Ngày 18/9, BOJ đã nâng lãi suất cơ bản lên mức cao nhất trong 31 năm, ở mức 1,25%, báo hiệu có thể sẽ có thêm các đợt tăng lãi suất nữa, khi Thống đốc BOJ cho biết chính sách tiền tệ đã bước vào một giai đoạn khác nhằm kiềm chế lạm phát đang gia tăng. Việc tăng 0,25 điểm phần trăm - chỉ 3 tháng sau lần tăng trước đó - không nhận được sự đồng thuận tuyệt đối, với 2 trong số 9 thành viên hội đồng quản trị BOJ bỏ phiếu phản đối tại cuộc họp chính sách kéo dài 2 ngày.
BOJ đang nỗ lực kiềm chế lạm phát do giá dầu tăng cao trong bối cảnh xung đột Trung Đông và sự suy yếu dai dẳng của đồng Yên, làm tăng chi phí nhập khẩu của Nhật Bản. Tuy nhiên, đồng Yên đã suy yếu so với đồng đô la Mỹ sau quyết định chính sách này khi các nhà giao dịch dường như lo ngại về sự không chắc chắn xung quanh thời điểm tăng lãi suất tiếp theo.
Thống đốc Kazuo Ueda cho biết lạm phát cơ bản, vốn loại bỏ các yếu tố tạm thời, đang gia tăng và ngân hàng trung ương phải ngăn chặn nó vượt quá mục tiêu ổn định giá 2%. "Chính sách tiền tệ của Nhật Bản đã bước vào một giai đoạn mới," ông Ueda phát biểu tại cuộc họp báo sau cuộc họp chính sách. Ông Ueda lưu ý rằng, trong nhiều năm qua, mục tiêu chính sách của BOJ là đưa lạm phát cơ bản về mức mục tiêu 2%.
Hiện nay, lạm phát đang tiến gần đến mức 2%, và nguy cơ vượt quá mục tiêu ổn định giá 2% của BOJ đang trở nên rõ ràng, do đó việc ổn định lạm phát ở mức khoảng 2% là rất quan trọng để tránh những tác động tiêu cực đến nền kinh tế”, Thống đốc Ueda cho biết.
Tuyên bố này phản ánh quan điểm của BOJ rằng các công ty đang rốt ráo chuyển chi phí cao hơn sang người tiêu dùng và tăng lương cho người lao động. BOJ cho biết sẽ tiếp tục theo dõi giá dầu thô, diễn biến tỷ giá hối đoái và nhu cầu toàn cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo để quyết định có nên tăng lãi suất chính sách hơn nữa hay không và “điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ”.
Ngay cả sau khi tăng lãi suất, ngân hàng trung ương cho biết các điều kiện tài chính nới lỏng dự kiến sẽ vẫn được duy trì, tiếp tục hỗ trợ hoạt động kinh tế. Khi được hỏi liệu BOJ có thể tăng lãi suất chính sách hơn 0,25 điểm phần trăm trong một lần hay không, ông Ueda nói với báo chí tại cuộc họp báo: “Có nhiều khả năng khác nhau, tùy thuộc vào diễn biến giá cả”. Ông Ueda cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh tác động tiêu cực của việc tăng lãi suất nhanh chóng đối với nền kinh tế.
BOJ dự kiến sẽ tổ chức thêm 2 cuộc họp chính sách nữa trong năm nay, vào tháng 10 và tháng 12.
Ông Ueda cho biết hồi đầu tháng 9, ông đã tuyên bố sẽ thảo luận về việc tăng lãi suất tại mọi cuộc họp, ít nhất là trong thời điểm hiện tại. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cũng đã tăng lãi suất trong tháng này trong bối cảnh lo ngại về lạm phát dai dẳng, báo hiệu một sự chuyển dịch rộng hơn sang chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.
Quyết định mới nhất của BOJ đánh dấu khoảng thời gian ngắn nhất giữa các lần tăng lãi suất kể từ khi chu kỳ thắt chặt hiện tại bắt đầu vào tháng 3/2024.
Trước đó, BOJ đã tăng lãi suất khoảng 6 tháng một lần sau khi kết thúc chính sách lãi suất âm vào tháng 3/2024. Hai thành viên hội đồng quản trị mới được chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi lựa chọn - Toichiro Asada và Ayano Sato - đã bỏ phiếu chống lại việc tăng lãi suất.
Việc tăng lãi suất của BOJ có thể gây áp lực lên nền kinh tế thông qua việc làm tăng chi phí vay mượn cho các doanh nghiệp và hộ gia đình. Đồng thời, lãi suất cao hơn có thể giúp kiềm chế lạm phát bằng cách giảm áp lực giảm giá đối với đồng Yên.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã kêu gọi Nhật Bản thực hiện các bước để củng cố đồng Yên trong bối cảnh lo ngại rằng đồng Yên yếu hơn có thể thúc đẩy lạm phát ở Nhật Bản và lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng có thể kéo lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ lên cao hơn.
BOJ dự kiến sẽ cân bằng cẩn thận giữa rủi ro lạm phát và nhu cầu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế khi tìm kiếm mức lãi suất phù hợp. Mặc dù ông Ueda không loại trừ khả năng tăng lãi suất thêm một lần nữa, ông cũng chỉ ra khó khăn trong việc định hướng chính sách khi vẫn còn nhiều bất ổn về mức lãi suất mà nền kinh tế có thể chịu đựng được.
Chênh lệch lãi suất lớn giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ được xem là yếu tố chính dẫn đến sự mất giá của đồng Yên. Sau khi BOJ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 7, Nhật Bản và Hoa Kỳ đã phối hợp can thiệp để mua Yên.