Thúc đẩy chia sẻ dữ liệu, mở rộng tài chính toàn diện

Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, trong những năm qua, NHNN đã sớm nhận thức được những lợi ích to lớn từ việc thúc đẩy kết nối, liên thông dữ liệu để phát triển hệ sinh thái số, nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, với quan điểm “Người dân, doanh nghiệp là trung tâm” và “Dữ liệu là nền tảng cốt lõi, tài sản quan trọng và nguồn lực chiến lược, quyết định hiệu quả chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo giá trị mới cho ngành Ngân hàng và nền kinh tế”, Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đã đặt ra nhiệm vụ “Đẩy mạnh nghiên cứu, tích hợp, kết nối mở rộng với các ngành, lĩnh vực khác để thiết lập hệ sinh thái số và cung ứng đa dạng các sản phẩm, dịch vụ hướng đến các mô hình kinh doanh mới như Ngân hàng mở (Open Banking), Tài chính nhúng (Embedded Finance), Ngân hàng như một dịch vụ (Banking as a Service - BaaS)… nhằm cung ứng các sản phẩm, dịch vụ thân thiện, an toàn, tiện lợi với chi phí thấp”. Đây là định hướng quan trọng tạo nền tảng cho chia sẻ dữ liệu có trách nhiệm, vì lợi ích của người dùng và sự phát triển bền vững của hệ sinh thái tài chính số.

Đồng thời, trong những năm qua, NHNN cũng đã tham mưu và ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng vững chắc cho việc cung ứng dịch vụ ngân hàng trên môi trường số, thúc đẩy kết nối, liên thông và hình thành hệ sinh thái số của ngành Ngân hàng. Đáng chú ý, Thông tư 64/2024/TT-NHNN về triển khai giao diện lập trình ứng dụng mở trong ngành Ngân hàng (Thông tư Open API) được ban hành đã tạo khuôn khổ pháp lý cho việc thiết lập các kết nối, liên thông giữa ngành Ngân hàng và các ngành, lĩnh vực khác một cách thuận tiện, an toàn, bảo vệ tốt quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Nhờ khuôn khổ pháp lý ngày càng rõ ràng, minh bạch về phạm vi, trách nhiệm và “cởi mở”, linh hoạt về cách tiếp cận, ngành Ngân hàng Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều mô hình kinh doanh mới, đặt khách hàng là trung tâm của hệ sinh thái với nhiều lựa chọn sản phẩm, dịch vụ đổi mới sáng tạo, an toàn, thuận tiện, chi phí hợp lý. Các ngân hàng không ngừng mở rộng hợp tác với các công ty Fintech, các bên thứ 3 trong nhiều lĩnh vực khác nhau, cũng như kết nối với Cổng Dịch vụ công Quốc gia, Cổng Dịch vụ công của các bộ, ngành, địa phương… để khách hàng có thể thanh toán hóa đơn dịch vụ thiết yếu, dịch vụ công và nhiều tiện ích khác một cách liền mạch, toàn trình.

"Trong bối cảnh ngân hàng mở đòi hỏi chúng ta phải xử lý hài hòa nhiều yêu cầu: chuẩn hóa dữ liệu và giao thức kết nối; tăng cường năng lực quản trị rủi ro bên thứ ba; bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống trước các nguy cơ tấn công mạng, lạm dụng dữ liệu; đồng thời phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, thu hẹp khoảng cách số, không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số. Đây là những vấn đề mang tính hệ thống, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các TCTD và công ty Fintech", ông Phạm Anh Tuấn chia sẻ.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Andri Meier, Phó Trưởng Cơ quan Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Thụy Sỹ tại Việt Nam đánh giá, Việt Nam đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc chuyển từ nền kinh tế dựa vào tiền mặt sang áp dụng các hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt—thúc đẩy tài chính toàn diện. Những thành công này hiện mở đường cho quá trình số hóa sâu hơn, được hỗ trợ bởi các công nghệ như Giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API).

Theo ông Andri, API mở mang lại tiềm năng to lớn để phát triển sâu hơn thị trường tài chính bằng cách cho phép tương tác liền mạch giữa các ngân hàng, nhà cung cấp dịch vụ tài chính phi ngân hàng và nền tảng của bên thứ ba. Chúng giúp giảm sự bất cân xứng thông tin và thúc đẩy sự đổi mới.

Còn theo bà Maria Joao Pateguana, Trưởng Bộ phận phát triển khu vực tư nhân, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển đổi số phi thường được thúc đẩy bởi các công nghệ đột phá như điện toán đám mây, phân tích dữ liệu lớn, API mở, chuỗi khối và trí tuệ nhân tạo. Số hóa đang định hình lại cách thức cung cấp các dịch vụ tài chính, biến việc truy cập dữ liệu trở thành một yếu tố quan trọng thúc đẩy nền kinh tế kỹ thuật số, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng. Việc sử dụng hiệu quả dữ liệu để ra quyết định phụ thuộc vào sự đa dạng và chuyên sâu của thông tin có sẵn cho mỗi tổ chức. Do đó, việc thúc đẩy chia sẻ dữ liệu giữa các tổ chức ngày càng cần thiết, tạo điều kiện cho sự đổi mới và nâng cao tính linh hoạt trong kinh doanh, đồng thời giải quyết các thách thức về quy định và an ninh liên quan.

Cũng theo bà Maria, NHNN đã thể hiện vai trò lãnh đạo đáng khen ngợi trong việc thúc đẩy chuyển đổi ngân hàng số và nuôi dưỡng hệ sinh thái Fintech sôi động. Các cải cách pháp lý, bao gồm Luật Giao dịch điện tử (2023), Luật Các tổ chức tín dụng (2024) và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (2025), đã thiết lập một khuôn khổ pháp lý mạnh mẽ cho ngân hàng số, nhận dạng điện tử và chia sẻ dữ liệu an toàn. Mới đây, Thông tư số 64/2024/TT-NHNN được ban hành quy định chi tiết việc triển khai Giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API) trong lĩnh vực ngân hàng. Thông tư này thể hiện một bước tiến đáng kể trong việc thúc đẩy hệ sinh thái ngân hàng mở ở Việt Nam, thúc đẩy đổi mới đồng thời đảm bảo môi trường an toàn và chuẩn hóa để chia sẻ dữ liệu tài chính.

"Sự kiện kết nối ngày hôm nay là một cơ hội đáng chú ý để nâng cao nhận thức và hiểu biết giữa các bên liên quan về API mở, bối cảnh pháp lý đối với API mở tại Việt Nam cũng như các lợi ích và thách thức liên quan của việc chia sẻ dữ liệu trong ngành Ngân hàng. “Chúng tôi khuyến khích người tham gia tương tác với các nhà lãnh đạo trong ngành và trao đổi những hiểu biết có giá trị từ những quan điểm đa dạng. Chúng tôi hy vọng rằng sự kiện này sẽ tạo nên những kết nối có ý nghĩa giữa các chuyên gia và cơ quan quản lý, thúc đẩy sự hợp tác vì lợi ích chung”, bà Maria nhấn mạnh.