ECB điều chỉnh lãi suất, thị trường theo dõi bước tiếp theo

Quyết định của ECB và phản ứng của thị trường

Ngày 10/9, ECB quyết định tăng cả 3 lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản, có hiệu lực từ ngày 16/9. Theo đó, lãi suất tiền gửi lên 2,50%, lãi suất tái cấp vốn chính lên 2,65% và lãi suất cho vay cận biên lên 2,90%. Đây là lần tăng lãi suất thứ 2 của ECB trong năm nay.

ECB cho biết xung đột tại Trung Đông tiếp tục tạo sức ép lên lạm phát và dự báo lạm phát sẽ duy trì cao hơn mục tiêu 2% trong một thời gian dài. Dự báo mới của ECB cho thấy lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 3%, trước khi giảm xuống 2,5% năm 2027 và 2,1% năm 2028. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro được dự báo đạt 0,9% năm 2026, 1,4% năm 2027 và 1,5% năm 2028.

Quyết định của ECB lập tức tác động đến thị trường tài chính. Giá EUR/USD giảm khoảng 0,3% xuống quanh 1,159 -1,161, lợi suất trái phiếu chính phủ khu vực đồng Euro tăng lên các mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi giá dầu tăng hơn 5%, lên khoảng 107 USD/thùng. Chỉ số STOXX 600 cũng giảm 0,7%.

Diễn biến này cho thấy bài toán mà ECB đang đối mặt ngày càng phức tạp. Ngân hàng trung ương phải kiểm soát áp lực lạm phát do năng lượng, trong khi chính cú sốc nguồn cung này lại có nguy cơ làm suy yếu tăng trưởng kinh tế.

Triển vọng kinh tế và rủi ro lạm phát

Bình luận về triển vọng chính sách trên trang Global Banking Finance, Mark Wall, Kinh tế trưởng khu vực châu Âu tại Deutsche Bank, cho rằng rủi ro lạm phát đang gia tăng và khả năng ECB tiếp tục nâng lãi suất vào tháng 12 có thể cao hơn khả năng giữ nguyên. Tuy nhiên, ông Mark Wall lưu ý ECB cần thận trọng, bởi giá khí đốt tăng nhanh đang làm cú sốc nguồn cung tiêu cực ngày càng lớn và cuối cùng sẽ tác động đến tăng trưởng.

Patrick Ernst, Chiến lược gia đầu tư vĩ mô tại JPMorgan Private Bank, cũng cho rằng khả năng ECB tăng lãi suất thêm một lần trước cuối năm không còn là rủi ro nhỏ. Theo ông, diễn biến xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng mạnh, khiến trái phiếu bị bán tháo và kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương tiếp tục thắt chặt chính sách gia tăng.

Đáng chú ý, ông Ernst cho rằng việc ECB vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt cho thấy rủi ro lạm phát từ năng lượng chưa được xem là đã kiểm soát. Khả năng tăng lãi suất thêm sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến địa chính trị trong thời gian tới. Những nhận định này cũng được Global Banking & Finance Review dẫn lại trong bài viết về quyết định của ECB.

Sylvain Broyer, Kinh tế trưởng khu vực EMEA tại S&P Global Ratings, có quan điểm cứng rắn hơn khi cho rằng đợt tăng lãi suất lần này không đơn thuần là một biện pháp phòng ngừa. Theo ông, triển vọng lạm phát đã xấu đi trong mùa hè, trong khi các cú sốc nguồn cung gia tăng và nhu cầu cũng ngày càng có khả năng tạo thêm áp lực lên giá cả. Vì vậy, ECB có thể phải đưa chính sách tiền tệ vào vùng thắt chặt và chưa thể loại trừ những lần tăng lãi suất tiếp theo.

Ở chiều thận trọng hơn, David Rees, Trưởng bộ phận Kinh tế toàn cầu của Tập đoàn quản lý tài sản Schroders, cho rằng giá năng lượng tăng sẽ giữ lạm phát chung ở mức cao, nhưng lạm phát cơ bản vẫn tương đối được kiểm soát. Trong khi đó, nhu cầu trong nước đang yếu đi và chi phí năng lượng cùng điều kiện tài chính thắt chặt hơn có thể gây sức ép lên tăng trưởng khu vực đồng euro, đặc biệt trong năm 2027.

Theo ông Rees, dù thông điệp và các dự báo mới của ECB mang tính “diều hâu”, ngưỡng để ngân hàng trung ương tiếp tục thắt chặt vẫn khá cao. Ông nghiêng về khả năng đây là lần tăng lãi suất cuối cùng của chu kỳ hiện tại hơn là khởi đầu của một chu kỳ tăng kéo dài. Theo quan điểm này, thị trường không nên mặc định lãi suất sẽ tiến tới 3% nếu tăng trưởng và lạm phát không tăng tốc đáng kể trở lại.

Như vậy, quyết định của ECB đang tạo ra hai cách nhìn trên thị trường. Một bên cho rằng áp lực năng lượng và lạm phát kéo dài có thể buộc ECB tiếp tục nâng lãi suất vào cuối năm; bên còn lại cho rằng tác động của giá năng lượng lên tăng trưởng sẽ khiến ngân hàng trung ương phải cân nhắc kỹ trước khi tiếp tục thắt chặt.

Trong bối cảnh đó, diễn biến giá dầu, khí đốt và tình hình địa chính trị sẽ là những biến số quan trọng đối với chính sách tiền tệ châu Âu trong những tháng tới. ECB hiện vẫn không cam kết trước về một lộ trình lãi suất cụ thể và cho biết các quyết định tiếp theo sẽ dựa trên dữ liệu kinh tế và diễn biến lạm phát.