Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Làm rõ tính khả thi của mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Kiểm soát lạm phát, củng cố nền tảng tăng trưởng

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, kinh tế - xã hội trong nước vẫn duy trì đà tăng trưởng cao; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm, thu ngân sách nhà nước vượt dự toán ở mức cao, bội chi ngân sách trong giới hạn cho phép. Thể chế, hạ tầng chiến lược, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và các lĩnh vực văn hóa, xã hội có chuyển biến tích cực; quốc phòng, an ninh được giữ vững.

Tuy nhiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng lưu ý những hạn chế và rủi ro có thể gây áp lực đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển. Trong đó, tăng trưởng kinh tế cao nhưng nền tảng chưa thực sự vững chắc, mức tăng trưởng giữa các địa phương chưa đồng đều; xuất khẩu tăng nhưng còn phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu vào nhập khẩu.

Bên cạnh đó, lạm phát gia tăng, sức mua phục hồi chậm, chính sách tiền tệ chịu áp lực trước xu hướng lạm phát tăng cao. Công tác quản lý, sử dụng nguồn lực chưa hiệu quả; dự toán thu ngân sách chưa sát thực tế, nợ thuế còn cao. Nguồn lực đầu tư lớn nhưng chuyển hóa thành năng lực phát triển còn chậm, hiệu quả thực thi thể chế và chất lượng phát triển xã hội chưa đồng đều.

Từ thực tế này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tập trung kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; làm rõ khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026 và vai trò đóng góp của các cực tăng trưởng. Đồng thời, cần phân tích nguyên nhân năng suất lao động chưa đạt mục tiêu, đánh giá chất lượng xuất khẩu và giá trị gia tăng tạo ra trong nước, tăng cường phân tích, dự báo các áp lực lạm phát.

Chính phủ cũng cần đánh giá tính đồng bộ, khả thi của hệ thống pháp luật, hiệu quả phân cấp, phân quyền và năng lực thực thi của chính quyền cấp xã; làm rõ khó khăn về vốn, chi phí tuân thủ của doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh để có giải pháp tháo gỡ.

Đối với các lĩnh vực xã hội, cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa, nhất là tại vùng khó khăn; phân tích nguyên nhân chỉ tiêu giảm nghèo đa chiều chưa đạt, tác động của chuẩn nghèo mới từ năm 2027 và việc tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia. Đồng thời, đề xuất giải pháp khắc phục bất cập trong lĩnh vực y tế cơ sở, ô nhiễm môi trường và ngập úng đô thị.

Trong những tháng cuối năm, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, phấn đấu đạt mức cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Các nhiệm vụ trọng tâm gồm kiểm soát lạm phát, bảo đảm cung ứng điện và xăng dầu, tăng cường quản lý thu và xử lý nợ thuế, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia và chăm lo đời sống Nhân dân dịp Tết Nguyên đán.

Làm rõ tính khả thi của mục tiêu GDP tăng từ 10% trở lên

Đối với dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu do Chính phủ đề xuất. Tuy nhiên, cơ quan này đề nghị tiếp tục rà soát kỹ, làm rõ tính khả thi của mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên gắn với yêu cầu kiểm soát lạm phát.

Việc xây dựng kế hoạch cần bảo đảm tính khả thi và sự thống nhất giữa các cân đối lớn về đầu tư, tiêu dùng, xuất nhập khẩu, vốn và năng lượng. Chính phủ cần lượng hóa mức đóng góp của từng ngành, địa phương, các động lực tăng trưởng mới, năng suất các nhân tố tổng hợp và hiệu quả sử dụng vốn; rà soát khả năng thực hiện mục tiêu tăng trưởng tại các địa phương, nhất là những cực tăng trưởng lớn.

Một nội dung khác được lưu ý là cần làm rõ cơ sở của việc chuyển từ nhập siêu năm 2026 sang xuất siêu năm 2027, qua đó bảo đảm các mục tiêu thương mại phù hợp với những giả định và cân đối vĩ mô trong kế hoạch.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ xác định rõ trọng tâm, trọng điểm và thứ tự ưu tiên trong các nhiệm vụ, giải pháp. Trước hết, cần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và các cân đối lớn; thực hiện chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách khác.

Cùng với đó, cần tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn về thể chế, nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền và tổ chức thực thi; khơi thông nguồn lực, nhất là nguồn lực đầu tư tư nhân; phát triển doanh nghiệp trong nước và hạ tầng chiến lược; bảo đảm an ninh năng lượng.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được thúc đẩy gắn với nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, cần bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, giữ vững quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh công tác đối ngoại và tổ chức thành công năm APEC 2027.

Đặc biệt, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ việc ban hành chính sách, huy động nguồn lực sang nâng cao hiệu quả thực thi và kết quả đầu ra. Theo đó, cần xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực đối với từng nhiệm vụ trọng tâm, tránh triển khai dàn trải, hình thức.

Siết kỷ luật ngân sách, nâng hiệu quả đầu tư công

Về dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận nỗ lực của Chính phủ trong quá trình xây dựng các phương án, đồng thời cơ bản thống nhất với những kiến nghị của Chính phủ để trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Trong năm 2027, khi mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra cùng yêu cầu tăng cường vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, ưu tiên chi đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội, việc xây dựng dự toán thu, chi ngân sách cần dựa trên các căn cứ và giả định phù hợp.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ bổ sung số liệu về tình hình thực hiện, làm rõ các nội dung trong báo cáo thẩm tra để hoàn thiện dự toán ngân sách nhà nước. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; rà soát ước thực hiện thu ngân sách năm 2026 và dự toán thu năm 2027 theo hướng tích cực nhưng sát thực tế, phù hợp với các giả định về tăng trưởng và lạm phát.

Về điều hành ngân sách, Chính phủ cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính; nắm chắc nguồn thu, mở rộng cơ sở thu, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời. Chi ngân sách phải được điều hành chặt chẽ, hiệu quả, đúng dự toán; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết. Đồng thời, cần xây dựng bộ công cụ đánh giá hiệu quả của các khoản chi và chính sách mới.

Đối với đầu tư công, yêu cầu đặt ra là kịp thời phân bổ, giao vốn năm 2027, quyết liệt đẩy nhanh tiến độ giải ngân và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện kế hoạch. Việc quản lý, sử dụng vốn phải tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm hiệu quả, chống lãng phí, tiêu cực. Chính phủ cũng cần rà soát, sắp xếp và đổi mới hoạt động của các quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước theo các nghị quyết của Quốc hội.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của cơ quan này và các cơ quan thẩm tra, hoàn thiện báo cáo, dự thảo nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027 cùng các hồ sơ, tài liệu liên quan, gửi Quốc hội đúng thời hạn quy định.