Hiệp hội Ngân hàng họp góp ý Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 20/2024/TT-NHNN về bao thanh toán

Tham dự cuộc họp, có: đại diện Vụ Tín dụng các ngành kinh tế và Vụ Pháp chế thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN); đại diện nhóm Công tác Ngân hàng nước ngoài (BWG) và đại diện các tổ chức tín dụng (TCTD) hội viên Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, thời gian qua, Hiệp hội đã tiếp nhận nhiều ý kiến đóng góp từ các TCTD đối với Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 20/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 quy định về bao thanh toán và dịch vụ khác liên quan đến bao thanh toán của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, hiện nay, dư nợ bao thanh toán mới chỉ đạt khoảng 22 nghìn tỷ đồng trên tổng quy mô tín dụng 18 triệu tỷ đồng của toàn hệ thống, cho thấy tiềm năng và dư địa để phát triển nghiệp vụ này còn rất lớn. Vấn đề cốt lõi là cần rà soát lại cơ chế và khâu thực thi để bao thanh toán thực sự phát huy tối đa hiệu quả.

Nhấn mạnh quá trình hoàn thiện chính sách luôn quán triệt 3 nguyên tắc: Bám sát thực tiễn hoạt động của thị trường; lắng nghe thấu đáo tiếng nói của ngân hàng và doanh nghiệp; điều chỉnh linh hoạt để tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam lưu ý đại diện các TCTD tập trung đưa ra những góp ý cụ thể, chỉ rõ vướng mắc và có lập luận chặt chẽ, tránh góp ý chung chung, đảm bảo đúng quy định pháp luật. Hiệp hội sẽ tổng hợp, hoàn thiện văn bản kiến nghị Ngân hàng Nhà nước sửa đổi Thông tư 20 theo định hướng: Mở rộng tối đa dư địa để phát triển nghiệp vụ bao thanh toán nhưng phải đảm bảo tuyệt đối an toàn và kiểm soát tốt rủi ro.

Tại cuộc họp, đại diện Ban Pháp luật Nghiệp vụ của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã trình bày một số nội dung góp ý đối với Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 20 về bao thanh toán dựa trên ý kiến của các tổ chức hội viên trước đó.

Cụ thể, về nội dung Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 20, đại diện Ban Pháp luật Nghiệp vụ góp ý về các Điều: Điều 1 (sửa đổi, bổ sung Khoản 11, 14, 18 Điều 3 Thông tư 20); Điều 3 (Bổ sung Khoản 8 Điều 7 Thông tư 20); Điều 9 (sửa đổi, bổ sung Điều 22 Thông tư 20); Điều 10 (sửa đổi, bổ sung Khoản 1 Điều 26 Thông tư 20); Điều 11 (sửa đổi, bổ sung khoản 1, điểm a Khoản 2 Điều 27 Thông tư 20); Điều 14 (Điều khoản chuyển tiếp).

Cùng với đó, đại diện Ban Pháp luật Nghiệp vụ cũng đưa ra một số ý kiến góp ý của các TCTD đối với Thông tư 20/2024/TT-NHNN liên quan đến Điều 3 (giải thích từ ngữ), Điều 11 (điều kiện về bao thanh toán), Điều 12 (hồ sơ đề nghị bao thanh toán), Điều 13 (bảo đảm cho hoạt động bao thanh toán), Điều 29 (hạch toán kế toán).

Ví như tại Điều 3 Thông tư 20 (giải thích từ ngữ), các ý kiến đề nghị sửa đổi khái niệm về khách hàng, khoản phải thu, hoàn trả nợ bao thanh toán; bổ sung một số khái niệm về Bao thanh toán bên bán, bao thanh toán đơn phương, bao thanh toán song phương, Bao thanh toán theo chương trình tài trợ chuỗi cung ứng,… Đồng thời, điều chỉnh khái niệm về dịch vụ khác liên quan đến bao thanh toán. Bổ sung giải thích từ ngữ về hoạt động mua hẳn miễn truy đòi; Bổ sung nội dung về khách hàng trong hoạt động kinh doanh khác liên quan đến bao thanh toán...

