết nối hạ tầng và kết nối doanh nghiệp.

Đồng thời phải đón đầu các xu hướng mới của thời đại, đặc biệt là xu hướng xanh và thông minh phát triển logistics gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; Hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi có tính chất cạnh tranh vượt trội để thu hút đầu tư, có thể thúc đẩy nghiên cứu khả năng xây dựng mô hình khu thương mại tự do thế hệ mới tại Khu kinh tế Chân Mây Lăng Cô để hội tụ các ưu đãi về thuế, trở thành nơi có môi trường kinh doanh tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế tốt nhất.

“Tất cả những định hướng trên chỉ được thực hiện khi chúng ta có hai yếu tố nền tảng rất quan trọng, đó là nguồn nhân lực chất lượng cao và nền tảng logistics số...”, ông Nguyễn Đức Hiển lưu ý.

Nhận định TP. Huế có nền tảng và dư địa lớn để hình thành Khu thương mại tự do, TS. Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược đề xuất: Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô định hướng phát triển thành một đô thị công nghiệp sạch, cảng biển và thương mại quốc tế, liên kết chặt chẽ với đô thị Đà Nẵng, hình thành một trong những trung tâm giao thương quốc tế lớn và hiện đại của vùng động lực miền Trung.

Theo bà, với vị trí của Huế trên trục hành lang Đông – Tây và cửa ngõ biển, khu thương mại tự do sẽ là nơi tập trung các trung tâm phân phối, kho ngoại quan, dịch vụ cảng biển phục vụ cho luồng hàng hóa quá cảnh và xuất nhập khẩu của cả khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Lào.

Để khai thác tối đa lợi thế địa kinh tế của vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, ông Nguyễn Duy Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) đề xuất phát triển logistics dựa trên chiến lược “kiềng ba chân”.

Thứ nhất, xây dựng các Khu thương mại tự do liền kề cảng trung chuyển đường biển, hàng không và cửa khẩu trọng điểm nhằm tạo nguồn hàng hóa trung chuyển, thúc đẩy hiệu quả cảng trung chuyển quốc tế và hình thành các trung tâm logistics đa chức năng.

Thứ hai, phát triển cảng trung chuyển quốc tế giúp giảm chi phí vận tải, nâng cao lợi thế cạnh tranh hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam, đồng thời thu hút các nhà đầu tư lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp Top Fortune 500.

Thứ ba, phát triển vận tải kết nối quốc tế gồm đội tàu container, các hãng vận tải hàng không, vận tải bộ xuyên biên giới, tạo điều kiện khai thác tối đa vị trí chiến lược của miền Trung.

“Phát triển hạ tầng vận tải phải đi đôi với chiến lược thu hút đầu tư, nhằm tận dụng tối đa lợi thế địa lý và mở rộng khả năng kết nối quốc tế”, Đại diện VLA nhấn mạnh.