Đảm bảo an ninh, an toàn hoạt động thanh toán

Nghiêm túc triển khai các giải pháp an toàn thanh toán

Theo đó, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán nghiêm túc triển khai:

Thứ nhất, rà soát việc tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán cho khách hàng là người không cư trú và người nước ngoài cư trú tại Việt Nam để thực hiện giao dịch thanh toán hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam phải đảm bảo việc tuân thủ quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị định số 52.

Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 52: Tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán cho khách hàng là người không cư trú và người nước ngoài cư trú tại Việt Nam để thực hiện giao dịch thanh toán hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam phải thực hiện thông qua ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đã được NHNN nước chấp thuận tham gia hệ thống thanh toán quốc tế của tổ chức nước ngoài đó”.

Thứ hai, thực hiện các biện pháp truyền thông, cảnh báo tới khách hàng tình trạng bóc tách, đánh tráo chip để khách hàng có biện pháp sử dụng thẻ an toàn.

Thứ ba, nghiên cứu giải pháp ngăn ngừa việc bóc tách chip khỏi phôi thẻ vật lý.

Thứ tư, thực hiện kiểm tra, giám sát, quản lý chặt chẽ hoạt động thanh toán tại các đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT) để phòng ngừa và kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi lợi dụng thanh toán tại các ĐVCNTT cho các mục đích bất hợp pháp; yêu cầu các ĐVCNTT đối chiếu đầy đủ thông tin trên thẻ để đảm bảo trùng khớp giữa người thực hiện giao dịch và chủ thẻ.

Thứ năm, thực hiện rà soát thông tin in trên thẻ vật lý đảm bảo tuân thủ quy định tại khoản 1 Điều 11 Thông tư số 18/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 của Thống đốc NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 45/2025/TT-NHNN ngày 19/11/2025). Cụ thể, thông tin in trên thẻ vật lý phải bao gồm các yếu tố sau:

“a) Tên tổ chức phát hành thẻ (TCPHT) (tên viết tắt hoặc logo thương mại của TCPHT). Trường hợp trên thẻ có in tên viết tắt hoặc logo thương mại của nhiều tổ chức (bao gồm TCPHT, tổ chức hợp tác phát hành thẻ với TCPHT, tổ chức chuyển mạch thẻ, TCTQT và các đơn vị liên quan), tên viết tắt hoặc logo thương mại của tổ chức hợp tác không lớn hơn tên viết tắt hoặc logo thương mại của TCPHT, thông tin trên thẻ cần thể hiện rõ bằng tiếng Việt nội dung thẻ này được phát hành bởi TCPHT;

b) Tên tổ chức chuyển mạch thẻ mà TCPHT là thành viên (tên viết tắt hoặc logo thương mại của tổ chức chuyển mạch thẻ) trừ trường hợp thẻ không có tính năng giao dịch thông qua dịch vụ chuyển mạch thẻ của tổ chức chuyển mạch thẻ;

c) Tên hoặc nhãn hiệu thương mại của thẻ (nếu có);

d) Họ, tên chủ thẻ đối với chủ thẻ là cá nhân; tên tổ chức và họ, tên chủ thẻ phụ đối với chủ thẻ là tổ chức. Quy định này không áp dụng đối với thẻ trả trước vô danh".

Thứ sáu, rà soát đảm bảo các loại phí, lãi suất, phương pháp tính lãi đối với từng loại thẻ phát hành tuân thủ đúng quy định của NHNN và pháp luật liên quan; đồng thời phải công khai minh bạch, cung cấp đầy đủ thông tin và có biện pháp đảm bảo khách hàng đã nắm được các thông tin về quyền và nghĩa vụ của khách hàng, các loại phí, lãi suất, phương pháp tính lãi (đặc biệt là với thẻ tín dụng) và những thay đổi (nếu có) trong quá trình khách hàng sử dụng thẻ.

Nâng cao kỹ năng cho khách hàng trong giao dịch ngân hàng trên nền tảng số

Về phía ngành Ngân hàng luôn chú trọng công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán và các hệ thống thông tin ứng dụng nghiệp vụ ngân hàng, phòng chống tội phạm công nghệ cao. NHNN thường xuyên yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.

Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) do NHNN triển khai thí điểm đã phát huy hiệu quả. Đến cuối tháng 6/2026, đã có trên 4,5 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo qua Hệ thống SIMO, trong đó có hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là trên 5,1 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao.

Thời gian qua, NHNN đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các tổ chức phát hành thẻ tăng cường an ninh an toàn trong cung cấp và sử dụng thẻ ngân hàng. Đáng chú ý, Thông tư số 18/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 quy định về hoạt động thẻ ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 45/2025/TT-NHNN ngày 19/11/2025, có hiệu lực từ ngày 5/1/2026.

Trọng tâm của Thông tư 45 là yêu cầu đối chiếu sinh trắc học (căn cước công dân/tài khoản định danh) khi thực hiện giao dịch thẻ điện tử. Theo đó, khách hàng chưa xác thực sinh trắc học hoặc thông tin giấy tờ tùy thân chưa khớp với thông tin sinh trắc học, sẽ không được mở và sử dụng thẻ ngân hàng.

