Thứ 5, 22/10/2020
  • VN-Index: 936.74-2.29-0.24%
  • HN-Index: 140.71+0.73+0.52%
Diễn đàn tài chính tiền tệ

Hoạt động mua bán và sáp nhập ngân hàng tại Việt Nam - thực trạng và giải pháp

TS. Nguyễn Thị Gấm - Nghiên cứu - Trao đổi - 14/11/2019 07:30
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Bài viết tìm hiểu thực trạng hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam, từ đó đề xuất một số giải pháp phát triển hoạt động này.

Ngày nhận bài: 25/10/2019 - Ngày biên tập: 28/10/2019 - Ngày duyệt đăng: 30/10/2019

Tóm tắt: Một trong những biện pháp hữu hiệu nhất trong tái cấu trúc ngân hàng thương mại (NHTM) là việc mua bán và sáp nhập (M&A). Qua đó phát huy và tận dụng các cơ hội tạo nguồn lực lớn hơn về vốn, công nghệ, nhân sự và thị phần, đồng thời hạn chế những khó khăn về thanh khoản nợ xấu cũng như các hạn chế, tồn tại khác. Thực tiễn hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam diễn ra ngày càng sôi động, tuy nhiên bên cạnh cơ hội, hoạt động này cũng đối mặt không ít những thách thức. 

Bài viết tìm hiểu thực trạng hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam, từ đó đề xuất một số giải pháp phát triển hoạt động này.

Từ khóa: mua bán và sáp nhập, M&A, ngân hàng thương mại

MERGERS AND ACQUISITIONS IN BANKING IN VIETNAM - CURRENT SITUATION AND SOLUTIONS

Abstract: One of the most effective measures in restructuring commercial banks is the mergers and acquisitions (M&A), thereby promoting and taking advantage of opportunities to create greater resources in capital, technology, personnel and market share, while limiting difficulties of bad debt liquidity as well as other limitations and shortcomings. The reality of banking M&A activities in Vietnam is getting more and more exciting, but besides opportunities, this activity also faces with challenges.

The article explores the current status of banking M&A activities in Vietnam and suggests some solutions to develop this activity.

Key words: mergers and acquisitions, M&A, commercial banks

Ngân hàng thương mại (NHTM) đã hình thành và tồn tại hàng trăm năm gắn với sự phát triển của kinh tế hàng hóa. Sự phát triển của hệ thống NHTM có tác động rất lớn, quyết định đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa. Vai trò của NHTM không thể thiếu được trong nền kinh tế thị trường đặc biệt là những quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Trong quá trình hình thành và phát triển, NHTM liên tục tái cơ cấu và cấu trúc lại hoạt động của mình, đó là việc làm thường xuyên và liên tục.

Lợi ích và khó khăn của hoạt động M&A ngân hàng

Thuật ngữ Mua bán và sáp nhập  (Merger and Acquisitions) xuất hiện nhiều trong các tài liệu trong nước và quốc tế, có rất nhiều tên gọi khi dịch ra tiếng Việt như “mua bán và sáp nhập”, “sáp nhập và mua lại”, “mua lại và sáp nhập”, hay “thâu tóm và hợp nhất”. Các thuật ngữ “mua bán” và “sáp nhập” thường không có sự phân biệt rõ ràng về nội hàm và thường được sử dụng thay thế lẫn nhau.

Mua bán, mua lại hay thâu tóm (Acquisitions), theo từ điển Investopedia, là hoạt động thông qua đó các ngân hàng tìm kiếm lợi nhuận kinh tế nhờ quy mô, hiệu quả và khả năng chiếm lĩnh thị trường. Các ngân hàng thâu tóm sẽ mua ngân hàng mục tiêu, không có sự thay đổi về chứng khoán hoặc sự hợp nhất thành ngân hàng mới. Theo David L.Scott (2003), mua lại có thể là việc mua một bộ phận hay thậm chí toàn bộ ngân hàng. Một ví dụ điển hình của hoạt động mua lại đó là tháng 1/2009, Tập đoàn Bank of America mua lại Ngân hàng Meril Lynch. Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước mua lại 100% cổ phần của ba ngân hàng để tái cơ cấu là Ngân hàng TMCP Đại Dương (Oceanbank), Ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu (GPBank) và Ngân hàng TMCP Xây dựng (CBBank).

Sáp nhập (Mergers), theo từ điển Investopedia là sự kết hợp của hai hay nhiều ngân hàng để trở thành một ngân hàng lớn hơn, hoặc dưới sự kiểm soát của một ngân hàng. Những hoạt động này thường dựa trên cơ sở tự nguyện và bao gồm việc chuyển đổi hoặc thanh toán bằng tiền mặt cho các ngân hàng mục tiêu; hoặc khi các cổ đông của một hoặc nhiều ngân hàng sáp nhập trao đổi cổ phiếu tự nguyện; hoặc dùng một hoạt động pháp lý để trở thành cổ đông của ngân hàng nhận sáp nhập; hoặc bởi tất cả các cổ đông của ngân hàng mua lại cổ phần của mình trao đổi trên cơ sở tự nguyện hoặc một hoạt động hợp pháp để đổi lấy cổ phần của ngân hàng mới thành lập. Sáp nhập có thể là một sự tiếp quản, nhưng kết quả là việc hình thành một ngân hàng với một tên mới hoặc tên thương mại mới. Một ví dụ điển hình năm 1996, thương vụ trị giá 25 tỷ USD giữa Union Bank sáp nhập với Bank of California để trở thành Union Bank of California.

