Doanh nghiệp Việt tìm 'chìa khóa' AI quản lý dòng tiền

Đây là thông tin được đưa ra trong báo cáo Redefining Treasury in Asia Pacific 2026: Voices of Treasury (tạm dịch: Tái định nghĩa quản lý nguồn vốn và ngân quỹ ở châu Á – Thái Bình Dương 2026: Ý kiến người trong cuộc) vừa được HSBC công bố. Để thực hiện báo cáo này, HSBC đã tổ chức chuỗi sự kiện chuyên đề về quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tại 11 thị trường thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trao đổi với 680 chuyên gia quản lý nguồn vốn, ngân quỹ và tài chính.

Tốc độ ứng dụng AI ngày càng gia tăng

Báo cáo cho biết, 72% người tham gia khảo sát kỳ vọng AI sẽ rất hữu ích hoặc cực kỳ hữu ích trong vòng 3 năm tới và thêm 23% cho rằng AI sẽ khá hữu ích. Kết quả này phản ánh mức độ quan tâm và triển khai vẫn được duy trì khi doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm sang ứng dụng thực tế.

Ông Manoj Dugar, Giám đốc Khối Giải pháp Thanh toán Toàn cầu khu vực châu Á (không bao gồm Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan) tại HSBC, chia sẻ: “Câu chuyện về AI đã đi qua giai đoạn tìm hiểu và chuyển sang bước triển khai. Yếu tố tạo nên sự khác biệt trong giai đoạn này nằm ở khâu thực thi thông qua xây dựng nền tảng như dữ liệu, quản trị và cơ chế kiểm soát để AI có thể mở rộng quy mô ra khỏi phạm vi thí điểm và mang lại tác động một cách nhanh chóng”.

Trong bối cảnh tốc độ ứng dụng AI ngày càng gia tăng tại nhiều tổ chức, bộ phận quản lý nguồn vốn và ngân quỹ cần nỗ lực hơn để có thể bắt kịp. Gần 2/3 (khoảng 63%) người tham gia khảo sát cho biết quản lý nguồn vốn và ngân quỹ hiện đang đi sau các bộ phận khác về mức độ ứng dụng AI trong khi gần 1/5 cho biết họ chưa sử dụng AI trong nghiệp vụ quản lý nguồn vốn và ngân quỹ.

Tất cả đều hiểu rõ điều kiện để mở rộng quy mô triển khai. 70% trong số họ cho rằng việc tích hợp với các hệ thống hiện có là rào cản then chốt và con số này vượt xa yếu tố chuyên môn (47%), chi phí (44%). Chất lượng dữ liệu (35%) cũng là một trở ngại đáng kể, điều này nhắc nhở chúng ta rằng việc ứng dụng AI chỉ có thể phát huy hiệu quả khi có dữ liệu đủ tốt để khai thác.

Sự quan tâm dành cho tiền kỹ thuật số đang có sự phân hóa

Sự quan tâm dành cho tiền kỹ thuật số đang gia tăng nhưng cũng cho thấy sự phân hoá rõ rệt. 44% người tham gia khảo sát cho biết họ rất có khả năng hoặc tương đối có khả năng sử dụng tiền kỹ thuật số trong vòng hai năm tới trong khi 39% cho biết họ sẽ không sử dụng. Chính sự phân hoá này cho thấy việc ứng dụng tiền kỹ thuật số trong doanh nghiệp vẫn chỉ đang ở giai đoạn sơ khai.

Người tham gia khảo sát nhấn mạnh rằng, nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn và ngân quỹ (55%) và giảm chi phí giao dịch (52%) là những lợi ích chính của tiền kỹ thuật số, trong đó tăng tốc độ thanh toán xuyên biên giới là trường hợp ưu tiên ứng dụng. Mặc dù vậy, rào cản lớn nhất khi áp dụng vẫn là thiếu khả năng tương thích và liên thông giữa các loại tiền kỹ thuật số khác nhau.

Việc biến ý tưởng thành thực tế đã và đang diễn ra. Trong tháng 8 vừa qua, HSBC đã hoàn tất giao dịch tiền gửi được mã hoá liên ngân hàng đầu tiên trên sổ cái dựa trên chuỗi khối (Blockchain) của Swift. Điều này không chỉ chứng minh khả năng liên thông giữa các ngân hàng mà còn góp phần thúc đẩy tiến trình phát triển thanh toán xuyên biên giới 24/7 của ngành.

Nhà quản lý nguồn vốn tại Việt Nam tìm cách ứng dụng AI để vượt biến động

Báo cáo của HSBC chỉ ra rằng, tại Việt Nam, các nhà quản lý nguồn vốn và ngân quỹ đã trải qua nhiều biến động do những căng thẳng địa chính trị trong năm nay và phải xoay xở trong môi trường thuế quan thương mại thay đổi khôn lường.

