Dòng vốn đang bám sát các động lực tăng trưởng kinh tế hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai

Dòng vốn đang bám sát các động lực tăng trưởng

Số liệu báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 11 đến cuối tháng 8/2026 cho thấy, dòng vốn ngân hàng tại 2 địa phương đang bám sát các động lực tăng trưởng, song dư địa để tín dụng trở thành “đòn bẩy” mạnh hơn cho nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, xuất khẩu, năng lượng và khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn rất lớn.

Hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai bước vào những tháng cuối năm 2026 với nền tảng tăng trưởng tương đối tích cực. 6 tháng đầu năm, GRDP của Đắk Lắk tăng 7,84%, trong khi Gia Lai tăng 8,21%. Nông - lâm nghiệp tiếp tục giữ vai trò bệ đỡ, trong khi công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ và du lịch ngày càng đóng góp rõ hơn vào tăng trưởng.

Đáng chú ý, Gia Lai ghi nhận khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 11,68% trong 6 tháng đầu năm; xuất khẩu đạt khoảng 2,146 tỷ USD, tăng 6,7%; tổng vốn đăng ký của các dự án đầu tư đạt hơn 164.700 tỷ đồng. Đây là những tín hiệu cho thấy nhu cầu vốn cho mở rộng công suất, chế biến nông sản, năng lượng, logistics và thương mại biên giới sẽ tiếp tục gia tăng.

Tại Đắk Lắk, bên cạnh các ngành hàng truyền thống như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, địa phương đang đẩy mạnh công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo, hạ tầng và thu hút đầu tư. Đặc biệt, tỉnh đã công bố danh mục 257 dự án thu hút đầu tư giai đoạn 2026-2030 với tổng vốn khoảng 1.032 nghìn tỷ đồng, mở ra không gian lớn cho dòng vốn ngân hàng đồng hành cùng vốn đầu tư xã hội.

Trong bối cảnh đó, tín dụng đang có bước tăng khá rõ, đến cuối tháng 8/2026, tổng dư nợ trên địa bàn hai tỉnh ước đạt 555.300 tỷ đồng, tăng 7,6% so với cuối năm 2025. Trong đó, Đắk Lắk đạt khoảng 287.300 tỷ đồng, tăng 10,3%; Gia Lai đạt 268.000 tỷ đồng, tăng 4,9%.

Con số này cho thấy một điểm đáng chú ý tốc độ tăng tín dụng tại Đắk Lắk đang cao hơn đáng kể Gia Lai, phản ánh sự khác biệt về nhu cầu vốn, khả năng hấp thụ vốn và tiến độ triển khai các dự án trên từng địa bàn.

Vốn cho nông nghiệp phải đi cùng nâng cao giá trị

Nếu coi nông nghiệp là “gốc” của kinh tế địa phương thì tín dụng đang đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố gốc rễ này. Đến cuối tháng 8/2026, dư nợ cho vay nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản ước đạt 124.600 tỷ đồng, tăng mạnh so với cuối năm 2025. Riêng cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 283.100 tỷ đồng, tương đương 51,1% tổng dư nợ toàn khu vực.

Nhưng vấn đề đặt ra không phải chỉ là tăng dư nợ. Với Đắk Lắk, đó phải là vốn cho vùng nguyên liệu cà phê, sầu riêng đạt chuẩn; vốn cho kho bảo quản, logistics, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Với Gia Lai, dòng vốn cần gắn với các chuỗi sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, công nghiệp chế biến, năng lượng và xuất khẩu.

Nói cách khác, tín dụng cần chuyển từ tư duy “cho vay theo sản phẩm” sang “cho vay theo chuỗi giá trị”. Khi ngân hàng tài trợ đồng thời từ sản xuất, thu mua, chế biến đến xuất khẩu, giá trị gia tăng ở lại địa phương nhiều hơn và khả năng trả nợ của khách hàng cũng được cải thiện.

Đây cũng là lý do chương trình tín dụng dành cho lĩnh vực nông, lâm, thủy sản tiếp tục có ý nghĩa. Trên địa bàn, doanh số cho vay lũy kế đạt 14.701 tỷ đồng với 4.238 lượt khách hàng; dư nợ đến cuối tháng 8 còn khoảng 1.785 tỷ đồng.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được tiếp sức

Một điểm sáng khác là tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đến cuối tháng 7/2026, dư nợ nhóm này đạt 80.863 tỷ đồng, tăng 11% so với cuối năm 2025; ước đến cuối tháng 8/2026 đạt 81.700 tỷ đồng, tăng 12,2%. Đây là nhóm có khả năng lan tỏa lớn tới nền kinh tế địa phương nhưng cũng dễ bị tổn thương trước biến động chi phí, thị trường và tài sản bảo đảm. Vì vậy, việc mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cần đi cùng cải tiến quy trình thẩm định, đánh giá dòng tiền, phương án kinh doanh và lịch sử tín dụng, thay vì quá phụ thuộc vào tài sản thế chấp.