Cũng như các doanh nghiệp khác, M&A ngân hàng đem lại những lợi ích cho ngân hàng:

(i) Góp phần cải thiện tình hình tài chính của ngân hàng. Sau M&A, ngân hàng sẽ được tăng nguồn vốn sử dụng và khả năng tiếp cận nguồn vốn, chia sẻ rủi ro, tăng cường tính minh bạch về tài chính. Một trong những yêu cầu đặt ra cho đổi mới, tái cơ cấu ngành Ngân hàng Việt Nam là nâng cao khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thông qua việc tăng vốn điều lệ. Do đó, M&A ngân hàng diễn ra sôi động và đáp ứng nhu cầu cải thiện nguồn vốn kinh doanh.

(ii) Giúp ngân hàng đạt được hiệu quả kinh doanh dựa vào quy mô khi ngân hàng có thêm công nghệ mới, có thêm nguồn nhân lực từ giao dịch hay có khả năng mở rộng phạm vi hoạt động, chi nhánh, phòng giao dịch… Bên cạnh đó, quy mô lớn giúp giảm thiểu chi phí trong kinh doanh như giảm thiểu sự trùng lắp trong mạng lưới phân phối, tiết kiệm chi phí hoạt động và chi phí quản lý. Sau khi thực hiện M&A, các bên trong giao dịch cũng có thể khai thác được những lợi thế của nhau, tăng thị phần, tận dụng quan hệ khách hàng, từ đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra cơ hội kinh doanh mới.

Tuy nhiên, hoạt động M&A ngân hàng còn vấp một số khó khăn, đầu tiên có thể kể đến đó là việc tìm kiếm đối tác. Mặc dù Chính phủ khuyến khích các ngân hàng tiến hành M&A nhưng không phải ngân hàng nào cũng “may mắn” tìm kiếm được đối tác phù hợp để sáp nhập. Thực tế còn có ngân hàng không thiện chí khi cung cấp thông tin tài chính cho đối tác. Điều này làm cản trở quá trình thực hiện giao dịch.

Khó khăn tiếp theo đó là sự xáo trộn, những bất ổn về nhân sự trước, trong và sau quá trình M&A ngân hàng cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng.

Thực trạng hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam

Ở Việt Nam, hoạt động M&A được quan tâm kể từ khi Luật Doanh nghiệp năm 1999 ra đời và trở nên sôi động hơn trong những năm gần đây với sự phát triển nhanh cả về số lượng và quy mô. Các giao dịch M&A năm sau gấp 5-6 lần năm trước về tổng giá trị và gấp 2-3 lần về số lượng. Hoạt động M&A ngân hàng có thể phân ra thành các giai đoạn, cụ thể:

(1) Giai đoạn từ năm 1986 đến trước năm 2005

Đây là giai đoạn sơ khai của hoạt động M&A tại Việt Nam khi khung pháp lý cho hoạt động này chưa có. Ở giai đoạn này, hoạt động M&A ngân hàng diễn ra rất ít và mang tính bắt buộc nhiều hơn tự nguyện, chủ yếu thực hiện theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhằm mục đích nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTM theo Đề án “Chấn chỉnh và sắp xếp lại các NHTM cổ phần Việt Nam” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 212/1999/QĐ-TTg ngày 29/10/1999 và Quyết định số 241/1998/QĐ-NHNN5 ngày 15/7/1998 của NHNN về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng (TCTD) cổ phần Việt Nam. Có thể lấy Ngân hàng TMCP Phương Nam là ví dụ điển hình về hoạt động M&A thời kỳ này,  cụ thể: năm 1999, Ngân hàng TMCP Phương Nam tiếp tục sáp nhập với Ngân hàng TMCP Đại Nam (trước đó vào năm 1997, Ngân hàng TMCP Phương Nam tiến hành sáp nhập với Ngân hàng TMCP Nông thôn Đồng Tháp); năm 2001 sáp nhập với Ngân hàng Châu Phú; năm 2002 mua lại Quỹ Tín dụng Định Công (Hà Nội); năm 2003 sáp nhập với Ngân hàng TMCP Nông thôn Cái Sắn (Cần Thơ). Nếu như trước khi sáp nhập, Ngân hàng TMCP Phương Nam chỉ có 1 Hội sở chính và 1 chi nhánh thì sau sáp nhập, ngân hàng này có hệ thống mạng lưới phát triển mạnh tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Đà Nẵng, Bình Thuận, với 32 đơn vị: 1 sở giao dịch, 29 chi nhánh các loại, 1 phòng giao dịch, 1 công ty quản lý quỹ và khai thác tài sản.