Theo đó, quản lý nguồn vốn và ngân quỹ trong môi trường tỷ giá và lãi suất bất định là vấn đề ưu tiên hàng đầu của các nhà quản lý trong vòng 12 tháng tới, tiếp đến là chuyển đổi quy trình quản lý tài chính, nguồn vốn và ngân quỹ bằng công nghệ và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Khi được hỏi phần vốn lưu động nào đang chịu áp lực nhiều nhất từ gián đoạn chuỗi cung ứng, 53% người tham gia khảo sát cho biết đó là các khoản phải thu do tốc độ thu hồi nợ chậm và rủi ro tín dụng gia tăng.

"Tất cả các nhà quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tham gia khảo sát cho biết doanh nghiệp của họ đều đã chịu tác động đáng kể do các diễn biến tại Trung Đông. Gần 50% đã chứng kiến ảnh hưởng tới tuyến vận chuyển, thời gian vận tải và tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng nói chung, trong khi 33% ghi nhận có biến động về nhu cầu của khách hàng", báo cáo của HSBC nêu và cho biết: "Sự quan tâm dành cho những gì AI có thể mang lại là rất lớn, một khi các rào cản triển khai đã được tháo gỡ".

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, 52% cho rằng bộ phận quản lý nguồn vốn và ngân quỹ chưa theo kịp tốc độ ứng dụng AI và toàn bộ quản lý nguồn vốn và ngân quỹ đều quan tâm tìm hiểu các công nghệ dành cho hoạt động ngân quỹ.

Dự báo dòng tiền là một cách tiềm năng để ứng dụng AI có thể giúp giảm áp lực vốn lưu động. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, các chuyên gia quản lý nguồn vốn và ngân quỹ cần giải quyết các thách thức như thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng để triển khai công nghệ mới cũng như khó khăn trong việc tìm kiếm các giải pháp công nghệ phù hợp. Một nửa số người tham gia khảo sát cho biết họ gặp khó khăn trong việc tìm đúng giải pháp công nghệ đáp ứng nhu cầu của họ.

Những tác động từ chuỗi cung ứng họ đã trải qua trong năm nay đồng nghĩa với việc quản lý tiền mặt đã trở nên quan trọng hơn đối với các chuyên gia quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tại Việt Nam. Họ muốn nắm bắt cách tận dụng số hoá để tối ưu vốn lưu động thông qua việc nâng cao năng lực dự báo dòng tiền. Một người tham gia khảo sát cho biết: “AI có thể hữu ích trong chuẩn bị dự báo quản lý tiền mặt. Bộ phận tài chính lập dự báo định kỳ, công việc này có thể lặp đi lặp lại và việc tích hợp AI sẽ hỗ trợ quá trình đó”.

Toàn bộ nhà quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tại Việt Nam tham gia khảo sát đều kỳ vọng AI sẽ cực kỳ hữu ích, rất hữu ích hoặc tương đối hữu ích trong vòng ba năm tới. Tuy nhiên, đa số (55%) cho rằng, AI sẽ chỉ tương đối hữu ích, điều này có thể phản ánh một số thách thức mà họ gặp phải trong quá trình triển khai. Trở ngại lớn nhất trong số đó là thiếu chuyên môn, 77% người tham gia khảo sát coi đây là rào cản lớn nhất đối với việc ứng dụng AI.

"Chìa khóa" bảo mật cho bộ phận quản lý nguồn vốn

Khi được khảo sát về nguy cơ tội phạm mạng và gian lận đối với doanh nghiệp của họ, các chuyên gia quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tại TP. Hồ Chí Minh tỏ ra ít lo ngại hơn nhiều so với nhiều đồng nghiệp ở các nơi khác. Họ chấm mức rủi ro ở mức 6,6/10, trong khi hầu hết các thị trường khác đều đánh giá trên 8 điểm, cụ thể, tại Australia là 8,6. Chỉ có một thị trường là Trung Quốc đại lục ít lo ngại về tội phạm mạng và gian lận hơn Việt Nam.

Đây là một kết quả đáng chú ý vì nhiều người tham gia khảo sát đã trải nghiệm trực tiếp những rủi ro liên quan đến gian lận.

Trong quá trình thảo luận, vấn đề bảo mật dữ liệu được nêu lên như một mối quan ngại khi triển khai AI. Một số người tham gia cho biết họ muốn có một môi trường “sandbox” để thử nghiệm các ứng dụng AI trước khi triển khai chính thức nhằm giảm thiểu sai sót và rò rỉ dữ liệu. Tất cả người tham gia đều đồng ý rằng an ninh mạng là một vấn đề cần lưu tâm và họ cần phân bổ thêm chi phí để giảm thiểu các mối đe doạ.

Bảo mật trong hoạt động ngân quỹ là một mối quan ngại rõ ràng và 73% người tham gia khảo sát cho rằng nâng cấp công nghệ sẽ là giải pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề này. Một nửa trong số họ cho rằng việc quản lý dữ liệu tốt hơn và nâng cao đào tạo cho nhân viên sẽ giúp giải quyết vấn đề.