Thực tế, Báo cáo tháng 8/2026 từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 11 cũng chỉ ra sức chống chịu của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế do chi phí đầu vào tăng, trong khi giải ngân đầu tư công vẫn gặp vướng mắc về giải phóng mặt bằng và vật liệu san lấp. Đây chính là điểm mà ngân hàng và chính quyền địa phương cần phối hợp chặt hơn: Vốn tín dụng chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi các “điểm nghẽn” ngoài ngân hàng được tháo gỡ đồng thời.

Từ tăng dư nợ sang nâng chất lượng tăng trưởng

Một tín hiệu tích cực là chất lượng tín dụng vẫn được kiểm soát. Đến cuối tháng 8, nợ xấu toàn khu vực chiếm 1,22% tổng dư nợ. Tại Đắk Lắk, tỷ lệ nợ xấu khoảng 0,92%, trong khi Gia Lai khoảng 1,56%.

Mặt bằng lãi suất cũng tương đối ổn định, với lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND phổ biến 6,8-9,5%/năm và trung, dài hạn 9-10,7%/năm.

Điều này tạo dư địa để ngân hàng tiếp tục đồng hành với doanh nghiệp, nhưng yêu cầu quan trọng hơn là vốn phải tạo ra năng suất và dòng tiền thực. Khi mục tiêu tăng trưởng của Đắk Lắk và Gia Lai lần lượt hướng tới 10,02% và 10,2%, tín dụng không thể chỉ chạy theo tốc độ tăng dư nợ.

Định hướng của Ngân hàng Nhà nước khu vực 11 vì thế đã đặt trọng tâm vào các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo, nhà ở xã hội, hạ tầng thiết yếu và các sản phẩm chủ lực của địa phương; đồng thời kiểm soát chặt tín dụng vào lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

ThS. Võ Kim Cương, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 11 nêu nhận định không nên đo hiệu quả tín dụng chỉ bằng tốc độ tăng dư nợ. Điểm quan trọng đối với Đắk Lắk và Gia Lai trong giai đoạn tăng tốc hiện nay là nâng khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Ngân hàng có thể cung ứng vốn, nhưng để vốn chuyển hóa thành tăng trưởng bền vững, địa phương phải đồng thời hoàn thiện hạ tầng, vùng nguyên liệu, logistics, thị trường đầu ra và môi trường đầu tư.

Với những địa bàn có thế mạnh nông nghiệp hàng hóa, năng lượng và kinh tế cửa khẩu, hướng đi phù hợp là phát triển tín dụng theo chuỗi giá trị, ưu tiên các doanh nghiệp đầu mối, hợp tác xã và dự án có khả năng liên kết nhiều hộ sản xuất. Khi một đồng vốn ngân hàng kéo theo nhiều đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp và người dân, hiệu ứng lan tỏa đối với GRDP sẽ lớn hơn nhiều so với cho vay phân tán.

Tuy nhiên, một nghịch lý cần nhìn nhận là nguồn vốn ngân hàng đang tăng nhưng khả năng hấp thụ vốn ở một số địa bàn vẫn chưa tương xứng. Đến cuối tháng 8, tổng huy động vốn hai tỉnh ước đạt 411.500 tỷ đồng, tăng 8,2% so với cuối năm 2025, trong khi dư nợ tăng 7,6%.

Khoảng cách này cho thấy bài toán hiện nay không đơn giản là tìm thêm nguồn vốn, mà phải tạo thêm những dự án và phương án kinh doanh đủ tốt để hấp thụ vốn. Đắk Lắk đang thúc đẩy giải ngân đầu tư công, phát triển năng lượng tái tạo và các dự án đầu tư mới; riêng tổ hợp bốn nhà máy điện gió tổng công suất 200 MW tại Krông Búk và Cư Pơng đã hoàn tất vận hành các tua-bin cuối cùng trong tháng 8, mở thêm dư địa cho kinh tế xanh.

Còn Gia Lai lại có lợi thế về công nghiệp chế biến, năng lượng, du lịch, nông nghiệp hàng hóa và thương mại biên giới. Việc tỉnh đưa vào vận hành nhiều dự án mới sẽ tạo nhu cầu vốn trung, dài hạn lớn hơn trong thời gian tới.

Vì vậy, bước đi tiếp theo của ngành Ngân hàng khu vực 11 không chỉ là tăng tín dụng, mà phải là tăng đúng tín dụng. Cùng với đó, chính quyền địa phương cần đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, cải thiện hạ tầng, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ đầu tư và tạo thị trường đầu ra.

Khi “đường” cho dòng vốn được mở, tín dụng sẽ không còn chỉ là nguồn lực tài chính cho từng doanh nghiệp hay hộ sản xuất, mà trở thành một trong những động lực kết nối nông nghiệp với công nghiệp chế biến, sản xuất với xuất khẩu, đầu tư với hạ tầng và nguồn lực địa phương với chuỗi giá trị lớn hơn.

Đó mới là cách tín dụng thực sự hỗ trợ Đắk Lắk và Gia Lai khai thác tiềm năng, biến lợi thế đất đai, nông sản, năng lượng và vị trí địa kinh tế thành năng lực tăng trưởng mới, thay vì chỉ tạo ra một chu kỳ tăng dư nợ ngắn hạn.