(2) Giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2011

Đây có thể coi là giai đoạn hình thành thị trường M&A tại Việt Nam. Dấu mốc quan trọng của giai đoạn này là việc các văn bản pháp lý quan trọng như: Luật Cạnh tranh (2005); Luật Doanh nghiệp (2005); Luật Đầu tư (2005); Luật Chứng khoán (2006) được ban hành tạo khuôn khổ pháp lý cho việc mua bán, chuyển nhượng vốn góp, đặc biệt với Quyết định 1577/QĐ-NHNN ngày 09/8/2006 của NHNN về việc phê duyệt Đề án cơ cấu lại Ngân hàng TMCP nông thôn, cùng với sự kiện Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vào 7/11/2006, hoạt động M&A ngân hàng mới thực sự diễn ra tại Việt Nam.

M&A ngân hàng giai đoạn này diễn ra nhằm chỉnh sửa mô hình Ngân hàng TMCP cho đúng quy định của Luật các TCTD, tạo điều kiện để các ngân hàng được hoạt động trong một “sân chơi” bình đẳng, tránh tình trạng chia cắt thị trường bằng các quy định hành chính; Giảm bớt số lượng các NHTM cổ phần nhỏ, từng bước hình thành những ngân hàng có tiềm lực vốn lớn, công nghệ hiện đại, có đủ năng lực cạnh tranh trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế; đồng thời thực hiện chiến lược phát triển ngành Ngân hàng đó là nâng cao khả năng cạnh tranh của các ngân hàng Việt Nam.

Các hình thức chủ yếu M&A ngân hàng giai đoạn này: Ngân hàng trong nước bán cổ phần cho ngân hàng nước ngoài, các công ty tài chính, tập đoàn nước ngoài; hoặc các NHTM cổ phần trong nước mua, bán cổ phần lẫn nhau; tuy nhiên chưa có trường hợp nào ngân hàng của Việt Nam mua lại ngân hàng nước ngoài.

Cùng với quá trình tái cơ cấu, ngành Ngân hàng có một số thương vụ lớn như SCB được hợp nhất từ ba Ngân hàng TMCP: Sài Gòn, Đệ Nhất và Tín Nghĩa.

Ngoài ra, M&A chính thức trở thành kênh thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Các tập đoàn của Nhật Bản đóng góp đến 2,5 tỷ USD vào M&A ngân hàng tại Việt Nam. Tiêu biểu là thương vụ Vietcombank phát hành 15% cổ phần cho Mizuho; Bảo Việt và NHTM cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) cũng là điểm đến của Sumitomo Life và UFJ Mishubishi Bank. Hay Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu (Eximbank) đến tháng 6/2007 ký thỏa thuận bán 500 tỷ đồng vốn điều lệ cho 16 đối tác chiến lược là các tập đoàn kinh doanh có uy tín trong nước, giá bán gấp 8 lần mệnh giá, tương đương 4.000 tỷ đồng. Tháng 8/2007, ngân hàng này tiếp tục bán 25% cổ phần cho 4 nhà đầu tư chiến lược nước ngoài gồm: Sumitomo Mitsui Banking Corporation (15%), nhà đầu tư VOF Investment Limited - British Virgin Island (5%), Mirae Asset Hàn Quốc (4,5%), Mirae Asset Maps (0,5%) với giá bán 6,43% lần mệnh giá cổ phiếu Eximbank, thu về gần 400 triệu USD. Qua đây, Eximbank vừa tăng sức mạnh về năng lực tài chính, vừa tiếp nhận cách thức quản trị điều hành, công nghệ ngân hàng hiện đại, vừa có thể nâng cao sức cạnh tranh trong việc cung ứng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại (thanh toán quốc tế, mua bán ngoại tệ, kiều hối...), trở thành một trong những NHTM cổ phần lớn tại Việt Nam lúc bấy giờ.

(3) Giai đoạn từ năm 2012 đến nay

Giai đoạn này chứng kiến sự phục hồi hoạt động M&A. Khung pháp lý cho hoạt động này tiếp tục được cải thiện nhờ việc sửa đổi một số Luật như: Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Bất động sản. Quy định nới “room” cho khối ngoại (Nghị định số 60/2015/NĐ-CP) góp phần khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào các doanh nghiệp nội.

Ngày 1/3/2012, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 254/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011- 2015”. Đây được xem là một nỗ lực về mặt pháp lý sớm nhất và quan trọng nhất trong việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, tạo hành lang rộng để xử lý các ngân hàng yếu kém và đề ra một lộ trình cho đến năm 2015. Theo đó, Việt Nam cần phát triển một hệ thống các TCTD có quy mô lớn hơn, chất lượng và hiệu quả hoạt động tốt hơn. Đồng thời, trong bối cảnh Việt Nam đang mở cửa thị trường và hội nhập quốc tế sâu rộng thì hệ thống các TCTD cũng cần phải được củng cố và phát triển để có đủ khả năng tận dụng cơ hội phát triển mới và đối phó với những thách thức, “cú sốc” từ bên ngoài, chẳng hạn khủng hoảng, biến động bất lợi của thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế.

M&A ngân hàng giai đoạn này diễn ra theo hướng “tập trung lành mạnh hóa tình trạng tài chính và củng cố năng lực hoạt động của các TCTD; cải thiện mức độ an toàn và hiệu quả hoạt động của các TCTD; nâng cao trật tự, kỷ cương và nguyên tắc thị trường trong hoạt động ngân hàng” như đã được đề cập trong Quyết định 254/QĐ-TTg và đến nay đã đạt được một số kết quả tích cực tạo nền tảng cho việc đẩy nhanh, vững chắc M&A các TCTD trong tương lai.

