Đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù tạo đột phá phát triển du lịch Việt Nam

Chiều tối ngày 2/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển du lịch đến năm 2030

Trình bày tóm tắt Tờ trình, thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc xây dựng Nghị quyết xuất phát từ yêu cầu cụ thể hóa các định hướng lớn tại Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình phát triển du lịch, nâng cao chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh, phát huy giá trị văn hóa, huy động nguồn lực, mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng. Đồng thời, Nghị quyết xác định các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 cũng như những cơ chế, chính sách cần nghiên cứu để thể chế hóa và triển khai thực hiện.

Từ định hướng này, việc xây dựng chính sách cần lựa chọn đúng những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, đồng thời bảo đảm triển khai đầy đủ các giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ và chính quyền địa phương.

Qua rà soát 22 cơ chế, chính sách tại Nghị quyết số 26-NQ/TW cần được thể chế hóa, cơ quan soạn thảo xác định hai nhóm nội dung trọng tâm. Nhóm thứ nhất là những cơ chế, chính sách chưa được pháp luật quy định hoặc đã có quy định nhưng chưa đủ mạnh, chưa tạo được tính vượt trội, bao trùm và chưa đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn. Đây là những nội dung cần sớm triển khai để kịp thời thể chế hóa chủ trương, tạo chuyển biến rõ rệt và tác động trực tiếp đến việc thực hiện các mục tiêu quan trọng của Nghị quyết.

Nhóm thứ hai gồm những cơ chế, chính sách đã có quy định pháp luật nhưng còn vướng mắc ở các quy định chi tiết; hoặc những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ cần tiếp tục thể chế hóa, cũng như các vấn đề cần nghiên cứu, đánh giá tác động để sửa đổi, bổ sung trong các luật chuyên ngành, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và toàn diện của hệ thống pháp luật.

Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, việc ban hành Nghị quyết là cần thiết nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo đột phá, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển du lịch đến năm 2030. Trong đó, định hướng đặt ra là hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch gồm Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; phát triển 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia; hình thành 15 tập đoàn có thương hiệu mạnh, tạo 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp trong lĩnh vực du lịch.

Đề xuất 6 nhóm chính sách đặc thù

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam gồm 12 điều, áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia phát triển du lịch Việt Nam, với 6 nhóm chính sách chính.

Trong đó, về thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và nguồn lực bảo đảm, dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết các thủ tục hành chính; đồng thời tăng cường phân cấp cho chính quyền địa phương cấp tỉnh quyết định các chính sách hỗ trợ du lịch cộng đồng, đường bay mới, thu hút nhân lực và nâng cao năng lực các cơ sở đào tạo.

Đối với dự thảo Nghị quyết, Báo cáo thẩm tra của Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Trình bày tóm tắt báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc các quy định về đối tượng áp dụng và nguyên tắc thực hiện tại các điều của dự thảo, tránh phát sinh xung đột trong áp dụng pháp luật, ảnh hưởng đến hiệu lực của các cơ chế đặc thù được quy định tại Nghị quyết.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến thiết kế địa bàn ưu đãi và thứ tự áp dụng chính sách theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW; đồng thời xem xét lại các điều kiện để được hưởng chính sách ưu đãi.

Một số nội dung khác cũng được đề nghị làm rõ, gồm thẩm quyền và thời điểm áp dụng chính sách miễn, giảm tiền thuê đất đối với các dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược; chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch; hỗ trợ phát triển nhân lực du lịch và chính sách thị thực đối với nhóm chuyên gia, lao động kỹ thuật, nghệ sĩ, nhân viên...

Rà soát để chính sách thực sự đặc thù, có tính đột phá

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội trong việc khẩn trương, nghiêm túc xây dựng dự thảo Nghị quyết và báo cáo thẩm tra.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, rà soát tên gọi và phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết. Trong đó, cần làm rõ những nội dung thực hiện thí điểm và những nội dung có thể triển khai ngay; chỉ đưa vào Nghị quyết các cơ chế, chính sách thực sự đặc thù, loại bỏ những nội dung đã được quy định hoặc đang triển khai, tránh trùng lặp, dàn trải.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, việc rà soát các cơ chế, chính sách đặc thù phải bám sát tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW, hướng tới tạo đột phá trong phát triển du lịch. Đồng thời, cần có lộ trình tiếp tục bổ sung, hoàn thiện chính sách trong thời gian tới, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành.

Về các bước tiếp theo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh giao Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiếp thu ý kiến tại phiên họp, xây dựng dự thảo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và gửi các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội xin ý kiến bằng văn bản.

Trên cơ sở kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Hai.