Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về chủ trương đầu tư 3 dự án xây dựng đường bộ cao tốc

Sau khi Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đề cập về sự cần thiết chủ trương đầu tư 3 dự án xây dựng đường bộ cao tốc và một số lưu ý của Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên kết luận, để bảo đảm chất lượng và thời gian trình Quốc hội theo quy định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban Quốc hội, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội để hoàn thiện hồ sơ. Trong đó, lưu ý một số vấn đề:

Thứ nhất, tiếp tục rà soát phạm vi, hướng tuyến, cơ sở lựa chọn quy mô và phương án phân chia các dự án thành phần, bảo đảm phù hợp với quy hoạch, nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất; đồng thời làm rõ cơ chế điều phối giữa các dự án thành phần để bảo đảm tính đồng bộ trong triển khai, kết nối và khai thác.

Thứ hai, rà soát kỹ cơ sở xác định tổng mức đầu tư, đơn giá, định mức của các dự án; so sánh với những dự án tương tự và làm rõ nguyên nhân chênh lệch nếu có; cập nhật các yếu tố chi phí có khả năng biến động, làm rõ khả năng bố trí vốn của từng dự án, bảo đảm tính khả thi của phương án đầu tư 100% bằng vốn đầu tư công theo quy định của Luật Đầu tư công và Quyết định 189 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công.

Thứ ba, nghiên cứu hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và chuyển mục đích sử dụng đất, rừng, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp; bảo đảm làm rõ điều kiện triển khai dự án, đặc biệt là khả năng cung ứng vật liệu xây dựng; chủ động xây dựng phương án tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm tiến độ và chất lượng của các dự án.

Thứ tư, tiếp tục rà soát, đánh giá cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn, sự cần thiết và tính khả thi của từng cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án; chỉ đề xuất những chính sách thực sự cần thiết, xác định rõ phạm vi áp dụng, thẩm quyền quyết định, trách nhiệm tổ chức thực hiện và quy định cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực và thất thoát, lãng phí.

Thứ năm, đối với dự án Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La, rà soát việc phân chia, điều phối các dự án thành phần, bảo đảm triển khai và khai thác đồng bộ; đánh giá rõ cơ sở pháp lý, phạm vi, thời gian áp dụng, khả năng tạo nguồn và tác động ngân sách đối với đề xuất cơ chế đặc thù cho phép tỉnh giữ lại 100% số tiền sử dụng đất tại các địa bàn có dự án đi qua.

Đối với dự án Bảo Hà - Lai Châu, nghiên cứu tối ưu hướng tuyến, hạn chế tác động đến rừng, khu bảo tồn, khu dân cư; xử lý chồng lấn quy hoạch khoáng sản; kiểm soát rủi ro địa chất, thủy văn, bảo đảm đồng bộ với các tuyến kết nối; rà soát tổng mức đầu tư, xác định rõ trách nhiệm, khả năng cân đối vốn của từng địa phương, đặc biệt là cơ sở của việc tỉnh Lào Cai không tham gia kinh phí đền bù, tái định cư và khả năng bố trí vốn ngân sách địa phương của tỉnh Lai Châu; bổ sung phương án xử lý khi thiếu vốn, vượt tổng mức đầu tư và giải pháp huy động nguồn lực hợp pháp khác, giảm áp lực từ ngân sách.

Thứ sáu, đối với dự án Quảng Ngãi - Kon Tum, cần nghiên cứu hoàn thiện phương án đầu tư quy mô 4 làn xe; tiếp tục khảo sát địa chất, thủy văn để tối ưu hóa giải pháp cầu, hầm; làm rõ các thay đổi so với hồ sơ được thẩm định và phương án xử lý chồng lấn tại 6 vị trí quy hoạch khai thác khoáng sản nhóm 3 và nhóm 4; xác định phương án bảo đảm phần vốn còn thiếu trong kế hoạch đầu tư ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030; giải trình đầy đủ lý do và cơ sở đề xuất cơ chế không phải thẩm định nguồn vốn đầu tư, khả năng cân đối vốn và căn cứ bảo đảm nguồn lực để Quốc hội xem xét, quyết định; nghiên cứu không quy định cơ chế đặc thù và điều chỉnh quy hoạch trong trường hợp các vướng mắc đã được giải quyết đầy đủ bằng quy định của pháp luật hiện hành, tránh quy định trùng lặp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét cho ý kiến đối với dự án Nghị quyết về chủ trương đầu tư 3 dự án tại Kỳ họp thứ Hai sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận của phiên họp này. Cơ quan chủ trì soạn thảo chịu trách nhiệm toàn diện đối với việc tiếp thu, chỉnh lý và chất lượng của dự thảo Nghị quyết; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ gửi các đại biểu Quốc hội, bảo đảm tiến độ theo quy định.