Một số thương vụ M&A tiêu biểu trong giai đoạn này là Ngân hàng TMCP Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long (MHB) sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Phát triển Mê Kông (MDB) sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MaritimeBank), Ngân hàng TMCP Phương Nam sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) nhận sáp nhập Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội (Habubank), Ngân hàng TMCP Đại Á (DaiABank) sáp nhập vào Ngân hàng TMCP  Phát triển TP. HCM (HDBank), Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVComBank) được hợp nhất từ Công ty CP Tài chính Dầu khí (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank). Hoạt động M&A gắn với hoạt động tái cơ cấu ngân hàng. Trong số 9 ngân hàng TMCP yếu kém được xác định từ năm 2012, NHNN đã phê duyệt 8 phương án cơ cấu lại (1 ngân hàng đang trong quá trình đàm phán giai đoạn cuối cùng với một ngân hàng nước ngoài). Một số ngân hàng TMCP yếu kém xác định trong năm 2013 được NHNN áp dụng các biện pháp giám sát chặt chẽ và chỉ đạo xây dựng phương án tái cơ cấu. Sau khi sáp nhập, hợp nhất hoặc phương án cơ cấu lại được NHNN chấp thuận, các ngân hàng đã và đang tích cực triển khai các giải pháp cơ cấu lại toàn diện về tài chính, hoạt động, quản trị và khắc phục các sai phạm dưới sự giám sát của NHNN. Đến nay, hầu hết các ngân hàng yếu kém được cơ cấu lại theo các phương án được duyệt đều có tình hình hoạt động ổn định và cải thiện hơn so với thời điểm bắt đầu thực hiện cơ cấu lại. NHNN đã kiểm soát được tình hình của các Ngân hàng TMCP yếu kém. Khả năng chi trả của các ngân hàng yếu kém đã được cải thiện đáng kể, tài sản của Nhà nước và quyền lợi của người gửi tiền được bảo đảm, TCTD tiếp tục hoạt động hiệu quả đóng góp vào thành công chung của ngành Ngân hàng.

Việt Nam đang thúc đẩy hoạt động M&A gắn với cổ phần hóa ngân hàng. Việc Nhà nước giảm tỷ lệ sở hữu tại các ngân hàng tạo ra nhiều room cho các nhà đầu tư nước ngoài. Thị trường chứng khoán phát triển khả quan. Thủ tục hành chính trong khâu phê duyệt cổ phần hóa, định giá doanh nghiệp cũng ngày càng cải thiện; Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Nhà nước sẽ giảm tỷ lệ sở hữu tại các ngân hàng quốc doanh… Tất cả các yếu tố này sẽ khiến hoạt động M&A ngân hàng sôi động hơn. Đây là cơ hội lớn để các nhà đầu tư, doanh nghiệp quốc tế trở thành đối tác chiến lược của các ngân hàng Việt Nam. Hàng chục nghìn tỷ đồng dự kiến sẽ được nhà đầu tư nước ngoài đổ vào các ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2019-2020. Việc đàm phán nhiều thương vụ đang diễn ra thuận lợi. Sau khi bán thành công 3% vốn cho nhà đầu tư nước ngoài, thu về 6.200 tỷ đồng cuối năm 2018, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tiếp tục xúc tiến phương án bán tiếp 6,5% cổ phần đến năm 2020. Lộ trình này đã được Vietcombank thông qua. Một ngân hàng lớn khác là BIDV đã chốt văn kiện giao dịch cho Keb HanaBank với tổng giá trị giao dịch hơn 20.295 tỷ đồng.

Mới đây, trong khuôn khổ Hội nghị G20, đại diện Ngân hàng J.Trust cho biết, họ đã nghiên cứu, tính toán kỹ các chỉ số tài chính của Ngân hàng Xây dựng (CBBank) và đã gửi bản chào tham gia mua lại để tái cơ cấu ngân hàng này đến NHNN Việt Nam. Họ kỳ vọng sẽ cải tổ được CBBank đưa ngân hàng này lấy lại vị thế trước đây. Không chỉ J.Trust, theo Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, nhiều nhà đầu tư nước ngoài như Công ty Srisawad Corporation (Thái Lan), Tập đoàn Clermont (Singapore)… mong muốn được mua lại, tham gia tái cơ cấu các ngân hàng, tổ chức tín dụng yếu kém của Việt Nam. Theo đánh giá của giới chuyên gia tài chính, có nhiều yếu tố khiến ngân hàng yếu kém có thể “đắt hàng” thời gian tới là do kinh tế Việt Nam đang tăng trưởng tốt, chỉ số tài chính của các ngân hàng đang tốt lên. Ngoài ra, Chính phủ đã tuyên bố không cấp phép lập mới các ngân hàng có vốn nước ngoài đến hết năm 2020 nhằm tập trung xử lý dứt điểm ngân hàng yếu kém trong nước và tích cực kết nối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Ngoài các ngân hàng yếu kém hay các ngân hàng lớn kể trên, nhiều ngân hàng TMCP khác cũng đang lộ trình tìm đối tác nước ngoài như Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), Ngân hàng TMCP Quốc dân (NCB), Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB)…

