Trung Quốc cấm các hình thức quảng cáo trực tuyến cho vay và bảo hiểm do các nhà môi giới tư nhân thực hiện

Bắt đầu từ ngày 30/9, các quy định mới về tiếp thị trực tuyến các sản phẩm tài chính – bao gồm các khoản vay, bảo hiểm và tiền gửi – do các nhà cung cấp dịch vụ hỗ trợ vay thực hiện đã có hiệu lực tại Trung Quốc.

Theo các nhà phân tích, một trong những lý do chính đằng sau biện pháp này là để hạn chế việc sử dụng sai mục đích các khoản vay ngân hàng. Các quy định này được 8 bộ, đứng đầu là Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (Ngân hàng Trung ương của Trung Quốc), cùng ban hành vào tháng 4. Theo đó, quy định rõ ràng chỉ các tổ chức tài chính và nền tảng internet bên thứ ba mới được phép thực hiện tiếp thị trực tuyến các sản phẩm tài chính. Tất cả các tổ chức và cá nhân khác đều bị cấm tham gia vào các hoạt động này, “kể cả dưới bất kỳ hình thức ngụy trang nào”.

Động thái này đã được nhiều người tiêu dùng ở Trung Quốc đại lục hoan nghênh. Trong vài năm qua, quảng cáo từ các nhà cung cấp dịch vụ hỗ trợ vay đã tràn lan, với các chương trình khuyến mãi cho vay ngân hàng đứng đầu danh sách khiếu nại của người tiêu dùng. “Ngay khi bạn tìm kiếm những từ khóa như ‘vay tiền’ trên WeChat hoặc bất kỳ nền tảng mạng xã hội nào khác, những quảng cáo này sẽ hiện lên khi bạn cuộn chuột. Chúng thường có vẻ như đến từ một ngân hàng cụ thể. Khi tôi nhấp vào, tôi được chuyển đến trang đăng ký của một công ty nào đó,” Yu Qing, một cư dân Thượng Hải, cho biết.

Tính đến ngày 29/9, các bài đăng quảng cáo vẫn tiếp tục xuất hiện trên WeChat Moments được chia sẻ bởi nhân viên của một số công ty hỗ trợ vay vốn có trụ sở tại Thượng Hải. Các bài đăng này hoặc nhấn mạnh tốc độ phê duyệt khoản vay nhanh chóng của ngân hàng, hoặc công khai số tiền vay mà khách hàng của họ đã nhận được thông qua công ty. Chính những quảng cáo này nằm trong phạm vi điều chỉnh của quy định mới.

Theo quy định mới, phạm vi của các sản phẩm tài chính bao gồm gần như tất cả các dịch vụ có sẵn trên thị trường. “Sau khi các quy định mới có hiệu lực, quảng cáo – cả dạng văn bản và video – nhìn chung sẽ giảm đáng kể trong ngắn hạn”, luật sư Huang Xianwen tại văn phòng Thượng Hải của Công ty Luật DHH Bắc Kinh cho biết. “Điều đáng chú ý là 8 bộ ban hành các quy định mới bao gồm Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc, cơ quan có nhiệm vụ làm sạch không gian mạng”, ông Huang nói thêm. Theo Hiệp hội Tài chính Internet Quốc gia Trung Quốc, tính đến tháng 10 năm ngoái, có ít nhất 500 nhà cung cấp dịch vụ hỗ trợ vay vốn trên cả nước.

Một môi trường trực tuyến trong sạch hơn chỉ là một khía cạnh – việc kiềm chế các hành vi bất thường của một số công ty hỗ trợ vay vốn cũng được coi là cấp bách không kém. “Các cơ quan quản lý cũng hướng đến việc kiềm chế rủi ro tài chính đồng thời bảo vệ người tiêu dùng khỏi tiếp thị sai lệch, rò rỉ dữ liệu cá nhân và nợ nần quá mức”, ông Huang cho biết. Ông giải thích rằng nguyên nhân gốc rễ đằng sau sự tràn lan của các quảng cáo dịch vụ tài chính một phần nằm ở chính các tổ chức tài chính.

Ví dụ, các ngân hàng đặt ra các mục tiêu cho vay mới nội bộ đầy tham vọng nhằm duy trì khối lượng kinh doanh và vị thế thị trường của họ. “Áp lực này thường được chuyển xuống các tổ chức hỗ trợ cho vay đối tác của họ. Do đó, các trung gian này giăng lưới rộng để tìm kiếm người vay tiềm năng, dẫn đến sự gia tăng các quảng cáo cho vay không tuân thủ quy định”, ông Huang nói thêm. Động lực này đã dẫn đến những hành vi không phù hợp sau khi giải ngân các khoản vay ngân hàng. Một nhân viên tại một tổ chức hỗ trợ cho vay có trụ sở tại Thượng Hải, người yêu cầu giấu tên do tính chất nhạy cảm của vấn đề, cho biết đôi khi công ty này sẽ giúp khách hàng sử dụng các khoản vay kinh doanh lãi suất thấp để trả nợ thế chấp nhà ở. Và họ cũng thường xuyên gợi ý rằng người vay có thể đầu tư số tiền đó vào thị trường chứng khoán – tất cả đều cấu thành các hành vi không đúng mực. Việc lạm dụng tiền vay như vậy là “một bí mật công khai” trong toàn ngành, “cả giữa các bên cho vay và các tổ chức hỗ trợ cho vay”, ông nói thêm.