Chính sách tiền tệ nỗ lực hỗ trợ tăng trưởng, ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm 2026 và 2027

Nội lực nền kinh tế vững vàng

Nền kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực trong nửa đầu năm, với tổng sản phẩm trong nước tăng 8,2%, cao hơn mức 7,5% cùng kỳ năm 2025. Động lực tăng trưởng đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục mở rộng, tiêu dùng trong nước tăng mạnh và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài được duy trì ổn định.

“Kết quả kinh tế tích cực của Việt Nam trong nửa đầu năm nay cho thấy khả năng chống chịu vững vàng và tiềm năng duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế”, Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty, cho biết.

ADB nhận định, chính sách tiền tệ tiếp tục hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh lạm phát gia tăng. Theo đó, trong nửa đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) duy trì lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% và mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm khoảng 15%. NHNN hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, đồng thời siết chặt kiểm soát cho vay đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Các nghiệp vụ thị trường mở góp phần hỗ trợ thanh khoản, trong khi tỷ giá được điều hành linh hoạt để ứng phó với các cú sốc bên ngoài. Đến cuối tháng 6, tín dụng ước tăng 8,0% so với cuối năm 2025, với tổng dư nợ đạt khoảng 20.000 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đó, theo ADB, luồng vốn vào tài khoản vốn và tài chính tiếp tục hỗ trợ cán cân thanh toán. Cán cân vốn và tài chính ước đạt thặng dư 1,0% GDP, nhưng không đủ bù đắp cho việc giảm cán cân vãng lai, khiến cán cân thanh toán tổng thể ước tính thâm hụt 0,4% GDP. Trong bối cảnh nhập khẩu tăng nhanh, dự trữ ngoại hối ước tương đương mức 2,1 tháng nhập khẩu, giảm so với mức 2,4 tháng vào cuối năm 2025.

Mặt khác, ADB đánh giá, chính sách tài khóa vẫn thuận lợi, tạo điều kiện hỗ trợ tăng trưởng. Mặc dù Chính phủ tiếp tục thực hiện các biện pháp miễn, giảm thuế và phí, thu ngân sách nhà nước đạt 1.568,2 nghìn tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, tăng 17,7% so với cùng kỳ và đạt 62% kế hoạch năm. Tổng chi ngân sách hầu như không thay đổi, ở mức 1.149,1 nghìn tỷ đồng, với cơ cấu chi chuyển dịch theo hướng tăng đầu tư phát triển.

Giải ngân vốn đầu tư công mới chỉ đạt 35,5% kế hoạch, cho thấy vẫn còn dư địa đáng kể để đẩy nhanh chi đầu tư trong nửa cuối năm. Do vậy, nguồn thu ngân sách tăng mạnh và chi thường xuyên được kiểm soát đã tạo dư địa tài khóa cần thiết để hỗ trợ đầu tư và nhu cầu trong nước trong thời gian còn lại của năm 2026.

Phản ánh những kết quả tích cực hơn dự kiến, ADB đã nâng dự báo tăng trưởng của năm 2026 so với mức 7,2% trong ấn phẩm ADO tháng 7/2026, trong khi dự báo cho năm 2027 cũng được nâng lên từ mức 7%, phản ánh nhu cầu trong nước mạnh mẽ hơn, đầu tư được đẩy nhanh và ngành chế biến, chế tạo tăng trưởng vững chắc. Lạm phát dự kiến ở mức 4,3% trong năm 2026 và 4,0% trong năm 2027, trong bối cảnh áp lực cầu tiếp tục duy trì và chi phí năng lượng, nhập khẩu gia tăng

Những thách thức hiện hữu

Mặc dù triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong ngắn hạn vẫn tích cực, rủi ro nghiêng về xu hướng giảm. Theo ADB, nhu cầu toàn cầu suy yếu và bất định bên ngoài gia tăng có thể gây sức ép lên tăng trưởng, trong khi giá năng lượng tăng và các điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt hơn có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và tỷ giá.

Trong nước, báo cáo ADO lưu ý đến vấn đề tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi. Bộ đệm vốn tương đối mỏng và tình trạng chênh lệch kỳ hạn kéo dài đã hạn chế dư địa duy trì tăng trưởng tín dụng nhanh, đặc biệt đối với các dự án hạ tầng lớn cần nguồn vốn dài hạn.

“Việc phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng ngân hàng để tài trợ cho các khoản đầu tư quy mô lớn có thể làm gia tăng rủi ro thanh khoản, kỳ hạn và tập trung danh mục nếu không được quản lý thận trọng. Điều này cho thấy cần bảo đảm đầu tư giúp tăng cường năng lực sản xuất, tạo ra hiệu quả tài chính lành mạnh và thúc đẩy sự phát triển của khu vực tư nhân”, ông Shantanu Chakraborty lưu ý.

Bên cạnh đó, môi trường kinh doanh vẫn tồn tại nhiều thách thức. Khoảng 155.300 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong 7 tháng đầu năm 2026, mặc dù cùng kỳ cũng ghi nhận khoảng 187.200 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Số lượng lớn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cho thấy các doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với áp lực kéo dài, bất chấp số doanh nghiệp gia nhập thị trường tiếp tục tăng.

ADB nhấn mạnh, thực hiện hướng dẫn của NHNN, trong tháng 8 năm 2026, 12 ngân hàng thương mại đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi với tổng quy mô khoảng 408 nghìn tỷ đồng (15,5 tỷ USD) nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực ưu tiên. Tuy nhiên, việc giảm chi phí tín dụng có thể là chưa đủ khi doanh nghiệp thiếu tài sản thế chấp hoặc không đáp ứng yêu cầu về mức độ tín nhiệm, cho thấy cần tăng cường các cơ chế bảo lãnh tín dụng và chia sẻ rủi ro.

Ngoài ra, nhu cầu trong nước mạnh, đầu tư công được đẩy nhanh và tăng trưởng tín dụng có thể tiếp tục duy trì áp lực từ phía cầu, trong khi giá năng lượng và chi phí nhập khẩu tăng có thể làm gia tăng chi phí sản xuất và vận tải.

“Trong bối cảnh đó, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục là ưu tiên. Điều này đòi hỏi duy trì các chính sách kinh tế vĩ mô và tài chính thận trọng, theo dõi chặt chẽ chất lượng tín dụng, đồng thời tiếp tục nỗ lực kiểm soát áp lực lạm phát và tỷ giá. Đầu tư công cần tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế, với sự chú trọng cao đến hiệu quả, mức độ sẵn sàng của dự án và chất lượng triển khai. Đầu tư được định hướng đúng mục tiêu có thể giúp tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ sở hạ tầng, thu hút đầu tư tư nhân và tăng cường năng lực sản xuất của nền kinh tế”, ông Shantanu Chakraborty cho biết.