Tại Việt Nam, những năm gần đây, hoạt động M&A ngân hàng đã và đang phát triển mạnh cả về số lượng và quy mô nhưng vẫn còn nhiều thách thức đặt ra đối với lĩnh vực này. Có thể kể đến:

Một là, các quy định về hoạt động M&A ngân hàng được quy định tại nhiều luật và văn bản quy phạm pháp luật khác nhau nhưng chưa có hệ thống chi tiết. Điều này làm cho các ngân hàng tham gia hoạt động M&A gặp khó khăn trong việc thực hiện, vừa làm cho các cơ quan quản lý nhà nước khó kiểm soát hoạt động M&A ngân hàng.

Hai là, tỷ lệ nắm giữ cổ phần của Nhà nước còn ở mức cao, trong khi các nhà đầu tư nước ngoài muốn nắm tỷ lệ chi phối để có thể chủ động trong các hoạt động kinh doanh. Thêm nữa, việc định giá cao trong một số trường hợp; tình trạng báo cáo tài chính và công bố thông tin chưa minh bạch gây ảnh hưởng đến thu hút vốn ngoại trong hoạt động M&A.

Ba là, các ngân hàng tham gia hoạt động M&A còn thiếu kỹ năng, kiến thức đầy đủ về M&A. Công tác truyền thông nhận biết cho cộng đồng về hoạt động M&A còn yếu. Thông tin liên quan đến các thương vụ này chưa được công bố rộng rãi và đầy đủ nên rất khó khăn để các bên liên quan tìm hiểu học hỏi kinh nghiệm.

Giải pháp phát triển hoạt động M&A ngân hàng

Để hoạt động M&A ngân hàng phát triển hiệu quả hơn trong thời gian tới, cần thực hiện một số giải pháp sau:

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp lý điều chỉnh hoạt động M&A ngân hàng. Hiện nay, một trong những vấn đề gây nhiều vướng mắc cho hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam là hành lang pháp lý, bởi thiếu một khung pháp lý chuẩn là cơ sở xác lập giao dịch, địa vị của bên mua, bên bán, hậu quả pháp lý sau khi kết thúc giao dịch. Hiện nay, các quy định về M&A nằm rải rác ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật, quy định chung, chưa có hệ thống chi tiết.

Hệ thống pháp lý cần có quy định chi tiết để điều chỉnh trên cả hai phương diện: (i) các thủ tục, nguyên tắc, phương pháp định giá, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia… (ii) các tình huống xử lý tài chính, nhân lực và các vấn đề phát sinh sau khi thực hiện các thương vụ M&A ngân hàng.

Thứ hai, cung cấp, cập nhật kiến thức về hoạt động M&A để ngân hàng nhận thức rõ được điểm mạnh, điểm yếu của mình trong thời kỳ hội nhập. Các bên cần suy nghĩ theo mô hình hợp tác phát triển và cùng có lợi khi đàm phán, thương thảo các thương vụ M&A ngân hàng.

Thứ ba, nâng cao trình độ của các nhà quản trị, đội ngũ nhân sự, phát triển hệ thống cơ sở dữ liệu… để trở thành nhà thiết lập thị trường M&A ngân hàng cho bên mua và bên bán gặp nhau được thuận tiện cũng như nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp cho các bên.

Có thể nói, cùng với quá trình đổi mới và tái cấu trúc nền kinh tế, hoạt động M&A ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã tiếp cận thị trường Việt Nam thông qua con đường này. Bức tranh M&A trong lĩnh vực ngân hàng thời gian tới sẽ rất đa dạng, không chỉ mua bán, sáp nhập mà còn xuất ngoại bán vốn, như hình thức phát hành trái phiếu quốc tế mà VPBank, SHB, TPBank, SeABank… đã, đang và sẽ triển khai thực hiện. Tất nhiên, để gọi được vốn thành công trên sàn quốc tế, có rất nhiều việc cần làm, trong đó có việc ngân hàng phải được các tổ chức uy tín xếp hạng cao.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Sự vươn lên của thị trường chứng khoán Việt Nam hậu COVID-19

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Chủ đề của buổi tọa đàm do Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam cùng với Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam tổ chức sáng ngày 21/10/2020.

Ngân hàng Nhà nước ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa có Quyết định số 1793/QĐ-NHNN ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp của NHNN.

[Infographics] Ước tính một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội năm 2020

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Năm 2020, một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội Quốc hội giao ước đạt và vượt như tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng, tỷ lệ nhập siêu so với tổng kim ngạch xuất khẩu, tỷ lệ che phủ rừng.

ADB kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á thu hẹp khoảng cách số

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Phát biểu tại Hội nghị chuyên đề Phát triển Đông Nam Á đầu tiên của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức ngày 21/10/2020, Chủ tịch ADB Masatsugu Asakawa kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á mở rộng đầu tư vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và bảo đảm tiếp cận công nghệ công bằng khi các nền kinh tế phục hồi từ đại dịch gây ra bởi vi-rút corona (COVID-19).