Hay với Điều 11 Thông tư 20 (điều kiện về bao thanh toán), các ý kiến đề nghị sửa đổi theo hướng chuyển từ tiếp cận “điều kiện cho vay” sang tiếp cận “điều kiện của khoản phải thu và nghĩa vụ thanh toán”, bổ sung quy định về: điều kiện chung đối với khách hàng, thông tin thẩm định, hạn mức bao thanh toán...; hướng dẫn cụ thể đối với dịch vụ Bảo đảm rủi ro tín dụng…

Tại cuộc họp, đại diện các TCTD tiếp tục thảo luận, góp ý bổ sung thêm các ý kiến đối với dự thảo Thông tư. Các ý kiến góp ý tập trung các nội dung còn vướng mắc hoặc chưa được làm rõ, như: phát triển bao thanh toán miễn truy đòi; bảo đảm rủi ro theo thông lệ quốc tế; vai trò đại lý bao thanh toán nước ngoài; cơ chế bảo hiểm khoản phải thu; xây dựng hệ thống kết nối chung để quản lý rủi ro tốt hơn;...

Về phía nhóm Công tác ngân hàng nước ngoài (BWG), các góp ý và đề xuất liên quan đến Điều 1; Điều 4; Điều 6; Điều 7 của dự thảo Sửa đổi, bổ sung Thông tư 20.

Ví như tại Điều 1 dự thảo, đại diện nhóm Công tác ngân hàng nước ngoài cho rằng, dự thảo Thông tư 20 bổ sung quy định cho phép các TCTD trong nước được cung cấp cho các TCTD nước ngoài có nhu cầu bao thanh toán đối với khách hàng tại Việt Nam các dịch vụ bao gồm quản lý khoản phải thu, thu nợ đối với các khoản phải thu. Điều này được hiểu là việc cung cấp dịch vụ bao thanh toán của TCTD nước ngoài đối với khách hàng tại Việt Nam là được phép thực hiện và không chỉ hạn chế trong phạm vi cấp tín dụng hợp vốn. Do đó, nhóm Công tác ngân hàng nước ngoài đề nghị NHNN chỉnh sửa định nghĩa để làm rõ vấn đề này.

Hay tại Điều 4 của Dự thảo, đại diện nhóm Công tác ngân hàng nước ngoài cho rằng, hiện nay, Dự thảo Thông tư đã tách riêng tiền lãi ra khỏi nợ bao thanh toán. Do đó, BWG đề nghị bổ sung việc mua ngoại tệ để trả lãi bao thanh toán, để có thể bao quát được trường hợp này.

Ngoài ra, đại diện nhóm công tác ngân hàng nước ngoài cũng đề xuất một số nội dung chưa có trong Dự thảo như: sửa đổi khái niệm khách hàng cho sản phẩm bao thanh toán bên bán hàng không có cam kết hoàn trả; sửa đổi định nghĩa về hợp đồng bao thanh toán để cho phép đơn vị bao thanh toán được đánh giá và quyết định ký hợp đồng với bên bán hàng hoặc bên mua hàng trong trường hợp bao thanh toán bên bán hàng không có cam kết hoàn trả; sửa đổi cho phép TCTD cho vay để khách hàng là bên mua trả nợ các khoản cấp tín dụng là khoản nợ bao thanh toán....

Tại buổi làm việc, đại diện ban soạn thảo đến từ Vụ Tín dụng, NHNN đã ghi nhận các ý kiến từ Hiệp hội và các ngân hàng, đồng thời nhấn mạnh quan điểm xây dựng cơ chế dựa trên việc lắng nghe hơi thở thị trường để hoàn thiện quy định, hạn chế tối đa các vướng mắc khi triển khai trên thực tế.

Đại diện Vụ Tín dụng đề nghị, sau buổi làm việc các ngân hàng gửi góp ý cụ thể, có lý luận xác đáng và dẫn chiếu thông lệ quốc tế, ban soạn thảo sẽ tiếp tục tổng hợp đầy đủ các ý kiến, báo cáo cấp có thẩm quyền để xác định định hướng sửa đổi phù hợp, xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 20/2024/TT-NHNN theo hướng mở rộng dư địa phát triển và đảm bảo an toàn hệ thống.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng đánh giá cao các ý kiến tham gia của các TCTD và nhóm công tác ngân hàng nước ngoài, đồng thời đề nghị các TCTD tiếp tục rà soát, hoàn thiện và kiến nghị sửa đổi các quy định theo hướng cụ thể, rõ ràng từng điều khoản một cách thực tế, xác đáng, trách nhiệm, mang tính tiếp thu.

Phía Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến, lựa chọn những nội dung phù hợp để kiến nghị tới NHNN trong quá trình hoàn thiện, để khi Thông tư được ban hành sẽ đưa hoạt động bao thanh toán đi vào thực tiễn hiệu quả.