Quy định này đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 30/VBHN-NHNN ngày 19/12/2025. Khoản 6 Điều 16 của Văn bản hợp nhất nêu rõ: thẻ chỉ được sử dụng để thực hiện giao dịch điện tử khi đã hoàn thành việc đối chiếu, xác minh khớp đúng giữa giấy tờ tùy thân và dữ liệu sinh trắc học của chủ thẻ, thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tài khoản định danh điện tử hoặc xác thực trực tiếp theo quy định..

Bên cạnh đó, Điều 17 của Văn bản hợp nhất số 30 cũng quy định rõ trách nhiệm của tổ chức phát hành thẻ trong quản lý rủi ro, bảo mật thông tin, đảm bảo hạ tầng kỹ thuật an toàn, duy trì đường dây nóng 24/7 và phối hợp với các đơn vị liên quan nhằm đảm bảo an toàn trong hoạt động thẻ.

Theo NHNN, thời gian gần đây, một số đối tượng lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của khách hàng khi sử dụng thẻ ngân hàng để thanh toán tại đơn vị chấp nhận thẻ (như nhà hàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ,…) thực hiện bóc tách, đánh tráo chip trên thẻ vật lý và tiến hành gắn chip này vào các phôi thẻ khác. Các đối tượng sử dụng thẻ giả lập này để thực hiện các giao dịch nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản.

Do đó, về phía khách hàng cần nhận biết những dấu hiệu thẻ bị tráo chip như: thẻ vẫn có thể thực hiện giao dịch bằng phương thức cắm thẻ tại POS nhưng chức năng thanh toán không tiếp xúc (Contactless/chạm) không hoạt động; chip trên thẻ có dấu hiệu bong tróc, dán đè, trầy xước hoặc bị lệch vị trí so với thiết kế ban đầu; hoặc thông qua kiểm tra biến động giao dịch trên ứng dụng ngân hàng thì thấy xuất hiện giao dịch bất thường.

Khách hàng lưu ý: bảo mật thông tin thẻ (nên che mã CVC/CVV trên thẻ ngân hàng để tránh bị kẻ gian đánh cắp thông tin thanh toán trực tuyến), bảo mật các thông tin cá nhân, đặc biệt là mã OTP/Smart OTP; không cung cấp thông tin bảo mật cá nhân, tên truy cập, mật khẩu, mã OTP/Smart OTP, thông tin thẻ/tài khoản cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng; luôn trực tiếp giám sát quá trình nhân viên quẹt thẻ qua máy POS; kiểm tra bề mặt thẻ xem con chip trên thẻ có dấu hiệu bị trầy xước, bong tróc hoặc dán lệch hay không; ưu tiên các phương thức thanh toán không tiếp xúc (contactless) và sử dụng ví điện tử khi giao dịch; chủ động khóa thẻ trên ứng dụng ngân hàng hoặc gọi số hotline ngân hàng nơi mở thẻ để báo khóa thẻ khi phát hiện dấu hiệu bất thường trên thẻ hoặc phát sinh giao dịch nghi ngờ không do mình thực hiện; tuyệt đối không chuyển tiền cho tài khoản cá nhân lạ nếu chưa xác thực rõ danh tính người bán hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ; không bấm vào link/quét mã QR lạ, không tải các ứng dụng không rõ nguồn gốc…

Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, phức tạp, thời gian tới, các ngân hàng cần tiếp tục rà soát hệ thống phát hiện giao dịch bất thường, đồng thời mở rộng việc kết nối, khai thác hệ thống SIMO; mở rộng áp dụng xác thực đa lớp cho thanh toán trực tuyến và hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền lợi khách hàng khi xảy ra sự cố.

Đẩy nhanh việc kết nối, khai thác hiệu quả ứng dụng dữ liệu quốc gia về dân cư, đặc biệt nghiên cứu giải pháp kỹ thuật, quy trình nghiệp vụ để tích hợp, sử dụng VNeID vào hoạt động định danh, xác thực khách hàng trực tuyến, làm sạch các dữ liệu khách hàng, cũng như trong các hoạt động nghiệp vụ khác của ngành Ngân hàng.

Thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, khai thác hiệu quả dữ liệu trong thiết kế, phát triển và cung ứng sản phẩm, dịch vụ tiện ích phù hợp với nhu cầu, hành vi của từng nhóm đối tượng khách hàng cùng với việc cảnh báo sớm, kịp thời phát hiện ngăn ngừa, phòng, chống rủi ro gian lận và công tác đảm bảo an ninh an toàn, bảo mật thông tin khách hàng.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng cho công chúng trong sử dụng thẻ ngân hàng an toàn, giúp người dân nhận biết được những hành vi bị cấm trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng và khuyến cáo người dân không tham gia, tiếp tay cho các đối tượng tội phạm lợi dụng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt vào mục đích bất hợp pháp.