Nỗ lực thực hiện “mục tiêu kép”, chống dịch bệnh hiệu quả, tận dụng tốt cơ hội, phục hồi và phát triển KTXH trong trạng thái bình thường mới

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Sáng nay (20/10/2020), tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trình bày Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) năm 2020 và 5 năm 2016-2020, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2021 và phương hướng nhiệm vụ 5 năm 2021-2025.

ADB: Đề xuất giải pháp thúc đẩy thị trường trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Một cơ quan xếp hạng đáng tin cậy và có uy tín là một trong những mảnh ghép còn thiếu trong thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang phát triển nhanh chóng tại Việt Nam. Việc thu hút một cơ quan xếp hạng toàn cầu đầu tư vào một trong những cơ quan xếp hạng địa phương hiện tại hoặc trong tương lai là rất quan trọng cho sự tín nhiệm đó.

Tập đoàn tài chính Shinhan tại Việt Nam và Grab Việt Nam ký hợp tác chiến lược

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngày 22/10/2020, Tập đoàn Tài chính Shinhan tại Việt Nam (SFG Việt Nam) và Công ty TNHH Grab (Grab Việt Nam) vừa ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược, nhằm mục tiêu đẩy mạnh hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh doanh giữa hai bên trên nhiều lĩnh vực, bao gồm cả các hoạt động thuộc mảng sản phẩm tài chính.

Ra mắt tính năng xác thực danh tính trực tuyến và mở tài khoản giao dịch ngay trên Sacombank Pay

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Thay vì đến các điểm giao dịch của Sacombank, nay bất kỳ khách hàng nào cũng có thể dễ dàng đăng ký thông tin cá nhân, xác thực trực tuyến 24/7 (eKYC) và mở tài khoản để giao dịch ngay trên ứng dụng di động Sacombank Pay.

MSB ra mắt tính năng eKYC

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) vừa triển khai giải pháp mở tài khoản trực tuyến trên ứng dụng điện thoại di động MSB mBank với đầy đủ các tính năng của một tài khoản thanh toán (chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, quét mã QR…).

VPBank cho vay sản xuất kinh doanh với lãi suất chỉ từ 5,99%

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Từ nay đến hết ngày 31/12/2020, khách hàng là cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình được Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) hỗ trợ cho vay để sản xuất kinh doanh với mức lãi suất ưu đãi chỉ từ 5,99%/năm.

NCB kiểm soát tốt rủi ro, duy trì đà tăng trưởng

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) vừa công bố báo cáo tài chính quý III/2020. Theo đó, với những giải pháp kinh doanh linh hoạt, hiệu quả nhằm chống lại dịch bệnh Covid-19, NCB tiếp tục kiểm soát tốt rủi ro và duy trì đà tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm 2020.

ABBANK đạt 924 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế tính đến cuối quý III

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Tính đến hết ngày 30/9/2020, lợi nhuận trước thuế của Ngân hàng TMCP An Bình (ABBANK) đạt 924 tỷ đồng. 

Vietcombank ủng hộ 11 tỷ đồng, chung tay cùng cán bộ, chiến sỹ và đồng bào miền Trung vượt qua khó khăn trước thiên tai, lũ lụt

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Trước thực tế tình hình bão lũ gây ảnh hưởng nặng nề đến các tỉnh miền Trung, trong 2 ngày 17-18/10/2020, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã có những hành động thiết thực chung tay cùng cán bộ, chiến sỹ và đồng bào miền Trung vượt qua khó khăn trước thiên tai, lũ lụt.

VPBank kỳ vọng nhiều mục tiêu chính 2020 sẽ vượt mức đặt ra từ đầu năm

(thitruongtaichinhtiente.vn) - Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, đến thời điểm này về cơ bản dịch Covid-19 đã được khống chế, kinh tế Việt Nam đã có dấu hiệu khởi sắc trở lại, cùng với đó là diễn biến tích cực trong hoạt động của ngành ngân hàng nói chung và VPBank nói riêng. Kết quả khả quan của 9 tháng 2020 là minh chứng cụ thể nhất cho chiến lược điều hành đúng đắn của ban lãnh đạo VPBank trong điều kiện dịch đã hai lần bùng phát ở Việt Nam trong năm 2020.

Tập đoàn tài chính Shinhan tại Việt Nam và Grab Việt Nam ký hợp tác chiến lược

Tin hội viên - P.V - 11:10 22/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngày 22/10/2020, Tập đoàn Tài chính Shinhan tại Việt Nam (SFG Việt Nam) và Công ty TNHH Grab (Grab Việt Nam) vừa ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược, nhằm mục tiêu đẩy mạnh hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh doanh giữa hai bên trên nhiều lĩnh vực, bao gồm cả các hoạt động thuộc mảng sản phẩm tài chính.

Sữa Mộc Châu: Quý III lợi nhuận sau thuế tăng 113% lên 102 tỷ đồng, biên lãi gộp tiếp tục cải thiện

Doanh nghiệp - 11:08 22/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Theo giải trình, lợi nhuận tăng trưởng là nhờ công tác quản trị chi phí hiệu quả, các chính sách hỗ trợ nhà phân phối, hỗ trợ khách hàng với giá bán hợp lý. Người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm Mộc Châu Milk cũng tăng cao.

Sự vươn lên của thị trường chứng khoán Việt Nam hậu COVID-19

Các Hiệp hội ngành, nghề - Nguyễn Duy - 10:48 22/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Chủ đề của buổi tọa đàm do Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam cùng với Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam tổ chức sáng ngày 21/10/2020.

Chìa khóa trong công cuộc phục hồi hậu COVID-19 của Đông Nam Á

Nhìn ra thế giới - Thu Trang - 10:13 22/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngày 22/10/2020, tăng cường tính năng động của các doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) bằng sự đổi mới và quốc tế hóa sẽ là nhân tố then chốt đối với việc phục hồi các nền kinh tế Đông Nam Á bị tàn phá bởi đại dịch do vi-rút corona (COVID-19) gây ra.

Ngân hàng Nhà nước ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp

Nghiệp vụ Tài chính Ngân hàng - P.V - 10:03 22/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa có Quyết định số 1793/QĐ-NHNN ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp của NHNN.

Ngân hàng HSBC chung tay cùng WWF-Việt Nam tái sinh 150 hecta rừng ngập mặn tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau

Ngân hàng Xanh và Phát triển bền vững - Thanh Hải - 09:13 22/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng TNHH một thành viên HSBC Việt Nam (HSBC Việt Nam) vừa hợp tác với WWF-Việt Nam để thực hiện một dự án phục hồi rừng ngập mặn tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau ở cực Nam của đất nước.

[Infographics] Ước tính một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội năm 2020

Tin tức - PV - 09:12 22/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Năm 2020, một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội Quốc hội giao ước đạt và vượt như tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng, tỷ lệ nhập siêu so với tổng kim ngạch xuất khẩu, tỷ lệ che phủ rừng.

Các tổ chức tín dụng kỳ vọng mặt bằng lãi suất tiếp tục giảm trong quý IV/2020

Vấn đề - Nhận định - Ngô Hải - 21:14 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Các tổ chức tín dụng (TCTD) kỳ vọng mặt bằng lãi suất huy động - cho vay sẽ tiếp tục giảm trong quý IV/2020 và cả năm 2020. Bình quân kỳ vọng chung toàn hệ thống, mặt bằng lãi suất thị trường được kỳ vọng giảm 0,1 điểm % trong quý IV/2020.

Thụy Điển cấm sử dụng thiết bị của Huawei và ZTE để xây dựng mạng 5G

Công nghệ - Minh Tuấn - 18:00 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Giới chức Thụy Điển đã quyết định cấm sử dụng thiết bị viễn thông của hai tập đoàn Trung Quốc là Huawei và ZTE trong xây dựng mạng không dây thế hệ mới 5G của nước này.

Ra mắt tính năng xác thực danh tính trực tuyến và mở tài khoản giao dịch ngay trên Sacombank Pay

Sản phẩm, dịch vụ - M.Q - 16:14 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Thay vì đến các điểm giao dịch của Sacombank, nay bất kỳ khách hàng nào cũng có thể dễ dàng đăng ký thông tin cá nhân, xác thực trực tuyến 24/7 (eKYC) và mở tài khoản để giao dịch ngay trên ứng dụng di động Sacombank Pay.

Chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông

Các Hiệp hội ngành, nghề - P.V - 14:48 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Về tình hình lựa chọn nhà đầu tư thực hiện 5 dự án thành phần PPP thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông, mới đây, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã có ý kiến cụ thể.

Đấu giá gần 5 triệu cổ phiếu Viettel Post

Doanh nghiệp - Minh Hoàng - 14:38 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - ​​​​​​​Gần 5 triệu cổ phiếu Viettel Post do Tập đoàn Viettel sở hữu sẽ được đưa ra đấu giá tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội vào ngày 11/11 tới.

MSB ra mắt tính năng eKYC

Tin hội viên - Phan Huyền - 14:37 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) vừa triển khai giải pháp mở tài khoản trực tuyến trên ứng dụng điện thoại di động MSB mBank với đầy đủ các tính năng của một tài khoản thanh toán (chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, quét mã QR…).

ADB kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á thu hẹp khoảng cách số

Nhìn ra thế giới - Thu Trang - 14:35 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Phát biểu tại Hội nghị chuyên đề Phát triển Đông Nam Á đầu tiên của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức ngày 21/10/2020, Chủ tịch ADB Masatsugu Asakawa kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á mở rộng đầu tư vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và bảo đảm tiếp cận công nghệ công bằng khi các nền kinh tế phục hồi từ đại dịch gây ra bởi vi-rút corona (COVID-19).

VPBank cho vay sản xuất kinh doanh với lãi suất chỉ từ 5,99%

Sản phẩm, dịch vụ - S.M - 14:19 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Từ nay đến hết ngày 31/12/2020, khách hàng là cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình được Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) hỗ trợ cho vay để sản xuất kinh doanh với mức lãi suất ưu đãi chỉ từ 5,99%/năm.

NCB kiểm soát tốt rủi ro, duy trì đà tăng trưởng

Tin hội viên - P.H - 14:12 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) vừa công bố báo cáo tài chính quý III/2020. Theo đó, với những giải pháp kinh doanh linh hoạt, hiệu quả nhằm chống lại dịch bệnh Covid-19, NCB tiếp tục kiểm soát tốt rủi ro và duy trì đà tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm 2020.

ABBANK đạt 924 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế tính đến cuối quý III

Tin hội viên - PV - 10:39 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Tính đến hết ngày 30/9/2020, lợi nhuận trước thuế của Ngân hàng TMCP An Bình (ABBANK) đạt 924 tỷ đồng. 

Vietnam Airlines khôi phục 4 đường bay nội địa trong tháng 10

Doanh nghiệp - P.V - 10:33 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngày 21/10/2020, Vietnam Airlines thông báo khai thác trở lại các đường bay nội địa trong tháng 10 bao gồm: TP.Hồ Chí Minh – Tuy Hòa, Vinh/ Đà Nẵng – Nha Trang, Đà Nẵng – Phú Quốc.

Quý III/2020: VNDIRECT đạt lợi nhuận 253 tỷ đồng, tăng trưởng 114%

Doanh nghiệp - Thanh Hải - 10:32 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngày 21/10/2020, Công ty CP Chứng khoán VNDIRECT (Mã: VND) vừa công bố báo cáo tài chính quý III/2020 với tổng doanh thu hoạt động đạt 506,2 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước; lợi nhuận kế toán sau thuế đạt 253,2 tỷ đồng, tăng 114% so với cùng kỳ năm trước.

Standard Chartered: Kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 3% năm 2020 và 7,8% trong năm 2021

Vấn đề - Nhận định - Ngô Hải - 10:29 21/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngân hàng Standard Chartered vừa công bố Báo cáo Nghiên cứu toàn cầu mang tựa đề “Việt Nam - tăng trưởng bị gián đoạn trong quý III/2020 nhưng triển vọng phục hồi ổn định”. Theo đó, Báo cáo nhận định kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng 3% trong năm 2020 và vượt lên 7,8% vào năm 2021.

Nỗ lực thực hiện “mục tiêu kép”, chống dịch bệnh hiệu quả, tận dụng tốt cơ hội, phục hồi và phát triển KTXH trong trạng thái bình thường mới

Sự kiện - P.V - 17:55 20/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Sáng nay (20/10/2020), tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trình bày Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) năm 2020 và 5 năm 2016-2020, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2021 và phương hướng nhiệm vụ 5 năm 2021-2025.

Công đoàn Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam kỷ niệm ngày Phụ nữ Việt Nam và ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt

Tin Hiệp hội Ngân hàng - P.V - 17:11 20/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngày 20/10/2020, Công đoàn Cơ quan thường trực Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức Chương trình kỷ niệm ngày Phụ nữ Việt Nam – 20/10 và phát động Phong trào ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt.

Niêm yết và chính thức giao dịch cổ phiếu Công ty cổ phần xây dựng DIC Holdings

Doanh nghiệp - Mai Hiên - 16:48 20/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Ngày 20/10/2020, Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) tổ chức Lễ trao quyết định niêm yết và đưa 30.000.000 cổ phiếu của Công ty cổ phần Xây dựng DIC Holdings (Mã chứng khoán: DC4) vào giao dịch.

Vietcombank ủng hộ 11 tỷ đồng, chung tay cùng cán bộ, chiến sỹ và đồng bào miền Trung vượt qua khó khăn trước thiên tai, lũ lụt

Sống đẹp - Đ.B - 16:17 20/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Trước thực tế tình hình bão lũ gây ảnh hưởng nặng nề đến các tỉnh miền Trung, trong 2 ngày 17-18/10/2020, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã có những hành động thiết thực chung tay cùng cán bộ, chiến sỹ và đồng bào miền Trung vượt qua khó khăn trước thiên tai, lũ lụt.

VPBank kỳ vọng nhiều mục tiêu chính 2020 sẽ vượt mức đặt ra từ đầu năm

Tin hội viên - S.M - 15:40 20/10/2020
(thitruongtaichinhtiente.vn) - Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, đến thời điểm này về cơ bản dịch Covid-19 đã được khống chế, kinh tế Việt Nam đã có dấu hiệu khởi sắc trở lại, cùng với đó là diễn biến tích cực trong hoạt động của ngành ngân hàng nói chung và VPBank nói riêng. Kết quả khả quan của 9 tháng 2020 là minh chứng cụ thể nhất cho chiến lược điều hành đúng đắn của ban lãnh đạo VPBank trong điều kiện dịch đã hai lần bùng phát ở Việt Nam trong năm 2020.
Xem thêm
Tạp chí Thị trường Tài chính - Tiền tệ
  • Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
  • Tổng biên tập: Trần Thị Thanh Bích
  • Địa chỉ: 193 Bà Triệu, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
  • Điện thoại: (024) 382 186 85; 397 423 09; 382 186 83
  • Email liên hệ: taichinhtiente@yahoo.com
  • ISSN 1859-2805
  • Giấy phép hoạt động Số: 30/GP-BTTTT cấp ngày 23 tháng 01 năm 2019
Top từ khóa
2018 Bản quyền thuộc về Tạp chí Thị trường Tài chính - Tiền tệ. Không được sao chép khi chưa được chấp thuận bằng văn bản
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO